Καθώς ο SARS-CoCV-2, ο οποίος προκαλεί τη νόσο Covid-19, εξαπλώνεται στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο, οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν εμβόλιο και φάρμακα που να τον σταματούν, αλλά και να δώσουν απαντήσεις σε διάφορα «μυστήρια» που τον αφορούν.
Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά ερωτήματα, για τα οποία δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση:
Πόσο παραμένει ο κορονοϊός σε επιφάνειες και στον αέρα;
Δεν υπάρχει ακόμη ξεκάθαρη απάντηση. Σύμφωνα με μία πολύ μικρή επιστημονική προδημοσίευση (δεν έχει ακόμη περάσει από το «φίλτρο» του ελέγχου άλλων επιστημόνων που έγινε προ ημερών στο medRxiv, ο ιός μπορεί να ζήσει στον αέρα έως τρεις ώρες, πάνω σε χαρτονένιες επιφάνειες (π.χ. συσκευασιών) έως 24 ώρες, ενώ πάνω σε επιφάνειες πλαστικές και από ανοξείδωτο χάλυβα επί δύο έως τρεις ημέρες.
Μία άλλη έρευνα που είχε δημοσιευθεί στο Journal of Hospital Infection βρήκε ότι ο συγγενικός κορονοϊός που προκαλεί τη νόσο SARS μπορεί να ζήσει έως εννέα ημέρες πάνω σε μη πορώδεις επιφάνειες, όπως το πλαστικό και ο ανοξείδωτος χάλυβας (οι ιοί της γρίπης επιβιώνουν έως περίπου 48 ώρες).
Πόσο αποτελεσματικά σταματά η απολύμανση την εξάπλωση του ιού;
Η καλή είδηση είναι ότι τα κοινά αντισηπτικά και απολυμαντικά –όπως το διάλυμα αιθανόλης σε περιεκτικότητα 62%-71% και η χλωρίνη– μπορούν να αδρανοποιήσουν άλλους κορονοϊούς πάνω σε χέρια ή επιφάνειες εσωτερικού χώρου μέσα σε ένα λεπτό. Εκτιμάται ότι το ίδιο συμβαίνει και με τον SARS-CoCV-2.
Τα πράγματα είναι λιγότερο ξεκάθαρα για τους εξωτερικούς χώρους.
Στην Κίνα, στη Νότια Κορέα και στην Ιταλία έχει γίνει απολύμανση σε εξωτερικούς χώρους με χλωρίνη. Είναι, όμως, ασαφές κατά πόσο όντως η χλωρίνη καταστρέφει τον ιό πάνω στις εξωτερικές επιφάνειες, και πολύ περισσότερο στον αέρα, καθώς –μεταξύ άλλων– διασπάται από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου, για την οποία παρεμπιπτόντως υπάρχουν ενδείξεις ότι καταστρέφει τους κορονοϊούς. Οι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί για την κατάχρηση χλωρίνης, καθώς μπορεί να ερεθίσει τους πνεύμονες και να δημιουργήσει πρόβλημα, ιδίως σε όσους ψεκάζουν το απολυμαντικό.
Ο Ζανγκ Λιουμπό του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Κίνας προειδοποίησε πρόσφατα το κοινό ότι «οι εξωτερικές επιφάνειες όπως οι δρόμοι, οι πλατείες και τα πάρκα, δεν πρέπει να ψεκάζονται συνεχώς με απολυμαντικά, επειδή ο ψεκασμός σε μία μεγάλη περιοχή κατ’ επανάληψη μπορεί να προκαλέσει περιβαλλοντική ρύπανση και». Είναι πάντως πιθανότερο να κολλήσει κανείς τον κορονοϊό από μία εσωτερική παρά από μία εξωτερική επιφάνεια.
Εξάλλου, μία νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA ανίχνευσε για πρώτη φορά τον νέο κορονοϊό στα κόπρανα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να εξαπλωθεί απ’ όσους δεν πλέουν καλά τα χέρια τους μετά την τουαλέτα. Πάντως, προς το παρόν δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο ιός εξαπλώνεται από το πόσιμο νερό ή το νερό της πισίνας.
Γιατί τα παιδιά αρρωσταίνουν σπάνια;
Κανείς δεν ξέρει με σιγουριά γιατί τα παιδιά –αντίθετα με τη γρίπη– είναι απίθανο να αρρωστήσουν σοβαρά και να πεθάνουν από την Covid-19. Πρόσφατη έρευνα Αμερικανών επιστημόνων που μελέτησε τα κρούσματα στην Κίνα βρήκε ότι τα παιδιά έχουν την ίδια πιθανότητα να μολυνθούν με τον νέο ιό, αλλά πολύ μικρότερη να εκδηλώσουν σοβαρά συμπτώματα. Κάτι ανάλογο, αν και όχι στον ίδιο βαθμό, είχε παρατηρηθεί στις άλλες δύο επιδημίες από κορονοϊούς (SARS και MERS).
«Κανένας δεν έχει καλή απάντηση στο ερώτημα τι προστατεύει τα παιδιά», δήλωσε η καθηγήτρια ανοσοβιολογίας Ακίκο Ιβασάκι της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Yale, σύμφωνα με το «New Scientist».
Μια πιθανή εξήγηση είναι επειδή το ανοσοποποιητικό σύστημά τους βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και δεν υπεραντιδρά με αυτοκαταστροφικό τρόπο στον νέο ιό, κάτι που αντιθέτως μπορεί να συμβεί στους ενήλικες· αυτό έχει ως συνέπεια το οξύ αναπνευστικό σύνδρομο, την απειλητική για τη ζωή βλάβη στους πνεύμονες και τη σοβαρή δύσπνοια λόγω έλλειψης επαρκούς οξυγόνου. Τα παιδιά παράγουν χαμηλά επίπεδα κυτοκινών που προκαλούν φλεγμονή, πράγμα που ίσως προστατεύει τους πνεύμονές τους. Από την άλλη, αυτό δεν εξηγεί γιατί το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών αντιδρά διαφορετικά στη γρίπη από ό,τι στους κορονοϊούς.
Η κατανόηση του «μυστηρίου» των παιδιών μπορεί να βοηθήσει και τους ενήλικες. «Αν μπορέσουμε κάπως να μιμηθούμε το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών με φάρμακα ή άλλη θεραπεία, ίσως [σ.σ. η Covid-19] γίνει απλώς μια ήπια λοίμωξη ακόμη και στους μεγάλους», ανέφερε η δρ Ιβασάκι.
Όμως, η σχετική προστασία που έχουν τα παιδιά δεν σημαίνει ότι τα ίδια δεν εξαπλώνουν τον ιό, γι’ αυτό, άλλωστε, κλείνουν τα σχολεία.
- Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.
