Το 1913 στην Τραπεζούντα ο λόγιος, εκπαιδευτικός, συγγραφέας και δημοσιογράφος Γεώργιος Κανδηλάπτης (Κάνις) εξέδωσε ένα βιβλίο με τίτλο Το εαρινόν ρόδον. Πρόκειται για την ιστορία της βασίλισσας Μαρίας ή, όπως την ήξεραν οι περισσότεροι, Γκιουλ-Μπαχάρ από τη Λιβερά του Πόντου.
Η έκδοση συνοδεύεται από δωδεκασέλιδο υπόμνημα για την αριστοκρατική οικογένεια των Γαβράδων.
Το βιβλίο τυπώθηκε στο τυπογραφείο των αδερφών Σερασή στην Τραπεζούντα και φέρει την υπογραφή του συγγραφέα.
- Πηγή: facebook / Χρήστος Αηδονίδης.

![Το Συνέδριο του Βερολίνου [13 Ιουλίου 1878], σε πίνακα του Anton von Werner. Οι Μεγάλες Δυνάμεις αναδιαμόρφωσαν τους όρους της ειρήνης, αφήνοντας τους Αρμένιους εκτός αίθουσας και εκτός προστασίας (πηγή: Wikipedia)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/01/synedrio-verolinoy-360x180.jpg)














