Η τελική φάση της μικτής άσκησης «Έφεσος 2018», η οποία ξεκινάει σήμερα και θα ολοκληρωθεί στις 11 Μαΐου, στην περιοχή Σεφερίχισαρ (ελλ. Σιβρισάρι) της Σμύρνης, αποτελεί την πρώτη σοβαρή αξιολόγηση των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος του μεγάλου ενδιαφέροντος, τόσο της τουρκικής ηγεσίας όσο και των ξένων παρατηρητών, των στρατιωτικών ακολούθων και των διεθνών ΜΜΕ.
Σημειώνεται ότι την αντίστοιχη άσκηση «Έφεσος 2016», η οποία πραγματοποιήθηκε δύο μήνες πριν από την απόπειρα πραξικοπήματος, την είχαν παρακολουθήσει 255 εκπρόσωποι από 79 χώρες.
Το σενάριο της «Έφεσος 2018» προβλέπει κατάληψη παραθαλάσσιας περιοχής με συνδυασμένη ενέργεια αποβατικών και αεροκίνητων δυνάμεων, αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις διάσωσης και ανθρωπιστικής βοήθειας προσφύγων, ενώ αναμένεται να επιβεβαιωθεί μέρος του σεναρίου, σύμφωνα με το οποίο η φανταστική χώρα που δέχεται την επίθεση προσφεύγει άμεσα στον ΟΗΕ (συμπεριλαμβανόταν στην άσκηση «Έφεσος 2016»).
Τα σχέδια αυτά είναι προφανές ότι αφορούν την Ελλάδα, αφού η Τουρκία δεν έχει θαλάσσια σύνορα με άλλη χώρα απέναντι στην οποία να έχει εκδηλώσει επιθετικές διαθέσεις.
Άφιξη σαουδαραβικών δυνάμεων
Στην άσκηση λαμβάνουν μέρος στρατιωτικές μονάδες ή στοιχεία από το Αζερμπαϊτζάν, το Μπαχρέιν, το Μπαγκλαντές, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τη Γεωργία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αμερική, την Ιταλία, το Κατάρ, το Καζακστάν, το Κόσοβο, την Ουγγαρία, τα Σκόπια, τη Μογγολία, το Ουζμπεκιστάν, το Πακιστάν, τη Ρουμανία και τη Σαουδική Αραβία, ενώ δεν συμμετέχουν τρεις κύριες ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις: η Γερμανία, η Γαλλία και η Πολωνία.
Επίσης συμμετέχουν πολλοί πολιτικοί φορείς και διάφορες εταιρείες που εξειδικεύονται σε συναφείς στρατιωτικούς τομείς όπως κυβερνοασφάλειας, πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών κ.ά.
Το σενάριο της «Έφεσος 2018» είναι απλούστερο από το αντίστοιχο της «Έφεσος 2016» και ο αριθμός των μέσων που θα συγκεντρωθούν και θα χρησιμοποιηθούν κατ’ αναλογία μικρότερος, λόγω α) Της ανάπτυξης σημαντικών δυνάμεων των ΤΕΔ στη Συρία, β) Της οικονομικής κατάστασης στην Τουρκία, γ) Της ανησυχίας για τις αντιδράσεις των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, και δ) των μαζικών εκκαθαρίσεων επιτελικών αξιωματικών (1.400 από 1.800), καθώς επίσης πολλών πιλότων Α/Φ και Ε/Π.
(Φωτ.: hurriyetdailynews.com)
Η ηγεσία του τουρκικού στρατού θα επιχειρήσει να αποδείξει, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στους διεθνείς παρατηρητές, ότι εξακολουθεί να διαθέτει έναν ισχυρό και καλά εκπαιδευμένο στρατό, στηριζόμενο σε μεγάλο ποσοστό στα οπλικά συστήματα που κατασκευάζονται από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Η τουρκική κυβέρνηση δίνει μεγάλη διάσταση στην άσκηση, προκειμένου να επηρεάσει τους διεθνείς παρατηρητές και τα διεθνή ΜΜΕ για την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και τη νομιμοποίηση των επεκτατικών της διεκδικήσεων.
Με το δεδομένο αυτό έχει ενδιαφέρον να δούμε τις αντιδράσεις των διεθνών παρατηρητών: θα ανεχθούν την τακτική του γκριζαρίσματος στο οποία επιμένει η Τουρκία ή θα υπερασπιστούν το Διεθνές Δίκαιο στη θάλασσα και τον αέρα;
Η Άσκηση «Έφεσος 2018» αποτελεί επίσης μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για την τουρκική πολεμική βιομηχανία να παρουσιάσει την πρόοδο την οποία σημείωσε τις τελευταίες δεκαετίες. Ουσιαστικά αποτελεί –πέραν των προαναφερθέντων– και μια ανοικτή έκθεση πολεμικού υλικού στο πεδίο των ασκήσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η τουρκική κυβέρνηση επιθυμεί να ενισχύσει περαιτέρω τις εξαγωγές της.
Συνολικά 35 τουρκικές εταιρείες θα εκθέσουν τα προϊόντα τους παράλληλα με τη διεξαγωγή της άσκησης.
Στο σημείο αυτό αξίζει να δούμε λίγο την εξέλιξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας.
Το 1985 θεσμοθετείται η τουρκική Υπογραμματεία Αμυντικών Βιομηχανιών (SSM) υπό το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η οποία χρηματοδοτείται παγίως με το 10% του φόρου των τσιγάρων και των ποτών και με το 5% του φόρου των εταιρειών και των φυσικών προσώπων. Την τελευταία δεκαπενταετία, που το κόμμα του Ερντογάν βρίσκεται στην εξουσία, έχουν επενδυθεί περισσότερα από 50 δισ. δολάρια στην ανάπτυξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας. Η παραγωγική ικανότητα των εταιρειών πολεμικού υλικού ξεπερνά τα 6 δισ. δολάρια ετησίως. Οι εξαγωγές κυμαίνονται περί τα 2 δισ. δολάρια σε ετήσια βάση. Το 2017 με προεδρικό διάταγμα ο Ερντογάν έθεσε την SSM υπό τον άμεσο έλεγχό του.
Η στρατηγική που ακολουθήθηκε από την SSM για την ανάπτυξη των κρατικών εταιρειών παραγωγής, επισκευής ή εκσυγχρονισμού πολεμικού υλικού, πέραν της κρατικής χρηματοδότησης, στηρίχθηκε στην εντατικοποίηση της συστηματικής έρευνας, στην εισαγωγή, αφομοίωση και ενσωμάτωση ξένων τεχνολογιών, στη συνεργασία με τα τουρκικά πανεπιστήμια αλλά και με τις λοιπές εκφάνσεις της επιχειρηματικής εξωστρέφειας του τουρκικού παραγωγικού ιστού, στη διαρκή αναζήτηση και δημιουργία κοινοπραξιών και συμπαραγωγών, και τέλος στην εργασιακή πειθαρχία του προσωπικού.
Μεγάλες πολεμικές βιομηχανίες με ετήσια έσοδα περί το ένα δισ. δολάρια είναι: η ASESLAN, η TAI, η BITES και η ROKETSAN, οι οποίες και συγκαταλέγονται μεταξύ των 100 πρώτων αμυντικών βιομηχανιών παγκοσμίως.
Η ανάπτυξη της πολεμικής βιομηχανίας και της ενίσχυσης της στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας αποτέλεσαν στρατηγική επιλογή, προκειμένου να καταστεί περιφερειακή δύναμη.
Γιώργος Μουρουζίδης
