pontosnews.gr
Κυριακή, 22/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Σαν σήμερα πέθανε ο ανατρεπτικός λόγιος Θεόφιλος Καΐρης

Από τους κορυφαίους του νεοελληνικού Διαφωτισμού

13/01/2024 - 10:12πμ
19 Οκτωβρίου 1784 γεννήθηκε ο ανατρεπτικός Θεόφιλος Καΐρης
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Λόγιος, ιερωμένος, φιλόσοφος, θεολόγος και μαθηματικός, από τους κορυφαίους του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ανέπτυξε ένα δικής του έμπνευσης θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα, τον «Θεοσεβισμό» ή «Θεοσέβεια», που αντιστρατευόταν βασικά δόγματα του Χριστιανισμού (τριαδολογία, χριστολογία), και γι’ αυτόν το λόγο καταδιώχθηκε από την επίσημη Ελλαδική Εκκλησία.

Ο Θεόφιλος Καΐρης γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1784 στην Άνδρο και ήταν ένα από τα οκτώ παιδιά του προκρίτου του νησιού Νικολάκη Τωμάζου Καΐρη και της συζύγου του Ασημίνας, το γένος Καμπανάκη.

Μία από τις αδελφές του ήταν η λόγια και πρώιμη φεμινίστρια Ευανθία Καΐρη.

Αφού παρακολούθησε μαθήματα στο Αϊβαλί, την Πάτμο και τη Χίο, χειροτονήθηκε διάκονος το 1802 και αμέσως αναχώρησε στο εξωτερικό για σπουδές φιλοσοφίας: πρώτα στην Πίζα, όπου παρέμεινε επί τέσσερα χρόνια, και μετά στο Παρίσι, όπου έμεινε τρία χρόνια και συνδέθηκε στενά με τον Αδαμάντιο Κοραή. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, το 1811, διετέλεσε επί ένα έτος διευθυντής της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης και στη συνέχεια δίδαξε στη σχολή των Κυδωνιών μαθηματικά και φιλοσοφία.

Το 1819 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία κι έλαβε μέρος στην Επανάσταση του ’21. Πολέμησε, τραυματίστηκε και συμμετείχε στις Εθνοσυνελεύσεις ως πληρεξούσιος της Άνδρου.

Το 1834 ίδρυσε ορφανοτροφείο στην Άνδρο για τα ορφανά του Αγώνα, το οποίο σύντομα εξελίχθηκε στο κέντρο μιας καινούριας θρησκείας, του Θεοσεβισμού.

Ο Καΐρης πίστευε ότι η σχέση μεταξύ του Θεού και του ανθρώπου είναι προσωπική και μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη διαμεσολάβηση άλλου παράγοντα. Η θεοσέβεια του Καΐρη συνοψίζεται στη βασική αρχή «Θεόν σέβου» («Να σέβεσαι τον Θεό») και εντάσσεται στον ντεϊσμό της «φυσικής θρησκείας» –αποδοχή της ύπαρξης του Θεού ως λογικής αναγκαιότητας και των φυσικών καταβολών της θρησκείας στον άνθρωπο– των Γάλλων διαφωτιστών και των Βρετανών εμπειριστών φιλοσόφων του 17ου και 18ου αιώνα.

Συνέθεσε προς τούτο άσματα και ύμνους στη δωρική διάλεκτο, και αμφισβητώντας τη χριστιανική χρονολογία πρότεινε ένα νέο ημερολόγιο και εισηγήθηκε δικά του ονόματα για τους μήνες, στο πρότυπο των Γάλλων Διαφωτιστών (Θεοσέβιος, Σοφάρετος, Δίκαιος, Άγιος, Αγάθιος, Σθένιος, Αγάπιος, Χαρίσιος, Μακρόθυμος, Αιώνιος, Ένθεος και Σώσιος), ενώ υποστήριξε την κατάργηση των εβδομάδων, προτείνοντας τη διαίρεση κάθε μήνα σε τρεις δεκάδες.

Οι ανατρεπτικές δοξασίες του προκάλεσαν την αντίδραση της Ελλαδικής Εκκλησίας.

Ο Καΐρης καθαιρέθηκε από κληρικός και φυλακίστηκε. Το 1842 αποφυλακίστηκε και απελάθηκε από την Ελλάδα. Περιπλανήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, στο Παρίσι και το Λονδίνο, όπου δίδαξε μαθήματα φιλοσοφίας σε ομογενείς. Μετά την ψήφιση του Συντάγματος του 1844, που προστάτευε την ελευθερία της συνείδησης, επανήλθε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Άνδρο, απολαμβάνοντας την προστασία του Γαλλικού Κόμματος και προσωπικά του ηγέτη του Ιωάννη Κωλέττη.

Οι καταγγελίες για τη διδασκαλία του δεν σταμάτησαν τα επόμενα χρόνια, και τον Δεκέμβριο του 1852 καταδικάστηκε από το Πλημμελειοδικείο Σύρου σε φυλάκιση δύο ετών για προσηλυτισμό. Η φωτισμένη αγόρευση του διαπρεπούς νομικού Νικόλαου Σαρίπολου, θεμελιωτή του Δημοσίου Δικαίου στην Ελλάδα, και η προφητική του προειδοποίηση ότι όποια καταδίκη του Καΐρη θα σήμαινε βέβαιο θάνατο, δεν ίσχυσε για να αποτρέψει τη μισαλλοδοξία των διωκτών του, αλλά και του δικαστηρίου.

Ο Θεόφιλος Καΐρης οδηγήθηκε στα Λαζαρέτα της Σύρας, όπου στις 13 Ιανουαρίου 1853 άφησε την τελευταία του πνοή μέσα στο κελί του, σε ηλικία 69 ετών. Τάφηκε έξω από την Ερμούπολη χωρίς θρησκευτική τελετή και χωρίς να επιτρέψουν στον αδελφό του Δημήτριο να είναι παρών στη νεκρώσιμη ακολουθία.

Η ειρωνεία της τύχης είναι ότι εννέα ημέρες μετά το θάνατό του εκδικάσθηκε στον Άρειο Πάγο αναίρεση της καταδικαστικής απόφασης του δικαστηρίου της Σύρου. Τελικά ο Άρειος Πάγος ακύρωσε την απόφαση, κηρύσσοντάς τον αθώο.

Στο συγγραφικό έργο του Καΐρη περιλαμβάνονται οι πραγματείες «Φιλοσοφικά και φιλολογικά», «Γνωστική ή των του ανθρώπου γνώσεων σύντομος έκθεσις», «Στοιχεία φιλοσοφίας των περί τα όντα γενικώτερον θεωρουμένων τα στοιχειωδέστερα», «Επιτομή της θεοσεβικής διδασκαλίας και ηθικής», «Θεοσεβών προσευχαί και ιερά άσματα», «Θεοσοφία». Εκτός από αυτά, υπάρχουν σε χειρόγραφη μορφή έργα του γύρω από τις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, που δίδαξε στη διάρκεια της σχολικής του σταδιοδρομίας.

• Πηγή: sansimera.gr.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Actors House)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Ιάκωβος Ψαρράς: 20 χρόνια από την απώλεια ενός σεμνού ηθοποιού και δάσκαλου

21/11/2026 - 6:51μμ
Από το βιβλίο του Ανέστη Μπαρμπάτση «Μπαγιαντέρας – Δημήτρης Γκόγκος / Προπολεμική περίοδος» (εκδόσεις Μετρονόμος, 2022)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Γκόγκος: Ο τυφλός «Μπαγιαντέρας» του ρεμπέτικου

18/11/2026 - 6:06μμ
(Φωτ.: Γιώργος Παπαστεφάνουyoutube)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Από την Κωνσταντινούπολη στα λαϊκά πάλκα: Ο «Δάσκαλος» Γιώργος Μητσάκης και τα 400 τραγούδια του

17/11/2026 - 7:09μμ
Πρωτοσέλιδο της ομογενειακής εφημερίδας «Νέος Κόσμος». 21 Νοεμβρίου 1973
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Πολυτεχνείο 1973: Το τανκ στην πύλη και το μποϊκοτάζ σε ελληνικό πλοίο στη Μελβούρνη

17/11/2026 - 3:13μμ
Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

17/11/2026 - 2:03μμ
Ιστορικό στιγμιότυπο από τη συνεδρίαση της τουρκοκυπριακής  «Βουλής», στις 15 Νοεμβρίου 1983, κατά την οποία εγκρίθηκε ομόφωνα η μονομερής ανακήρυξη του ψευδοκράτους (πηγή:  Αρχείο / μέσω Kıbrıs Genç TV)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

15 Νοεμβρίου 1983: Ανακηρύσσεται το ψευδοκράτος στην Κύπρο – Το «όχι» του ΟΗΕ

15/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ.: galani.gr)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δήμητρα Γαλάνη: Τα πολλά πρόσωπα μιας ξεχωριστής δημιουργού

14/11/2026 - 2:13μμ
Ο Δημήτρης Ψαθάς και δεξιά το ενδεικτικό του κατά το σχολικό έτος 1919-1920 με άριστα από το φημισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα της ανατολής "Φροντιστήριον Τραπεζούντος" στις 15 Ιουνίου 1920 (το ενδεικτικό φυλάσσεται στην προθήκη με τα προσωπικά αντικείμενα του Δ. Ψάθα στο "Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού" στην Φιλαδέλφεια  και αποτελεί δωρεά της εγγονής του Λένας Νίτσου-Ψαθά)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Ψαθάς: Ο Τραπεζούντιος συγγραφέας που έκανε το χιούμορ «όπλο» απέναντι στην εξουσία

13/11/2026 - 5:48μμ
Μάιος του 1914, κατά τις προετοιμασίες υποδοχής του βασιλιά Κωνσταντίνου στην ελεύθερη Καστοριά (πηγή: Αρχείο Γ. Γκολομπία)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Καστοριά 1912: Οι 27 ιππείς και η μπλόφα των 25.000 στρατιωτών

11/11/2026 - 10:37πμ
Μεταφορά προσφύγων και παιδιών των ορφανοτροφείων με μικρές βάρκες στα πλοία που περίμεναν στη Σαμψούντα, 24 Δεκεμβρίου 1922 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Σαν σήμερα, 10 Νοεμβρίου 1922: 30 ημέρες διορία για Έλληνες και Αρμένιους – Το Λονδίνο ζητούσε στήριξη για τελεσίγραφο στην Άγκυρα

10/11/2026 - 9:51πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Από την εκδήλωση για τον Άγιο Νεκτάριο στο Orange Grove, στις 15 Νοεμβρίου (φωτ.: Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Γιοχάνεσμπουργκ)

Γιοχάνεσμπουργκ: Οι Ελληνίδες που στηρίζουν το Νομίκειο γηροκομείο

3 ώρες πριν
Κοχλιακά εμφυτεύματα και ανατομικό μοντέλο του αυτιού στο Oregon Health & Science University (φωτ.: OHSU / Christine Torres Hicks)

Ακοή: Το εσωτερικό αυτί λειτουργεί πιο σύνθετα απ’ όσο νομίζαμε

4 ώρες πριν
(Φωτ.: Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο)

Thessaloniki Millennium Team Cadet European Cup 2026: Τρία μετάλλια για την Ελλάδα

4 ώρες πριν
Η οδός Αθηνάς με τα μαγαζάκια των προσφύγων, το 1929 (φωτ.: ΓΑΚ / Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη)

Προσφυγική Αθήνα: «Κανείς δεν μας θυμήθηκε» – Η ζωή στις παράγκες επτά χρόνια μετά το 1922

4 ώρες πριν
Φωτογραφία αρχείου από επιχείρηση κατάσβεσης σε βιομηχανική περιοχή του Μπαχρέιν, στις 9 Μαρτίου 2026 (φωτ.: Υπουργείο Εσωτερικών Μπαχρέιν)

Μπαχρέιν: Φωτιά από ιρανικό πλήγμα – Νέα κλιμάκωση στον Κόλπο

5 ώρες πριν
Έλεγχος οχήματος στο πλαίσιο των διεθνών δράσεων για κλεμμένα αυτοκίνητα (φωτ.: ΕΛΑΣ)

Κλεμμένα ΙΧ σε κοντέινερ για το Ισραήλ – «Λαβράκια» άνω των 5 εκατ. ευρώ

5 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV