pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ευκλείδης Κουρτίδης (1885-1937)

Ένας από τους πιο φημισμένους οπλαρχηγούς του Πόντου

2/10/2012 - 12:11μμ
Ευκλείδης Κουρτίδης
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Γεννήθηκε το 1885 στη Σάντα και το 1918 ανέβηκε με τα παλικάρια του στα βουνά του Πόντου.  Λίγοι μπορούν να συναγωνιστούν σε παλικαριά και ανδρεία τον θρυλικό Σανταίο Ευκλείδη, που έκανε ένοπλη αντίσταση σε εποχές δύσκολες, μετά την αποχώρηση των Ρώσων και ενώ οι τσέτες είχαν κάνει σκοπό της ζωής τους να αφανίσουν τη Σάντα.

Ο Ευκλείδης μαζί με άλλους τριάντα Σανταίους, ιδιαίτερα με Γαλιανίτες, ήρθαν σε επαφή με το σωματείο «Ένωσις» της Τραπεζούντας κι οπλίστηκαν, και μετά από συνεννόηση με άλλους ο Ευκλείδης ανέλαβε οπλαρχηγός των Ισχανταίων, με βοηθούς τον Γεώργιο Γωνιάδη και τον Περικλή Κουφατσή.

Μια από τις τραγικές στιγμές του αντάρτικου της Σάντας ήταν η μάχη στη σπηλιά της Μάγαρας, τον Σεπτέμβριο του 1918.

Εκεί, στη Μεγάλη Σπηλιά, όπως αναφέρει σε αφήγησή του στην Ποντιακή Εστία (τχ. 88) ο Κρωμναίος Ζαχαρίας Μουσικίδης, οι αντάρτες μαζεύτηκαν μαζί με 300 γυναικόπαιδα από τη Σάντα. Οι αντάρτες, περίπου 100, ταμπουρώθηκαν. Οι τσέτες του Σουλεϊμάν Κάλφα τους επιτέθηκαν και ζήτησαν να παραδοθούν.

Ο Δημήτριος Τσιρίπ, υπαρχηγός του Ευκλείδη, βγήκε και φώναξε πως δεν παραδίδονται. Μια σφαίρα στο κεφάλι όμως έδωσε τέλος στη ζωή του.

Από τον Μουσικίδη μαθαίνουμε ότι ο Ευκλείδης κατέφυγε τότε σε ένα τέχνασμα: έβαλε δέκα αντάρτες του να πυροβολήσουν με πιστόλια δέκα φυσιγγίων που ακούγονταν σαν πολυβόλα. Δύο χειροβομβίδες με βρόντο φοβερό αλλά και μια τρομερή μπόρα κλόνισαν τους Τούρκους και η μάχη της Μάγαρας τελείωσε.

Τα γυναικόπαιδα μεταφέρθηκαν στα γειτονικά δάση για να είναι ασφαλή, κι εκεί όμως γράφτηκε μία ακόμα μαύρη σελίδα των δεινών του ποντιακού ελληνισμού, όχι τόσο προβεβλημένη μάλιστα: η σφαγή των νηπίων. Μάνες έπνιξαν τα παιδιά τους ή τα έδωσαν σε αντάρτες να τα σκοτώσουν, για να μην ακουστούν από τους Τούρκους…

Μετά τη μάχη στη Μάγαρα ο τουρκικός στρατός μπήκε στη Σάντα και την ισοπέδωσε κυριολεκτικά. Έκαψε, λεηλάτησε, γκρέμισε εκκλησίες και κωδωνοστάσια, ξερίζωσε μέχρι και τις βρύσες.

Οι τσέτες ακολούθησαν για να κάνουν πλιάτσικο, να βασανίσουν και να σκοτώσουν κάθε ζωντανό πλάσμα, γέρους και γριές. Το αντάρτικο άρχισε να φθίνει μετά την τραγωδία της Σάντας αν και οι Σανταίοι αντάρτες ήταν οι τελευταίοι που έφυγαν για την Ελλάδα.

Ήταν ήδη 1924 όταν ο Ευκλείδης Κουρτίδης εγκαταστάθηκε στη Νέα Σάντα Κιλκίς, όπου ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία.

Η θρυλική ζωή του τελείωσε άδοξα, στις 10 Φεβρουαρίου 1937, όταν έπεσε από το κάρο και τον ποδοπάτησαν τα άλογά του.

Τον αγώνα του όμως δεν τον εξαργύρωσε ποτέ.

ΕΙΠΑΝ

Απόσπασμα από το τραγούδι
«Ατός που κ’ εφοούτονε… (τ’ Ευκλείδη η τραβωδία)»
(ηχητικό)

Ας αρχινώ και λέω σας ολίγα μοιρολόγια
ους να τελένω μη κλαίτε-ν ντο ακούτε-ν τα λόγια.

’Σ σα χίλια εννιακόσια τριάντ’ εφτά τη χρονίαν
δέκα τ’ Άε Χαραλαμπή και ημερομηνίαν.

’Σ σα έντεκα τ’ Άε Βλασσή Ευκλείδης εσκοτώθεν
π’ έκ’σεν το μαύρον το χαπάρ’ τα ραχία ’φορτώθεν.

Πού είσαι, βαχ! νε Κίρτογλη, καπετάνιε Ευκλείδη,
να ελέπ’ς: όλιεν ο κόσμος -ι- σ’, οι συγγενείς και φίλοι.
[…]

Γιάννης Τσορτανίδης (Τσορτάντς)
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
Ο Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης. Σύνθεση αυθεντικών αρχειακών τεκμηρίων· προσωπογραφία: Αρχείο Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, μέσω Serhan Kemal Saygı· έγγραφα: Αρχείο Ελευθερίου Βενιζέλου / Μουσείο Μπενάκη
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Εμμανουήλ Εμμανουηλίδης: Από τη Βουλή των Νεότουρκων στον αγώνα για τα σπίτια των Μικρασιατών προσφύγων

11/11/2026 - 5:52μμ
(Φωτ: ΕΠΜ. Εικ.: ΧΚ)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πόλυς Χάιτας (1901-1987): Ένας πιστός υπηρέτης του ποντιακού θεάτρου – Το χέρι του έγραψε το στίχο «Και λες, και κλαις, και χάρεσαι…», για την ποντιακή λύρα

7/11/2026 - 9:19μμ
Σύνθεση ΑΙ του παλιού κτηρίου του Πανεπιστημίου Μόσχας με την εικόνα του Ιβάν Μελισσηνού
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ιβάν Μελισσηνός: Ο Έλληνας εκπαιδευτικός και εκκλησιαστικός αναμορφωτής της Ρωσίας

16/10/2026 - 10:19πμ
(Φωτ.: Λωξάντρα/Facebook)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μπέτυ Βαλάση: Έφυγε από τη ζωή η τηλεοπτική «Λωξάντρα» που κουβαλούσε τη Μικρά Ασία στην ψυχή της – Ο έρωτας ζωής με τον Τίτο Βανδή και η βαθιά φιλία με τη Μελίνα Μερκούρη

15/10/2026 - 2:43μμ
Ο Στάθης Τομπούλης, ή King Stassi
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Στάθης Τομπούλης: Ο Κοτυωρίτης που κατέκτησε τη Γερμανία (και τον Μπίσμαρκ) με τη χαβανέζικη κιθάρα του – Ένας ξεχασμένος διεθνής Πόντιος

15/10/2026 - 10:18πμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ηρακλής Κοκοζίδης: Μια μεγάλη μορφή του ποντιακού πολιτισμού – Πρωτοπόρος στο θέατρο, ομοτράπεζος του Γώγου Πετρίδη και του Οδυσσέα Δημητριάδη στο τραγούδι

14/10/2026 - 8:02μμ
Ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης σε σύνθεση με τη σελίδα τίτλου της μελέτης του «Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου (1908-1918)», που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1962 (σύνθεση: pontosnews.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πολυχρόνης Ενεπεκίδης: Ο ιστορικός που ξεκίνησε από την Αμισό και «ξεκλείδωσε» τα μυστικά αρχεία της Ευρώπης

12/10/2026 - 4:44μμ
Ο Εφίμ Χαραμπέτ και η αυτοπροσωπογραφία του σε μετάλλιο, έργο του 1989. Φωτογραφική σύνθεση (πηγή αυτοπροσωπογραφίας: Μουσείο Πούσκιν)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Εφίμ Χαραμπέτ, ο Έλληνας γλύπτης από τη Μαριούπολη

8/10/2026 - 9:57πμ
Η Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια τον Μάιο του 2012 στη Σύρο, καλεσμένη του τοπικού συλλόγου Ποντίων (φωτ.: Facebook / Rania Pantazidou)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Η γυναίκα που κράτησε τον Πόντο στις μικρές ιστορίες του

30/09/2026 - 11:21μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Μικρής έντασης επεισόδια στην πορεία του Πολυτεχνείου στην Αθήνα (φωτ.: Τατιάνα Μπόλαρη/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Εννέα προσαγωγές και μία σύλληψη στο κέντρο της Αθήνας – Ανοίγουν σταδιακά οι δρόμοι

30 λεπτά πριν
(Φωτ.: Γιώργος Παπαστεφάνουyoutube)

Από την Κωνσταντινούπολη στα λαϊκά πάλκα: Ο «Δάσκαλος» Γιώργος Μητσάκης και τα 400 τραγούδια του

57 λεπτά πριν
(Φωτ.: nsa.gov/about/locations/)

ΗΠΑ: Εκτός λειτουργίας το άκρως απόρρητο δίκτυο επικοινωνιών της NSA

1 ώρα πριν
(Φωτ.: facebook.com/ArmenianBlueCrossGreece)

Χριστουγεννιάτικο bazaar από τον Αρμενικό Κυανό Σταυρό με παραδοσιακά φαγητά και γλυκά

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Η αιματοβαμμένη σημαία μεταφέρθηκε στην αμερικανική πρεσβεία και «φυγαδεύτηκε» προς άγνωστη κατεύθυνση

2 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV