pontosnews.gr
Τετάρτη, 7/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Κυριακή των Βαΐων: Το βάεμαν των Ποντίων – Ήθη και έθιμα ενόψει του Πάσχα

Κάποιες φορές «εβάευαν» και μερικοί άνδρες, έτσι για να γελάσουν

28/04/2024 - 9:59πμ
Έτοιμα τα καλάθια για το βάεμαν (φωτ.: Facebook / Dimitris Apostolidis)

Έτοιμα τα καλάθια για το βάεμαν (φωτ.: Facebook / Dimitris Apostolidis)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Μέσα στην αυστηρή νηστεία της Σαρακοστής μεγάλη σημασία είχε για τους Πόντιους η Κυριακή των Βαΐων, η οποία ακολουθεί το Σάββατο του Λαζάρου. Μετά την εκκλησία τα παιδιά περνούσαν από τα σπίτια και οι νοικοκυρές τα φίλευαν κερκέλια, τα νηστίσιμα κουλούρια που έφτιαχναν την προηγουμένη.

Βάι βάι των Βαγιών, τρώμεν ψάρι και χαμψίν
και τ’ απάν την Κερεκήν (Πάσχα) τρώμε κόκκινον ωβόν.

Θεία θεία των Βαγιών, δώσ’ κερκέλ’ κι εμέν ωβόν.

Τα κάλαντα για την ανάσταση του Λαζάρου από τις ομάδες των παιδιών και τα φιλέματα (ανάλογα με τη συγγένεια ή τις συμπάθειες μπορεί να είναι και αυγά, καραμέλες ή χρήματα) είναι το βάεμαν των Ποντίων. Το έθιμο αναβιώνει ακόμα και σήμερα σε αρκετές περιοχές, ιδίως στο Θρυλόριο Κομοτηνής.

Τα φιλέματα μπαίνουν σε καλάθι. Ειδικά όμως τα κερκέλια τα περνούν σε κλαδί λεύκας ή και σε σπάγκο που η μία του άκρη είναι δεμένη στη μέση των παιδιών.

Η κουλούρα που έπαιρνε από το σπίτι του αυτός που θα βάγευε, δηλαδή που θα γυρνούσε τα σπίτια για να ψάλει τα κάλαντα, ονομαζόταν βαγευτέρ(ιν). Σύμφωνα με τις καταγραφές στην Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, οι μανάδες έδιναν στα παιδιά τους ένα κερκέλ’ διπλάσιο στο μέγεθος, ειδικά καμωμένο, για γούρι.

Κάποιες φορές «εβάευαν» και μερικοί άνδρες, έτσι για να γελάσουν, όπως αναφέρει ο Ευστάθιος Αθανασιάδης στην Ποντιακή Εστία: Μια χρονιά ο αγωγιάτης ο Γιάννες ο Κούφον, περιγράφει, φορτώθηκε ένα ταεκάλαθον (το πιο μεγάλο καλάθι) για να βάλει τα αυγά που θα μάζευε, πήρε κι ένα σχοινί, με το οποίο φόρτωνε το άλογο, για να περάσει τα κερκέλια, «έδωσε την άλλη άκρη του τον Λάμπον τον Τζάντζαν και γύριζαν τα σπίτια. Οι νοικοκυρές βλέποντας το καλάθι και το σχοινί στην αρχή τάχαναν, ύστερα όμως έσκαναν στα γέλια»…

Έτσι, μεταφορικά και ειρωνικά οι λέξεις βαεύω και βάεμαν περιγράφουν εκείνους που κάνουν πολλές επισκέψεις.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
«Δειλινό σε χειμερινό τοπίο», λάδι σε μουσαμά. Έργο του Τραπεζούντιου Βελισσάριου Βελισσαρίδη. Το δώρισε ο Θεμιστολής Βελισσαρίδης στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (φωτ.: ΕΠΜ)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Νικολοβάρβαρα του Πόντου: «Άε-Βαρβάρα φύσα, άε-Σάββα βρέξαν, άε-Νικόλα σόντσον»

4/12/2025 - 12:47μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Λουλούδια σε κολόνα επί της Εγνατίας, στο σημείο όπου παρασύρθηκε η 21χρονη Έμμα (φωτ. αρχείου pontosnews.gr:  Έλλη Τσολάκη)

Θεσσαλονίκη: Αναβλήθηκε η δίκη για το θάνατο της Έμμας, με κατηγορούμενη την συνοδηγό του μοιραίου αυτοκινήτου

23 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)

Κύπελλο Ελλάδας: Ο ΟΦΗ συμπλήρωσε την οκτάδα – Το πρόγραμμα των προημιτελικών

51 λεπτά πριν

DiscoverEU: Πάνω από 40.000 δωρεάν ταξιδιωτικές κάρτες προσφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε νέους και νέες από όλη την ΕΕ

1 ώρα πριν
Σκίτσο του Φ. Κτενίδη σε σχετικά νεαρή ηλικία (με δυσανάγνωστη υπογραφή), και το εξώφυλλο του πρώτου τεύχους της «Ποντιακής Εστίας» (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Ιανουάριος 1950: Κυκλοφορεί το 1ο τεύχος της «Ποντιακής Εστίας» – Η έκκληση προς τους αναγνώστες, το όνειρο του Φίλωνα Κτενίδη

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Αγρότες: Απογοήτευση και δυσαρέσκεια από τα μέτρα που εξήγγειλε η κυβέρνηση

2 ώρες πριν
(Από το εικαστικό της αφίσας της εκδήλωσης)

Σύλλογος Ποντίων Γιαννιτσών: Η ποντιακή κουζίνα στα καλύτερά της, με τρεις μαγείρισσες ολκής!

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign