Σε διαφορετική συγκυρία, η επίσκεψη του προέδρου του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ στην Κύπρο θα μπορούσε να εκληφθεί ως μία ακόμη συνάντηση ανάμεσα σε δύο χώρες με στενή συνεργασία. Σήμερα όμως η συζήτηση για άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια αποκτά πολύ μεγαλύτερο βάρος.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν διαρκεί ήδη έξι μήνες, οι κρίσιμες θαλάσσιες οδοί της Μέσης Ανατολής βρίσκονται υπό πίεση και η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου δοκιμάζεται από νέες επιθέσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Λευκωσία επιχειρεί να ενισχύσει το ρόλο της όχι μόνο ως εταίρος του Ισραήλ, αλλά και ως πιθανός δίαυλος επικοινωνίας με την ευρύτερη περιοχή.
Η ιδέα για συνάντηση με τον Λίβανο
Το σημείο με τη μεγαλύτερη πολιτική σημασία ήταν η αναφορά του Ισαάκ Χέρτσογκ –ο οποίος έγινε δεκτός το Προεδρικό Μέγαρο– σε μια μελλοντική συνάντηση των προέδρων Ισραήλ, Κύπρου και Λιβάνου, ακόμη και επί κυπριακού εδάφους.
Ο Ισραηλινός πρόεδρος χαρακτήρισε μια τέτοια συνάντηση «όνειρο» και υποστήριξε ότι θα μπορούσε να συμβάλει στην πορεία προς την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Δεν πρόκειται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, για οργανωμένη διπλωματική πρωτοβουλία με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η δημόσια διατύπωση της ιδέας, ωστόσο, είναι αξιοσημείωτη: Ισραήλ και Λίβανος δεν διατηρούν διπλωματικές σχέσεις, ενώ η εκεχειρία που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο παραμένει εύθραυστη, με ισραηλινά πλήγματα και νέες εντάσεις στον νότιο Λίβανο.
Η επιλογή της Κύπρου ως πιθανού τόπου συνάντησης δείχνει τον ρόλο που η Λευκωσία επιδιώκει να αναλάβει: να διατηρεί τη στρατηγική σχέση της με το Ισραήλ, χωρίς να κλείνει τους διαύλους της με τον Λίβανο και τον αραβικό κόσμο.
Άμυνα και ενέργεια με άμεση σημασία
Κατά τη συνάντησή του με τον Ισαάκ Χέρτσογκ ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στην περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Στην ατζέντα βρέθηκαν ο τουρισμός, το εμπόριο, η ασφάλεια, η ενέργεια και η άμυνα, καθώς και οι περιφερειακές εξελίξεις. Οι δύο πρόεδροι εξέτασαν πώς Κύπρος και Ισραήλ μπορούν να συνεργαστούν και με άλλες χώρες για τη δημιουργία συνθηκών σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αναφορά στην ενέργεια δεν είναι τυπική. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει διαταράξει τις διεθνείς ενεργειακές ροές και έχει αναδείξει ξανά τη σημασία των υποδομών, των θαλάσσιων διαδρομών και των εναλλακτικών δικτύων στην ευρύτερη περιοχή.
Ακόμη και ο τουρισμός αποτυπώνει την πυκνότητα των σχέσεων: σύμφωνα με τον Κύπριο πρόεδρο, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιούνταν περισσότερες από 200 πτήσεις την εβδομάδα μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, έναντι περίπου 140 προηγουμένως.
Από τη συνάντηση δεν ανακοινώθηκε κάποια νέα συγκεκριμένη συμφωνία. Το άμεσο αποτέλεσμά της είναι κυρίως πολιτικό: η επιβεβαίωση της στενής συνεργασίας Κύπρου-Ισραήλ και η προβολή της Λευκωσίας ως ενός ευρωπαϊκού σημείου αναφοράς δίπλα στη Μέση Ανατολή.
