Σήμερα η κατάσταση στην Κύπρο, από πλευράς ασφάλειας, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη λόγω της αυξανόμενης τουρκικής επιθετικότητας και προβολής νέων διεκδικήσεων σε βάρος της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ), της οποίας η αποτρεπτική και αμυντική ικανότητα είναι ανεπαρκής λόγω αποδυνάμωσης της Εθνικής Φρουράς (ΕΦ).
Η επιθετικότητα της Τουρκίας κατά της ΚΔ στρέφεται βασικά σε τρεις τομείς:
- Στο Κυπριακό με στόχο τη λύση τουρκικών όρων, ακολουθούσα τη στρατηγική του εξαναγκασμού. Δηλαδή την απειλή χρήσης ισχύος για να επιβάλει τους όρους της.
- Στα κατεχόμενα εδάφη μας, με στόχο την αναβάθμιση του ψευδοκράτους, την πλήρη τουρκοποίηση / ισλαμοποίησή του και τη μετατροπή του σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας, μέσω του εποικισμού και διμερών συμφωνιών εξάρτησης σε όλους τους τομείς ακόμα και στο νερό και το ρεύμα.
- Στο κράτος της ΚΔ με στόχο την κατάλυσή της και τον ακρωτηριασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Δεν την αναγνωρίζει ως κράτος, δεν ανοίγει τον εναέριο χώρο, τα λιμάνια και αεροδρόμιά της στα σκάφη της Κύπρου, διεκδικεί παράνομα το 40% της ΑΟΖ της, απειλεί και παρεμποδίζει δυναμικά με το Πολεμικό Ναυτικό της το ενεργειακό πρόγραμμα της ΚΔ και μεθοδεύει την αρπαγή του φυσικού αερίου της. Το 2017 προέβη σε σημαντική ενίσχυση των τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής (ΤΔΚ), που μεγέθυνε δραματικά το υφιστάμενο ανισοζύγιο δυνάμεων σε βάρος της Εθνικής Φρουράς (ΕΦ), αύξησε την απειλή στη ξηρά και κατέστησε την ΚΔ περισσότερο ευάλωτη σε πιέσεις.
Όλες οι ενέργειες της Τουρκίας εξυπηρετούν την τουρκική στρατηγική για έλεγχο όλης της Κύπρου, όπως συντάχθηκε από τον Νιχάτ Ερίμ τη δεκαετία του 1950, και έκτοτε ακολουθείται από όλες τις τουρκικές Κυβερνήσεις.
Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και άμυνα της ΚΔ, γεννώνται αμείλικτα ερωτήματα, και συγκεκριμένα:
- Γιατί, μετά από 44 χρόνια κατοχής, η ΚΔ δεν έχει θεσμοθετήσει στρατηγική εθνικής ασφάλειας (από την οποία πηγάζει η αμυντική και εξωτερική πολιτική του κράτους), ούτε έχει συγκροτήσει συμβούλιο εθνικής ασφάλειας για την σύνταξή της, την παρακολούθηση υλοποίησής της, την πρόληψη και τον χειρισμό κρίσεων;
- Γιατί αδρανοποιήθηκε το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΕΑΧ) Κύπρου-Ελλάδας, με συνέπεια την αύξηση της επιθετικότητας της Τουρκίας στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κύπρου-Ρόδου, όπου εκτείνονται οι ΑΟΖ των δύο χωρών, τις οποίες επιβουλεύεται η Τουρκία;
- Γιατί το Ταμείο Αμυντικής Θωράκισης (ΤΑΘ), που έχει επάρκεια εισπράξεων από τη φορολογία των πολιτών, δεν διατίθεται ολόκληρο για τους εξοπλισμούς της ΕΦ, η οποία αν ελάμβανε όλες τις εισπράξεις του από το 1984 που ιδρύθηκε θα μπορούσε σήμερα να έχει εκσυγχρονισμένα και συμπληρωμένα τα μέσα και οπλικά συστήματα της καθώς και αξιόλογο πολεμικό ναυτικό και αεροπορία;
- Γιατί αποδυναμώθηκε η μαχητική ισχύς της ΕΦ με τη στασιμότητα στους εξοπλισμούς, τη μεγάλη και απότομη μείωση της θητείας, χωρίς να έχει μεταβληθεί η τουρκική απειλή, και τη βεβιασμένη αναδιοργάνωση, χωρίς να έχει προηγηθεί η υλοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων, αναγκαίων για τον εκσυγχρονισμό και την συμπλήρωση των μέσων και οπλικών συστημάτων της;
- Γιατί δεν υποβλήθηκε ακόμα αίτηση ένταξης της ΚΔ στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη, με συνέπεια να είναι το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ που δεν έχει πρόσβαση στις απόρρητες πληροφορίες ΝΑΤΟ και στις συζητήσεις ΕΕ-ΝΑΤΟ για την ασφάλεια;
- Γιατί δεν έχουμε υποβάλει ακόμα στα ΗΕ τις συντεταγμένες των ορίων της ΑΟΖ μας στο δυτικό, βόρειο και ανατολικό τμήμα της, όπου η Τουρκία καταπατά δυναμικά και συστηματικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της ΚΔ; Αναμένουμε την άφιξη του τουρκικού γεωτρύπανου και μετά να το πράξουμε;
- Γιατί στο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού δεν έχουμε αναθεωρήσει ακόμα τις θέσεις μας στο κεφάλαιο της ασφάλειας, για αποστρατικοποίηση του κυπριακού κράτους, παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στη Κύπρο για μια μεταβατική περίοδο και συμμαχία με την Τουρκία μετά τη λύση, που θα αφήσει την Κύπρο έρμαιο στις τουρκικές ορέξεις; Στις συζητήσεις για το κεφάλαιο της ασφάλειας προβάλλεται η απαίτησή μας να μην ενσωματωθούν στη λύση οι διμερείς συμφωνίες Τουρκίας-ψευδοκράτους για την ασφάλεια ακτών και έρευνα-διάσωση, που πέτυχαν οι Τούρκοι στο σχέδιο Ανάν;
Τα ερωτήματα για την ασφάλεια και άμυνα πρέπει να απασχολήσουν σοβαρά την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα της ΚΔ. Απαιτείται να ενισχυθεί τάχιστα η αποτρεπτική και αμυντική ικανότητα της ΕΦ, που είναι η βασική ασπίδα προστασίας μας, αλλά και το δόγμα του ΕΑΧ Κύπρου-Ελλάδας είναι απαραίτητο να αναζωογονηθεί. Αν χαθεί η Κύπρος, θα ακολουθήσουν και τα νησιά του Αιγαίου.
Δεν πρέπει να εφησυχάζουμε επειδή είμαστε κράτος μέλος της ΕΕ. Η Τουρκία εισέβαλε στην ΑΟΖ μας, που είναι και ΑΟΖ της ΕΕ, χωρίς καμιά συνέπεια. Η ΚΔ δεν είχε καμιά ουσιαστική βοήθεια από τα ΗΕ και την ΕΕ, αλλά ούτε μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα της αυτοάμυνας, λόγω έλλειψης των αναγκαίων οπλικών συστημάτων. Οι ΤΔΚ έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν στην ξηρά ευρείας κλίμακας θερμό επεισόδιο, αν και όταν η Τουρκία κρίνει ότι με αυτό θα εξυπηρετηθεί ο πολιτικός στόχος τής λύσης τουρκικών όρων και μάλιστα να επιρριφθεί η ευθύνη για το επεισόδιο στην ΚΔ, με την δοκιμασμένη μέθοδο της προβοκάτσιας που ακολουθεί συστηματικά η Τουρκία.
Η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της ΚΔ πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα του κράτους μας.
Για να επιτευχθεί απαιτείται αύξηση των δαπανών για την άμυνα, θεσμοθέτηση στρατηγικής εθνικής ασφάλειας και εξύψωση του εθνικού φρονήματος. Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία η ημικατεχόμενη Κύπρος να δαπανά για την άμυνα μόνο ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ όταν η Ελλάδα δαπανά 2,4%, ούτε είναι επιτρεπτό να γίνεται προσπάθεια ωραιοποίησης της κατάστασης στην ΕΦ και οι πολίτες να εφησυχάζουν και να μην συνειδητοποιούν τον μέγα τουρκικό κίνδυνο.
Φοίβος Κλόκκαρης
Αντιστράτηγος ε.α.
