Από το ερχόμενο σαββατοκύριακο, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, στο Σίγρι, παρουσιάζει ένα αλλιώτικο καλοκαιρινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα το δεινοθήριο που έζησε στα υποτροπικά δάση του νησιού εκατομμύρια χρόνια πριν.
Μια εποχή που το Αιγαίο Πέλαγος ήταν ξηρά, και η Λέσβος τμήμα μιας τεράστιας χερσαίας έκτασης, της Αιγηίδας, η οποία απλωνόταν σε όλη την έκταση του σημερινού Αιγαίου, ενώνοντας τη σημερινή Ελλάδα με την Ασία, τα πυκνά τροπικά-υποτροπικά δάση της Λέσβου φιλοξενούσαν πολλά είδη ζώων, που μετανάστευαν από την Ασία προς την Ευρώπη. Ένα από αυτά ήταν και το δεινοθήριο, μακρινός συγγενής του σημερινού ελέφαντα.
Ζούσε σε μεγάλες εκτάσεις με πυκνή βλάστηση και τρεφόταν με μαλακά φύλλα δένδρων. Καταφύγιο έβρισκε δίπλα στη λίμνη, εκεί όπου υπήρχε νερό και τροφή.
Τον Σεπτέμβριο του 1999, στην παράκτια περιοχή του οικισμού Γαβαθά της Λέσβου, μέσα σε λιμναία ιζήματα εντοπίστηκαν από το Μουσείο απολιθώματα μεγάλου ζώου. Συγκεκριμένα, η κάτω γνάθος με τα δόντια, καθώς και το οστό που την συνδέει με το κρανίο. Η συστηματική επιστημονική μελέτη του απολιθώματος οδήγησε στην αναγνώριση ενός προβοσκιδωτού, της οικογένειας των Δεινοθηρίων και συγκεκριμένα του είδους Προδεινοθήριο, ηλικίας περίπου 19 εκατομμυρίων ετών.
Δείτε στιγμές από παλαιότερη έκθεση του δεινοθήριου:
Το σημαντικό μοναδικό αυτό απολίθωμα έχει τιμητική θέση στην αίθουσα «Απολιθωμένου Δάσους» του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.
Τα δεινοθήρια εμφανίστηκαν πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια στην Αφρική. Πριν 20-19 εκατομμύρια χρόνια μετακινήθηκαν προς τη νοτιοδυτική Ασία και την Ευρώπη. Στα 18,5 εκατομμύρια χρόνια τα συναντάμε στη Λέσβο, τα πιο παλαιά σε ηλικία για ευρωπαϊκό έδαφος. Αργότερα, πριν από 15 εκατομμύρια χρόνια, βρίσκουμε αντιπροσώπους του είδους στην υπόλοιπη Ελλάδα και την Ευρώπη.
Το Μουσείο δημιούργησε ομοίωμα του δεινοθήριου σε πραγματικές διαστάσεις, με φυσικές κινήσεις και ηχητικά εφέ, για να φέρει τους επισκέπτες –και κυρίως τα παιδιά– σε επαφή με την εικόνα του ζώου.
Η δράση του εκπαιδευτικού προγράμματος θα ξεκινά από την αίθουσα οπτικοακουστικών μέσων του Μουσείου, όπου τα παιδιά, με τη βοήθεια του επιστημονικού προσωπικού, θα ενημερωθούν παρακολουθώντας ένα ευχάριστο βίντεο κινουμένων σχεδίων για το πώς ήταν η Λέσβος πριν από εκατομμύρια χρόνια, τις ζούγκλες που υπήρχαν με τα πυκνά δάση και την άγρια ζωή, αλλά και τις ηφαιστειακές εκρήξεις που κατέστρεψαν και ταυτόχρονα απολίθωσαν τα οικοσυστήματα. Θα μάθουν τι είναι το δεινοθήριο, πότε και πού εμφανίστηκε, πώς έφτασε μέχρι τη λίμνη του Γαβαθά, τι έτρωγε, πώς κινούνταν και πώς απολιθώθηκε αφήνοντας πίσω του ένα εύρημα μεγάλης επιστημονικής αξίας.
Στη συνέχεια θα περιηγηθούν στο χώρο των μόνιμων εκθέσεων του Μουσείου, στην αίθουσα «Απολιθωμένου Δάσους» για να εξερευνήσουν, ως νέοι παλαιοντολόγοι-ερευνητές, την απολιθωμένη γνάθο με τα δόντια του δεινοθήριου, καθώς και τα αποτυπώματα φύλλων των φυτών του Δάσους της Λέσβου, ώστε να βρουν απαντήσεις στο πώς ήταν το περιβάλλον στο οποίο ζούσε το δεινοθήριο καθώς και ποια ήταν τα φυτά που έτρωγε. Θα μάθουν με αυτόν τον τρόπο ποια είναι τα χαρακτηριστικά που μελετούν οι παλαιοντολόγοι ώστε να συλλέξουν πληροφορίες για το είδος ενός απολιθωμένου ζώου, την ηλικία του, αν ήταν σαρκοφάγο ή φυτοφάγο, σε τι περιβάλλον ζούσε και πως απολιθώθηκε.
Τέλος, θα συναντήσουν το μεγάλο ομοίωμα του δεινοθήριου, θα το μελετήσουν και θα το ζωγραφίσουν. Θα ανακαλύψουν τους απογόνους του στην αίθουσα «Αιγαίου», ξετυλίγοντας έτσι ένα κομμάτι της εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη μας που αφορά τα μεγάλα θηλαστικά του.
