Στις συνομιλίες για λύση του κυπριακού βαρύνουσα σημασία στο κεφάλαιο της ασφάλειας έχει η κατάργηση των Συνθηκών Εγγυήσεως και Συμμαχίας 1960 και η απομάκρυνση των Τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής (ΤΔΚ), για να αποκτήσει η Κύπρος την αυτονομία της ως ανεξάρτητο κράτος. Να απαλλαγεί από την κηδεμονία των εγγυητριών δυνάμεων και κυρίως της Τουρκίας, η οποία χρησιμοποίησε τις Συνθήκες ως όχημα προώθησης της στρατηγικής της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου (εισβολή, κατοχή, εποικισμός, εθνοκάθαρση, εγκατάσταση της παράνομης υποτελούς διοίκησης «ΤΔΒΚ» κ.α.).
Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι η επισήμανση και δύο άλλων πτυχών του Κεφαλαίου της Ασφάλειας (πέραν των Συνθηκών και των ΤΔΚ), που δεν προβάλλονται αλλά είναι και αυτές σημαντικές:
Οι διμερείς συμφωνίες εξάρτησης Τουρκίας-«ΤΔΒΚ» και ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους και η συμμαχία του με την Τουρκία.
Διμερείς Συμφωνίες
Η Τουρκία με τη μακροχρόνια στρατιωτική κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου, τον εποικισμό και την εκρίζωση του ελληνικού στοιχείου, πέτυχε την πλήρη τουρκοποίηση και ισλαμοποίηση των κατεχομένων περιοχών και με τις διμερείς συμφωνίες με την «ΤΔΒΚ» την πλήρη εξάρτηση τους από την Τουρκία σε όλους τους τομείς: οικονομία, νόμισμα, ασφάλεια, εμπόριο, ενέργεια, επικοινωνίες, παιδεία, θρησκεία, συγκοινωνίες, κρατική λειτουργία, νερό με θαλάσσιο αγωγό από Τουρκία κ.α.
Ουσιαστικά, τα κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας και σε αυτό έχει συμβάλει και η λανθασμένη στρατηγική των χρονοβόρων, ούτω καλουμένων διακοινοτικών συνομιλιών με την υποτελή διοίκηση της Τουρκίας, που παγίωσαν τα τετελεσμένα της κατοχής.
Το 2004 στο σχέδιο Ανάν η Τουρκία επέβαλε τη συμπερίληψη άνω των 60 διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ» ( η οποία με τη λύση θα είχε μετατραπεί σε τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία του ομόσπονδου κράτους), που έδιναν και το δικαίωμα αεροναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στην Κύπρο, χωρίς να απαιτείται έγκριση του κυπριακού κράτους (συμφωνίες για ασφάλεια ακτών και έρευνα/διάσωση).
Έκτοτε, ο αριθμός των εν λόγω συμφωνιών έχει αυξηθεί (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, υδρογονάνθρακες, αμυντική συνεργασία Τουρκίας-«ΤΔΒΚ» και καθορισμός περιοχών ασκήσεων στα κατεχόμενα εδάφη κ.α.) και η Τουρκία στις συνομιλίες απαιτεί να ενσωματωθούν στο σχέδιο λύσης με σκοπό να διατηρήσει τον έλεγχό της επί της νήσου, ακόμα και αν καταργηθούν οι Συνθήκες Εγγυήσεως/Συμμαχίας και απομακρυνθούν οι ΤΔΚ.
H Tουρκία με τις συγκλίσεις στις εσωτερικές πτυχές λύσης του κυπριακού και την ενσωμάτωση στη λύση των διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ» θα επιτυγχάνει τον έλεγχο της Κύπρου μέσω των Τουρκοκυπρίων, που θα υποστηρίζουν τα συμφέροντά της λόγω εξάρτησης από την Τουρκία (πλειοψηφία εποίκων, διμερείς συμφωνίες εξάρτησης) και μέσω της σύγκλισης για συναπόφαση των δύο συνιστωσών πολιτειών (κρατιδίων κατά τους Τούρκους) σε όλα τα ζωτικά θέματα στο επίπεδο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, στη λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ).
Ουσιαστικά, η Τουρκία θα επιβάλλει τις αποφάσεις στο κυπριακό κράτος, θα αποκτήσει τον πολιτικό έλεγχό του και δεν θα χρειάζεται εγγυητικά δικαιώματα και στρατεύματα, αλλά η Τουρκία εμμένει και σε αυτά, για να έχει τον καθολικό έλεγχο της Κύπρου προς εξυπηρέτηση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων στην περιοχή.
Αφοπλισμός-Συμμαχία με Τουρκία
Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για αποστρατιωτικοποίηση του κυπριακού κράτους μετά τη λύση, που ευνοείται και από την Τουρκία, καθώς και η εισήγηση για συμμαχία με την εν λόγω χώρα, πρέπει να αναθεωρηθούν. Το κυπριακό κράτος, όπως όλα τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη, πρέπει να διατηρεί το δικαίωμα να έχει ένοπλες δυνάμεις (ΕΔ). Να μη στερηθεί αυτό το δικαίωμα όπως είχε συμβεί στο σχέδιο Ανάν.
Ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους υποτιμά τον παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος ως ουσιαστικού συστατικού της κρατικής του οντότητας και διευκολύνει την τουρκική στρατηγική που αποδεδειγμένα στοχεύει στον έλεγχο ολόκληρης της νήσου.
Η Κύπρος θα είναι μια ανοχύρωτη πολιτεία με ακρωτηριασμένη την κρατική της υπόσταση. Δεν θα έχει δυνατότητα αντιμετώπισης εξωτερικών απειλών και άσκησης του δικαιώματος της αυτοάμυνας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην επικράτειά της (ξηρά, θάλασσα, αέρα) στην ασταθή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (ΑΜ), όπου αντιμετωπίζονται σοβαρά θέματα ασφάλειας και υλοποιούνται ενεργειακοί σχεδιασμοί, στους οποίους εμπλέκεται άμεσα η Κύπρος, την ΑΟΖ και το φυσικό αέριο της οποίας επιβουλεύεται δυναμικά η Τουρκία.
Η θέση μας για συμμαχία της Κύπρου με την Τουρκία μετά τη λύση (forging an alliance with Turkey), πρέπει να αναθεωρηθεί. Τέθηκε για πρώτη φορά από τον πρόεδρο της ΚΔ στη διάσκεψη της Γενεύης για το κυπριακό τη 12η Ιανουαρίου 2017, με το σκεπτικό ότι οι δύο χώρες μοιράζονται «κοινές ανησυχίες και προκλήσεις» (η λεπτομερής εισήγηση του προέδρου της ΚΔ περιλαμβάνεται στο ανακοινωθέν του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της ΚΔ, που εκδόθηκε στις 13.01.2017, ώρα 14:50).
Αν υιοθετηθεί αυτή η εισήγηση στα πλαίσια της λύσης, θα μεθοδεύσει κατά την άποψη μου την εσαεί παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο με το πρόσχημα της συμμαχίας και αυτό θα αποβεί όχι μόνο σε βάρος της ασφάλειας της Κύπρου, αλλά και της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών, αφού είναι γνωστή η επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας στην περιοχή και η ηγεμονική συμπεριφορά της.
Επειδή στο πλαίσιο της λύσης το κεφάλαιο της ασφάλειας είναι καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού, δεν πρέπει να επαναληφθούν τραγικά λάθη του παρελθόντος, όπως η αποδοχή των Συνθηκών Εγγυήσεως/Συμμαχίας το 1960, που έφεραν την Τουρκία και τον στρατό της στην Κύπρο και οδήγησαν στη σημερινή δεινή κατάστασή μας. Ακόμα και στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της ΚΔ, με το άρθρο 3 η άμυνα της Κύπρου τίθεται υπό τον έλεγχο των εγγυητριών δυνάμεων, ως να είναι προτεκτοράτο, κατά παραβίαση των άρθρων 21 (κυρίαρχη ισότητα κρατών) και 51 (δικαίωμα αυτοάμυνας) του καταστατικού χάρτη των ΗΕ.
Οι διμερείς συμφωνίες είναι παράνομες γιατί έγιναν από την Τουρκία με την παράνομη οντότητα της «ΤΔΒΚ» και δεν πρέπει να ενσωματωθούν στη λύση, ούτε να αποδεχθούμε στέρηση του δικαιώματος να έχουμε ΕΔ, που κατοχυρώνεται από το άρθρο 51 του καταστατικού χάρτη των ΗΕ ή να προχωρήσουμε σε συμμαχία με την Τουρκία, γιατί το Κυπριακό είναι κατ’ εξοχήν πρόβλημα ασφάλειας, που συνίσταται στην επιδίωξη της Τουρκίας να θέσει ολόκληρη την Κύπρο υπό τον έλεγχό της και στην απαίτηση για τον Ελληνισμό να την ανακόψει.
Ανακοπή, η οποία απαιτεί πολιτική βούληση, ενδυνάμωση των συντελεστών ισχύος της ΚΔ και αναθεώρηση της στρατηγικής μας για λύση του Κυπριακού.
Φοίβος Κλόκκαρης, αντιστράτηγος ε.α.
