pontosnews.gr
Τετάρτη, 18/02/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Στα Βουρλά της Μικράς Ασίας μία εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα η αγορά ήταν το επίκεντρο

Οι ετοιμασίες των Μικρασιατών, όπως τις περιέγραψε η Νίτσα Παραρά-Ευτυχίδου

18/12/2021 - 8:54πμ
Οικογένεια από τα Βουρλά, Στέλιος και Μαργαρίτα Τουρλή με τα παιδιά τους, φωνογραφημένοι στη Σάμο (πηγή: Πάνος Τουρλής)

Οικογένεια από τα Βουρλά, Στέλιος και Μαργαρίτα Τουρλή με τα παιδιά τους, φωνογραφημένοι στη Σάμο (πηγή: Πάνος Τουρλής)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Μία εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα οι μαγαζάτορες ετοίμαζαν τα μαγαζιά τους σ’ όλες τις γειτονιές, ιδίως αυτά που πουλούσαν τρόφιμα, εδώδιμα, αποικιακά, αλλαντικά και κρεατικά. Τα στόλιζαν με πρασινάδες, κλαδιά από μερσίνες, σχίνα, βάγια, δεντρολίβανα και κρομμύδες από τις εξοχές, ζουμπούλια, κατίμαρα μυρωδάτα, ως και μπλίρες. Βάζανε ακόμα και πρόσθετες λάμπες λουξ, με ασετιλίνη. Τις άναβαν και τη μέρα ακόμα, καθώς τέτοια εποχή οι μέρες ήτανε μουντές, χειμωνιάτικες.

Να δώσουν φως, χαρά της επικείμενης γιορτής. Σωστό πανηγύρι στη Λότζα και στο Τσαρσί. Χαρακτηριστική είναι η φράση «Του σαρανταμέρου η μέρα καλημέρα-καλησπέρα».

Όμως καμιά γυναίκα δεν θα βγει να ψουνίσει από μαγαζί. Θα παραγγείλει ό,τι χρειάζεται στον άντρα της το πρωί, πριν φύγει. Αν είναι από εμπορικό, θα πάει ο μανιφατουριέρης τα είδη στο σπίτι, να διαλέξει αυτή, θα κρατήσει ό,τι της αρέσει, θα τα πληρώσει ο άντρας της. Αν είναι φαγώσιμα (από μπακάλικο ή χασάπικο), θα τα παραγγείλει ο αφέντης στα μαγαζιά και θα του τα πάνε σπίτι του οι παραγιοί ή τα παραγιουδάκια με τα ζεμπίλια.

Συνορίζονταν να αγοράσουν πράμα στην καλύτερη ποιότητα. Αν ήταν φαγώσιμο, «το ακριβότερο έρχεται φτηνότερο» ή «το φτηνό το κρέας τα σκυλιά το τρώνε». Αν ήταν για να φορεθεί και να χαλάσει γρήγορα, λέγανε «Κυριακής χαρά, Δευτέρας λύπη».

Άγνωστος άνδρας με την παραδοσιακή ενδυμασία των Βουρλών (πηγή: Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς)

Για τον ρεσπέρη, που τέτοια εποχή δεν είχε τίποτα να κάνει στα χωράφια του, ψούνιζε μόνος του από τα μαγαζιά. Πηγαινοερχόταν ευχαρίστως για τα χουσμέτια της γυναίκας του. Σε δουλειά να βρίσκεται. Περνούσε καμιά φορά και απ’ τον καφενέ.

Στη βουρλιώτικη στολή του, με τη βράκα και το ζουνάρι, είχε μαγκωμένα από τη μια μεριά την παραδοσακούλα του και από την άλλη ένα κόκκινο τετράγωνο μαντίλι με δυο άσπρες αραδίτσες ένα γύρο. Του χρησίμευε για τσάντα στα πρόχειρα ψώνια. Έβαζε ό,τι αγόραζε στο μαντίλι. Έδενε δυο-δυο αντικριστά τις άκριες του μαντιλιού κι από κει το κρατούσε.

Όταν πήγαινε σκόπιμα για ψώνια έπαιρνε από το σπίτι του πάνινα σακουλάκια με φακαρόλα στην άκρη, να σουρώνουνε. Ήταν κι αυτά στη νοικοκυροσύνη της γυναίκας. Αν τα ψώνια ήταν πολλά, έπαιρνε κάποιο παιδί του μαζί να τον βοηθήσει.

Το κρέας όμως, στο χαρτί τυλιγμένο, πήγαινε επιδεικτικά στο ένα χέρι με τη χούφτα προς τα πάνω, με το πακέτο. Έλεγε από την πόρτα: «Γυναίκα σ’ ήφερα μια παρτιά κριάσι» κι εκείνη του απαντούσε: «Καλώς τον κουβαλητή μου!»

Τα μαγαζιά δεν είχαν ωράριο. Άνοιγαν με την ανατολή του ήλιου και σφαλούσαν με το λιοβασίλεμα. Για μεσημεριανό φαγητό τους πήγαιναν από τα σπίτια τους φαΐ, με την καστανιά, κάποιο παιδί ή ο παραγιός. Τις Κυριακές επίσης όλα ανοιχτά. Σπάνια να δεις μα­γαζί κλειστό. Κακό σημάδι. Κρέας δεν αγόραζε ο κόσμος σε μεγάλη ποσότητα, αφού όποτε ήθελε, έβρισκε. Δεν υπήρχαν ψυγεία να το διατηρήσουν. Αν ήτανε μεγάλη κακοκαιρία είχανε τον καβουρμά και τις άλλες σοδειές. Γιομάτο το κατώγι.

Στην πατρίδα, τη Μικρασία, δεν συνηθιζόταν τα Χριστούγεννα να ψήνουν γαλοπούλα. Τότε την έλεγαν διάνο, ινδιάνο. Σ’ άλλα μέρη λένε τη γαλοπούλα γάλο, τούρκο ή κούρκο. Να έρθει ξαφνικά μουσαφίρης, θε να σφάξουνε μιαν όρνιθα, μια κότα.

Χριστούγεννα πασχάζανε με βοδινό ή μοσχαρίσιο κρέας που το μαγείρευαν βραστό. Με το ζουμί κάνανε σούπα από ρύζι και αυγολέμονο, «να μαλακώσουν κομμάτι τα μέσα τους», ύστερα από την τρομερή νηστεία.

Βάγια, τα: δάφνες • Κατίμαρα, τα: ζαμπάκια, νάρκισσοι • Μπλίρες, οι: ασημένια ή χρυσά λεπτά ελάσματα σαν κορδέλες. Στόλιζαν μ’ αυτές τις νύφες, αλλά και τα μαγαζιά, ως ένδειξη γιορτής • Λότζα, η: η αγορά στην ελληνική περιοχή του Βουρλά • Τσαρσί, το: η αγορά στην τούρκικη περιοχή, αλλά με μαγαζιά Ελλήνων • Μαλιφατουριέρης, μανιφατουριέρης, ο: υφασματέμπορος • Ρεσπέρης, ο: αμπελουργός, γεωργός • Χουσμέτι, το: θέλημα • Καβουρμάς, ο: τσιγαρισμένο κρέας που φύλαγαν σε κουμνιά για σοδειά το χειμώνα • Μπιτίζω: τελειώνω • Πασχάζανε: έτρωγαν μετά από νηστεία, πρωτοδοκίμαζαν.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Νίτσας Παραρά-Ευτυχίδου Χριστουγεννόσχολα, εκδ. Πιτσίλος, Αθήνα 11989.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ (φωτ.: glomex)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Η διανοούμενη που δεν ξέχασε ποτέ τη μικρασιατική καταγωγή της

16/02/2026 - 11:33μμ
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ το 2018 (φωτ.: EUROKINISSI/Γιάννης Παναγόπουλος)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Πέθανε σε ηλικία 99 ετών η κυρία των γραμμάτων Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ – Από το προσφυγικό σπιτάκι στον Βύρωνα στην κορυφή της Σορβόνης

16/02/2026 - 8:17μμ
Μία από τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στη συλλογή του Τιμ Ντε Κρένε από τη Γάνδη και βγήκαν σε δημοπρασία στο ebay – που τελικά πάγωσε
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Από την Προύσα στον τοίχο της Καισαριανής: Τα άγνωστα ντοκουμέντα και ο Σουκατζίδης

16/02/2026 - 2:21μμ
Μασκαράδες στη Σμύρνη σε καρτ ποστάλ εποχής (πηγή: Facebook / Εστία Νέας Σμύρνης)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Αποκριές στη Μικρά Ασία: Όταν το γλέντι γινόταν παράδοση και η σάτιρα τελετουργία

15/02/2026 - 9:32πμ
Από τα πολύτιμα εκθέματα (φωτ.-εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Τι συνέβη μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης; Τα σπάνια τεκμήρια της Εθνικής Τράπεζας απαντούν

14/02/2026 - 3:31μμ
(Πηγή: facebook.com/emitimb)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Νέο ΔΣ στην Εταιρία Μελέτης Ίμβρου-Τενέδου

11/02/2026 - 9:48μμ
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Κωνσταντινούπολη: Η ελληνική γλώσσα στο επίκεντρο, με διήμερο εκδηλώσεων στον Γαλατά

9/02/2026 - 11:28μμ
Η Μαρία Ευθυμίου σε παλαιότερη διάλεξή της στη Σχολή Γαλατά (φωτ.: facebook / Galata Rum Ilkokulu - Σχολή Γαλατά)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας στην Κωνσταντινούπολη: Διάλεξη της Μαρίας Ευθυμίου στη Σχολή Γαλατά

8/02/2026 - 5:57μμ
(Πηγή: facebook.com/estia1930ns)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Η σύγχρονη εικονική πραγματικότητα στη Σμύρνη του 19ου αιώνα – Ο φορητός στερεοσκοπικός θεατής στην ΕΣΤΙΑ Νέας Σμύρνης

8/02/2026 - 4:15μμ
Ο σημερινός εκδότης της «Απογευματινής» Μηνάς Βασιλειάδης (φωτ.: Bulent Kilic)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Μηνάς Βασιλειάδης: Ο (τωρινός) άνθρωπος πίσω από την ιστορική ελληνόγλωσση εφημερίδα της Κωνσταντινούπολης

6/02/2026 - 2:20μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ποντιακά Σωματεία «Ευξείνιος Κύκλος»: Ραντεβού με την Κοζανίτικη Αποκριά, «με τη δύναμη του κύκλου»

3 ώρες πριν
Από την προσαγωγή του Βούλγαρου βαρυποινίτη ενώπιον του εισαγγελέα της Λαμίας (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Άρης Μαρτάκος)

Φυλακές Δομοκού: Προθεσμία για απολογία πήρε ο Βούλγαρος βαρυποινίτης

3 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)

Νέα Ιωνία: Συνελήφθη 15χρονη για ληστεία σε βάρος ανηλίκων

4 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Δημήτρης Μπίρνταχας)

Κύπελλο Ελλάδας – Final 8: Στα ημιτελικά ο Ολυμπιακός

4 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: Ένωση Ποντίων Πιερίας)

Ένωση Ποντίων Πιερίας: Κοντεύει η ώρα του ετήσιου χορού

4 ώρες πριν
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

5 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign