Η Τεχεράνη, η πόλη με τον μεγαλύτερο πληθυσμό στη δυτική Ασία, ύψους 13 εκατ. κατοίκων, βυθίζεται σταδιακά. Όπως αποκαλύπτουν δορυφορικές εικόνες, μερικές περιοχές της ιρανικής πρωτεύουσας «βουλιάζουν» έως και κατά 25 εκατοστά ετησίως. Μάλιστα το πρόβλημα της καθίζησης φαίνεται να επηρεάζει και το διεθνές αεροδρόμιο της πόλης, σύμφωνα με τους γεωεπιστήμονες, το οποίο υποχωρεί με μέσο ρυθμό πέντε εκατοστών ετησίως. Η έρευνα του γερμανικού Κέντρου Γεωεπιστημονικών Ερευνών (GFZ) του Πότσνταμ, η οποία έχει εγκριθεί για δημοσίευση στο περιοδικό τηλεπισκόπησης του περιβάλλοντος Remote Sensing of Environment, σύμφωνα με το Nature, αναλύει δορυφορικά δεδομένα της περιόδου 2003-2017 για να υπολογίσει την αργή καθίζηση της Τεχεράνης.
Η μελέτη εκτιμά ότι περίπου το ένα δέκατο (10%) του αστικού συγκροτήματος της πόλης επηρεάζεται από την καθίζηση, καθώς επίσης πολλές δορυφορικές πόλεις και χωριά, ιδίως στα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας.
Η νέα μελέτη αποκαλύπτει καλύτερα από κάθε άλλη φορά το μέγεθος του προβλήματος. Η δυτική Τεχεράνη (ένα μίγμα προαστίων και αγροτικών γαιών) υποχωρεί με μέσο ετήσιο ρυθμό έως 25 εκατοστά το χρόνο, ενώ με τον ίδιο ρυθμό καταβυθίζεται και η αγροτική περιοχή Βαραμίν στα νοτιοανατολικά της πόλης. Οι ρυθμοί αυτοί καθίζησης είναι από τους υψηλότερους στον κόσμο.
«Όταν περπατά κανείς σε αυτές τις περιοχές, βλέπει ανώμαλες επιφάνειες δρόμων, μετατοπισμένα κράσπεδα, ρωγμές σε τοίχους, ακόμη και κτίρια που γέρνουν, μερικά από τα οποία πρέπει να γκρεμιστούν», δήλωσε ο ιρανικής καταγωγής επικεφαλής ερευνητής Μαχντί Μοτάγκ.
Οι δορυφορικές εικόνες που αποκαλύπτουν το μέγεθος της καθίζησης (φωτ.: researchgate.net / Mohammad Ghassemi)
Η υποχώρηση του εδάφους
Ήταν γνωστό από προηγούμενες έρευνες ότι η Τεχεράνη έχει πρόβλημα υποχώρησης του εδάφους, το οποίο πιστεύεται ότι σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με τον υδροφόρο ορίζοντα που συνεχώς υποχωρεί λόγω των ολοένα αυξανόμενων αναγκών για ύδρευση των κατοίκων και για άρδευση των πέριξ αγροτικών καλλιεργειών.
Υπολογίζεται ότι περίπου 30.000 παράνομα πηγάδια υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή της Τεχεράνης.
Στα νοτιοανατολικά της έχουν εμφανιστεί στο έδαφος τεράστιες ρωγμές μήκους αρκετών χιλιομέτρων, με βάθος και πλάτος έως τεσσάρων μέτρων. Μερικές απειλούν να γκρεμίσουν τους γειτονικούς πυλώνες του ηλεκτρικού ρεύματος ή να λυγίσουν τις ράγες του τρένου. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι υπόγειες μετακινήσεις δημιουργούν ξαφνικές καθιζήσεις που «καταπίνουν» ανθρώπους, όπως ένας αγρότης, ο οποίος έπεσε σε μια τέτοια τρύπα βάθους έξι μέτρων και έμεινε εκεί για ώρες, ώσπου να απεγκλωβιστεί.
Καθίζηση του εδάφους στα ανατολικά της Τεχεράνης (φωτ.: faradeed.ir)
Σύμφωνα με τις μελέτες υπηρεσιών της πόλης, οι περιοχές μέσα και γύρω από την Τεχεράνη που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα καθίζησης, περιλαμβάνουν 120 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών, 2.300 χιλιόμετρα οδικού δικτύου, 21 γέφυρες, 30 χιλιόμετρα αγωγών πετρελαίου, 200 χιλιόμετρα αγωγών φυσικού αερίου, 70 χιλιόμετρα γραμμών ηλεκτρικού υψηλής τάσης και περισσότερα από 250.000 κτήρια.
Η νέα δορυφορική ανάλυση δείχνει ότι μετά το 2003 το πρόβλημα μετακινείται σταδιακά προς τα ανατολικά της πόλης, ενώ φαίνεται να επηρεάζει όλο και περισσότερο το διεθνές αεροδρόμιό της. Η καθίζηση είναι μάλλον μη αναστρέψιμη, καθώς το έδαφος δεν φαίνεται να ανυψώνεται ούτε μετά από έντονες βροχές, όταν αναπληρώνεται σε ένα βαθμό ο υδροφόρος ορίζοντας.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΠΔρ.
