Όταν το μακρινό 1983 ο αείμνηστος Αποστόλης Γκίνης προχωρούσε στην ίδρυση του Λαογραφικού Ομίλου Ελλήνων Αμερικής (Greek American Folklore Society) ενδεχομένως να μην μπορούσε να φανταστεί ότι δημιουργούσε κάτι παραπάνω από ένα σημείο αναφοράς στη διατήρηση των ελληνικών ηθών και εθίμων στην Αμερική: Μια μεγάλη «οικογένεια» η οποία, 36 χρόνια αργότερα, λειτουργεί σαν να είναι η «πρώτη μέρα της».
Σήμερα ο Όμιλος παρουσιάζει ένα χαρακτηριστικό το οποίο είναι βασικό ζητούμενο για αντίστοιχες συλλογικές προσπάθειες των Ελλήνων στην Αμερική: είναι ένας ζωντανός οργανισμός, τα «κύτταρα» του οποίου ανανεώνονται με συνέπεια, από γενιά σε γενιά.
Συναντήσαμε την πρόεδρο Αναστασία Τσαντέ, την αντιπρόεδρο Ματίνα Καραγιάννη, την καλλιτεχνική διευθύντρια Βάγια Γκίνη-Αλαγιάννη, και την ταμία Έφη Παρθένη, που μίλησαν για την ιστορία, το παρόν και το μέλλον του Λαογραφικού Ομίλου Ελλήνων Αμερικής, αλλά και το μεγάλο τους όνειρο για ιδιόκτητες εγκαταστάσεις, οι οποίες θα στεγάσουν και το πλούσιο υλικό του Ομίλου, που περιλαμβάνει στολές από τον 19ο αιώνα.
«Είμαστε σαν μια οικογένεια»
Ο Λαογραφικός Όμιλος Ελλήνων Αμερικής στηριζόταν ανέκαθεν στο ενδιαφέρον των μελών του για την παράδοση, αλλά και τους στενούς δεσμούς που ανέπτυσσαν μεταξύ τους. Σήμερα ο κατάλογος των μελών περιλαμβάνει περίπου 70 άτομα, με τις ηλικίες να ξεκινούν από 4 ετών και να ξεπερνούν την ηλικία των 70, με την πρόεδρο Αναστασία Τσαντέ να τονίζει ότι «δεν υπάρχει ηλικιακό όριο.
«Βασικό όραμά μας είναι η συνέχιση των παραδόσεων και της κληρονομιάς μας. Διαθέτουμε χορευτικά τμήματα, αλλά και αυθεντικές στολές που ήταν ιδιοκτησία του συγχωρεμένου Αποστόλη Γκίνη. Συνδέουμε τα παιδιά μας, τη γενιά του αύριο, με την ιστορία και τις παραδόσεις μας. Άλλο να διαβάζεις την ιστορία σαν παραμύθι και άλλο να το ζεις», αναφέρει η Αν. Τσαντέ.
Από την πλευρά της, η αντιπρόεδρος Ματίνα Καραγιάννη στέκεται στο γεγονός ότι σε μια περίοδο που φαινομενικά οι νεότερες γενιές των Ελληνοαμερικανών αρχίζουν και «χάνουν» τη γλώσσα, στον Λαογραφικό Όμιλο διασφαλίζεται η μεταλαμπάδευση της ελληνικής κληρονομιάς στο σύνολό της.
«Αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν μαζί. Είναι επόμενο ότι θα αρχίσουν να μιλάνε και μεταξύ τους την ελληνική γλώσσα. Περισσότερο, όμως, χαιρόμαστε γι’ αυτήν την υπερηφάνεια που δείχνουν τα παιδιά για την κληρονομιά τους. Μαθαίνουν τους ελληνικούς χορούς, αλλά συναναστρέφονται και μεταξύ τους. Έχουμε και πολλούς νέους, όπως η σημερινή Μις Ανεξαρτησία, Αλεξία Βολωνάκη», αναφέρει η Μ. Καραγιάννη, λέγοντας μάλιστα πως «ορισμένα εξ αυτών αναφέρουν ήδη πως όταν κάνουν δική τους οικογένεια, θα φέρουν και τα δικά τους παιδιά, όπως έκαναν οι γονείς τους».
Βέβαια, ο Λαογραφικός Όμιλος έχει υπάρξει και χώρος γνωριμιών μεταξύ ομογενών. Μέχρι σήμερα υπολογίζεται ότι μέσω των δραστηριοτήτων του έχουν γνωριστεί και παντρευτεί 25 ζευγάρια, αφού δίνεται η ευκαιρία της συναναστροφής.
«Έχουμε αναπτύξει μεγάλη οικειότητα μεταξύ μας. Εάν αυτή η δραστηριότητα δεν έφερνε αυτήν την ευχαρίστηση, ο Λαογραφικός Όμιλος δεν θα συνέχιζε για όλα αυτά τα χρόνια», λέει η ταμίας Έφη Παρθένη.
«Είμαστε μαζί στις χαρές, αλλά και στις λύπες. Όταν πέθανε ο ιδρυτής και αδελφός μου, Αποστόλης Γκίνης, οι γυναίκες ντύθηκαν καραγκούνες και χόρεψαν στον τάφο του. Ήταν κάτι που το είχε ζητήσει ο ίδιος», δηλώνει η καλλιτεχνική διευθύντρια Βάγια Γκίνη-Αλαγιάννη, αδερφή του αείμνηστου ιδρυτή του Λαογραφικού.
Να αναφερθεί ότι στον Λαογραφικό Όμιλο έχουν γραφτεί και μη ομογενείς, όπως ένας μικρός Αρμένιος, αλλά και ένας Τούρκος ο οποίος ήθελε να μάθει τις ελληνικές παραδόσεις.
Ανεκπλήρωτο όνειρο ο ιδιόκτητος χώρος
Σημείο συνάντησης και μαθημάτων του Λαογραφικού Ομίλου Ελλήνων Αμερικής είναι το Σταθάκειο Πολιτιστικό Κέντρο, στην Αστόρια. Τα μέλη του αξιοποιούν συνήθως την αίθουσα του κάτω ορόφου, ένεκα της καλής σχέσης και συνεννόησης με την Ομοσπονδία Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης, και ιδίως τον αντιπρόεδρο Πέτρο Γαλάτουλα.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει πικρία για το γεγονός πως παρότι πολλοί τους επαινούν για τη δραστηριότητά τους, εντούτοις οι πιο εύρωστοι οικονομικά ομογενείς, στην πλειοψηφία τους, δεν έδειξαν στην πράξη το ενδιαφέρον τους.
«Ο Λαογραφικός δεν έχει δικό του σπίτι. Παλιά νοικιάζαμε χώρο, είχαμε εκεί και τα κοστούμια, ήταν σαν το σπίτι μας. Προσπαθούμε και κάνουμε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Δεν χορεύουμε μόνο στην Αστόρια. Έχουμε χορέψει στο Kennedy Center, στο Lincoln Center, το Carnegie Hall, το Ellis Island, και σε συναυλίες συγκροτημάτων που έχουν έρθει από την Ελλάδα. Είμαστε δύο και τρεις γενιές εδώ στην Αμερική. Προσπαθούμε να κρατάμε τα έθιμα όσο μπορούμε», τονίζει η πρόεδρος Αναστασία Τσαντέ.
Πρώτη «έδρα» του Λαογραφικού ήταν… η αυλή του σπιτιού του Αποστόλη Γκίνη. Στη συνέχεια, μετακινήθηκαν σε άλλα σημεία, κυρίως ανά την Αστόρια, αλλά το θέμα της στέγασης παραμένει. Άλλωστε, ο Λαογραφικός Όμιλος δεν είναι μόνο μαθήματα χορού, αλλά και η σπάνια συλλογή αυθεντικών παραδοσιακών στολών που αναφέρθηκε παραπάνω.
«Θα θέλαμε έναν δικό μας χώρο. Όχι μόνο για τις εκδηλώσεις μας, αλλά για να δημιουργήσουμε ένα μουσείο με στολές, με κεντήματα, με παραδοσιακά πράγματα. Να μπορεί να έρχεται ένας ηλικιωμένος ή ένα παιδάκι, που δεν ξέρει, και να γνωρίζουν τι πλούτος υπάρχει. Για να γίνει αυτό χρειάζεται χρήμα και δωρητές», λέει η ταμίας Έφη Παρθένη, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η αντιπρόεδρος Ματίνα Καραγιάννη.
«Θα έπρεπε να είχαμε και έναν χώρο ως μουσείο. Είναι κρίμα να έχουμε αυτόν το θησαυρό και να μην μπορούμε να τον επιδείξουμε. Οι Κινέζοι έχουν το δικό τους, οι ισπανόφωνοι το ίδιο. Εμείς που είμαστε μια πλούσια μειονότητα, δεν το έχουμε. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι όλη αυτή η κληρονομιά είναι κλεισμένη μέσα σε μπαούλα, για να τα βάζουμε κάποιες φορές το χρόνο για εκδηλώσεις.
»Οι παλαιότεροι τις αναγνωρίζουν. Σε πολλές εκδηλώσεις μας θα δεις έναν μεγαλύτερο, κάπου στο κοινό, να δακρύζει», λέει η Μ. Καραγιάννη, ενώ η Βάγια Γκίνη-Αλαγιάννη εστιάζει στην πλούσια ελληνική κληρονομιά.
«Θυμάμαι όταν είχαμε χορέψει στα Ηνωμένα Έθνη. Πήγαμε με 20 παιδιά και 20 διαφορετικές στολές. Τα υπόλοιπα κράτη είχαν 1-2 διαφορετικές στολές και αναρωτιούνταν γιατί εμείς είχαμε τόσο πολλές. Τους λέγαμε ότι κάθε μέρος της Ελλάδας έχει τη δική του στολή και τη δική του ιστορία. Όλα αυτά δείχνουν πόσο βαθιά, χιλιάδες χρόνια πίσω, ανέρχεται η ελληνική ιστορία. Προς το παρόν βρισκόμαστε στο Σταθάκειο και θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Πέτρο Γαλάτουλα, ο οποίος επί 36 χρόνια μας στηρίζει».
Χριστόδουλος Αθανασάτος
- Πηγή: ekirikas.com.
- Φωτογραφίες: Λαογραφικός Όμιλος Ελλήνων Αμερικής
