Μισοάδεια εκτελούν τα καραβάκια τα καθημερινά δρομολόγιά τους από και προς τη Δάφνη (το λιμάνι του Αγίου Όρους) και τους αρσανάδες των μοναστηριών στο Περιβόλι της Παναγιάς. Μέσα στις μονές οι επισκέπτες-προσκυνητές μετριούνται στα δάχτυλα, ενώ στην πρωτεύουσα της Αθωνικής Πολιτείας, Καρυές, τα περισσότερα από τα άτομα που δεν φορούν ράσο, είναι εργαζόμενοι στα μαγαζάκια ή στον τεχνικό τομέα. Ακόμα και στις ιερές πανήγυρεις, οι οποίες διοργανώνονται όταν εορτάζει ο άγιος-προστάτης κάποιου μοναστηριού, οι εκατοντάδες επισκέπτες, ανάμεσά τους μητροπολίτες, ηγούμενοι άλλων μονών ακόμα και πολιτικά πρόσωπα, αποτελούν παρελθόν και πλέον δεν συγκεντρώνονται περισσότεροι από πολύ λίγες δεκάδες.
Η πανδημία του κορονοϊού, η κατάρα με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπος ο πλανήτης τα τελευταία σχεδόν δύο χρόνια, έχει ρίξει βαριά τη «σκιά» της και στην Αθωνική Πολιτεία και έχει επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητά της.
Είτε εξαιτίας του φόβου είτε επειδή κάποιες μονές δεν δέχονται κόσμο, προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε διασπορά του κορονοϊού, οι επισκέπτες είναι πλέον πολύ λιγότεροι στα μοναστήρια και τις σκήτες του Αγίου Όρους σε σύγκριση με το παρελθόν.
Μπροστά από μία τέντα που έχει στηθεί δίπλα στο Γραφείο Προσκυνητών, στην Ουρανούπολη, κάποια άτομα περιμένουν και βαδίζουν με εμφανή κάποια ψήγματα αγωνίας. Πριν από λίγα λεπτά άτομα με ειδική λευκή ενδυμασία τους έκαναν rapid test για κορονοϊό και περιμένουν τα αποτελέσματα. Κανένας δεν παίρνει πλέον το διαμονητήριο, το «διαβατήριο» για την είσοδο στον Άγιον Όρος, αν πρώτα δεν κάνει υποχρεωτικά rapid test, του οποίου το αποτέλεσμα θα είναι, βέβαια, αρνητικό.
Λιτή πανήγυρις
Δάφνες έχουν τοποθετηθεί σε κεντρικά σημεία της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου, ενώ «περήφανα» ανεμίζουν η Γαλανόλευκη και η κιτρινόμαυρη με το Δικέφαλο Αετό σημαίες. Είναι η γιορτή της προστάτιδας του μοναστηριού Αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας και η μονή «φόρεσε» τα καλά της για την τιμήσει, όπως της αρμόζει.
Από μέρες υλοποιούνται όλες οι προετοιμασίες και μεταξύ άλλων οι μοναχοί έχουν στήσει και επιπλέον κρεβάτια ακόμα και σε διαδρόμους των ξενώνων, προκειμένου να κοιμηθούν οι προσκυνητές. Κάθε χρόνο τη συγκεκριμένη ημέρα στην ιερά μονή συγκεντρώνονται εκατοντάδες κόσμου. Κάποιες χρονιές δεν έφτασαν ούτε τα επιπλέον κρεβάτια, με αποτέλεσμα κάποιοι να κοιμούνται ακόμα και στο πάτωμα σε υπνόσακους.
Τη φετινή γιορτή –όπως έγινε και στην περσινή– ακόμα και μέσα στα δωμάτια του Αρχονταρίκιου (ο ξενώνας για τους επισκέπτες της μονής) υπάρχουν άδεια κρεβάτια, αφού οι προσκυνητές με το ζόρι φτάνουν τα είκοσι άτομα.
Η πολύ μειωμένη προσέλευση των προσκυνητών είναι εμφανής και στο προαύλιο της εκκλησίας, στο κέντρο του μοναστηριού, ένα σημείο που συγκεντρώνονται και συζητούν οι λαϊκοί πριν και μετά τις Θείες Λειτουργίες. Πριν τον κορονοϊό τη συγκεκριμένη μέρα ήταν τυχεροί, όσοι προσκυνητές έβρισκαν ένα άδειο σημείο αυτές τις στιγμές, προκειμένου να καθίσουν σε κάποιο από τα πεζουλάκια, με τους περισσότερους να συζητούν όρθιοι. Φέτος οι άδειες θέσεις στα πεζούλια υπερτερούν εμφανέστατα έναντι των πιστών που ενδιαφέρονται να καθίσουν.
Σε μια γωνιά του προαυλίου τρία άτομα, ένας ιερές και δύο λαϊκοί, συζητούν στα αγγλικά. Είναι και οι τρεις αμιγώς Αμερικανοί και ορθόδοξοι στο θρήσκευμα. Έφτασαν στον Άγιον Όρος από το Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, όπου κατοικούν μόνιμα, προκειμένου να βιώσουν την κατανυκτική του ατμόσφαιρα και να προσκυνήσουν τα άγια λείψανα και τις θαυματουργές του εικόνες.
Είχαν ακούσει πολλά για τον πολύ μεγάλο αριθμό πιστών που συγκεντρώνεται στις ιερές πανήγυρεις, όπως λέει στο pontosnews.gr ο πατήρ Άντριου. Τους μένει μια πικρή γεύση, επειδή προφανώς δε θα μπορέσουν ποτέ να βιώσουν αυτήν την ατμόσφαιρα, αφού πάρα πολύ δύσκολα θα καταφέρουν να επισκεφθούν ξανά την Αθωνική Πολιτεία.
Στο Κουτλουμούσι και το «Άξιον Εστί»
Μόλις τρεις είναι οι λαϊκοί επισκέπτες – προσκυνητές που θα διανυκτερεύσουν ένα βράδυ της Πέμπτης, στα μέσα του Νοεμβρίου, στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου. Η πόρτα του όμορφου καινούργιου ξενώνα της μονής, ο οποίος κατασκευάστηκε λίγο έξω από αυτήν, για να φιλοξενεί τους πολλούς συνήθως επισκέπτες της, είναι ερμητικά κλειστή με λουκέτο. Οι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού επισκέπτες θα βολευτούν πολύ άνετα στα παλαιά δωμάτια εντός του μοναστηριού. Απολύτως άδειο είναι και το κιόσκι που χρησιμοποιείται ως καπνιστήριο για τους λαϊκούς επισκέπτες.
Ο ασκητής καλόγερος που απλώνει την πραμάτεια του με τα κομποσκοίνια και τις εικόνες, λίγο έξω από τη βόρεια πύλη του μοναστηριού, γνωρίζει ότι δύσκολα θα σηκωθεί από τη θέση του, για να εξυπηρετήσει κάποιον ενδιαφερόμενο αγοραστή.
Στις Καρυές ήταν αρκετά μεγάλη, πριν την πανδημία, η ουρά από πιστούς που σχηματιζόταν μέσα στο Πρωτάτο, τον κεντρικό ναό και μπροστά από την πασίγνωστη θαυματουργή εικόνα της Παναγιάς, το «Άξιον Εστί». Ήταν λογικό να συμβεί αυτό, αφού ο κάθε προσκυνητής χρειαζόταν τουλάχιστον κάποια δευτερόλεπτα, προκειμένου να ασπαστεί τη θαυματουργή εικόνα και κυρίως να συνομιλήσει με τα λόγια της ψυχής του με την κυρά του Αγίου Όρους, την Υπεραγία Θεοτόκο. Πλέον δεν ξεπερνάει τα λίγα δευτερόλεπτα η συνολική αναμονή για τον κάθε προσκυνητή, μέχρι να προσεγγίσει την ιερή εικόνα.
Κλειστό το κελί του Αγίου Παϊσίου λόγω κορονοϊού
Μέσα από καταπράσινα δάση, πάνω από ξύλινες γέφυρες και ακολουθώντας στενά μονοπάτια, τα βήματα και η θέληση της ψυχής οδηγούν στην Παναγούδα, το ιερό κελί όπου μόναζε ο Άγιος Παΐσιος. Μέχρι το 1994, όσο ζούσε ο Άγιος, ήταν μεγάλη ευλογία για τους πιστούς να φτάσουν στην Παναγούδα, να συνομιλήσουν λίγο με τον Γέροντα και να πάρουν την ευχή του, με αποτέλεσμα να φτάνουν στο κελί κατά δεκάδες. Και μετά την κοίμηση του Αγίου Παϊσίου εξακολουθεί να είναι μεγάλος ο αριθμός των πιστών που επισκέπτονται την Παναγούδα.
Η πανδημία έδειξε τα δόντια της και στον ιερό τούτο τόπο. Όπως πληροφορούν το pontosnews.gr καλόγεροι, ασθένησε από κορονοϊό ο μοναχός που συντηρεί το κελί και υποδέχεται τους προσκυνητές. Τα χαμόγελα των επισκεπτών «παγώνουν» και η απογοήτευση «ζωγραφίζεται» στα πρόσωπά τους, όταν φτάνουν μπροστά από την κλειδωμένη πόρτα του αυλόγυρου του ιερού κελιού της Παναγούδας.
Κείμενο, φωτογραφίες: Ρωμανός Κοντογιαννίδης.
