Το μοναδικό κόκκινο λουλουδένιο χαλί της Πρέσπας

Ένα κόκκινο χαλάκι στρώνουν κάθε χρόνο σε περιοχή της Πρέσπας μερικές εκατοντάδες λουλούδια από ένα παρασιτικό είδος που εμφανίζεται αποκλειστικά εκεί, σε σχέση με όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. Είναι το είδος Phelypaea boissieri, που έχει τόσο όμορφα κόκκινα λουλούδια, που παλαιότερα οι κάτοικοι συνήθιζαν να τα κόβουν για να στολίζουν τα σπίτια τους! Η καταγραφή του είδους περιλαμβάνεται στη νέα μελέτη για τη χλωρίδα του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών, που πραγματοποιήθηκε σε διάφορες περιόδους από το 2007 έως το 2016, με στόχο την καταγραφή και την ταυτοποίηση όλων των φυτικών taxa (είδη και υποείδη) της περιοχής, αλλά και την επανεξέταση της ήδη καταγεγραμμένης χλωρίδας.

Η μελέτη έγινε για λογαριασμό της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών από τους καθηγητές Arne Strid, E. Bergmeier, Φ. Σακελλαράκη, Ι. Καζόγλου, Μ. Βραχνάκη και Γιώργο Φωτιάδη.

«Όπως προέκυψε, η χλωρίδα του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών αριθμεί πλέον 1.769 taxa, εκ των οποίων 610 δεν είχαν καταγραφεί από τον φυσιογνώστη-βοτανικό, καθηγητή του ΑΠΘ Γιώργο Παυλίδη, που είχε κάνει την πρώτη ολοκληρωμένη καταγραφή το 1985. Μεταξύ αυτών επιβεβαιώνεται η παρουσία στην Ελλάδα του βαλκανικού ενδημικού δασικού Eryngium palmatum και του παρόχθιου νιτρόφιλου Οxybasis rubra, τα οποία δεν ήταν καταγεγραμμένα στις λίστες των φυτών που απαντώνται στην Ελλάδα, καθώς προηγούμενες καταγραφές τους είχαν θεωρηθεί ή ήταν λανθασμένες» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ένας από τους ερευνητές, ο Γιώργος Φωτιάδης.

(Φωτ.: Christin K. / gr.pinterest.com)

Το κόκκινο λιβαδάκι
Μοναδική γνωστή περιοχή εμφάνισης του είδους Phelypaea boissieri, στην Ελλάδα, είναι ένα μικρό λιβαδάκι σε περιοχή της Πρέσπας, όπου αριθμούνται κάθε χρόνο 100 με 500 άτομα του είδους, το οποίο εμφανίζεται σε μικρή εξάπλωση και στην πΓΔΜ. Είναι παρασιτικό φυτό και τρέφεται από τις ρίζες άλλων ειδών, ενώ στην Πρέσπα ο ξενιστής είναι μάλλον το είδος Centaurea salonitana.

Όπως υπογραμμίζει ο Γ. Φωτιάδης, το Εθνικό Πάρκο Πρεσπών αποτελεί ένα από τα «θερμά σημεία» φυτοποικιλότητας της Ελλάδας, ως απόρροια του μεγάλου αριθμού ενδιαιτημάτων που εμφανίζονται σε αυτό. Μάλιστα, εκτός από το Phelypaea boissieri, υπάρχουν και άλλα είδη που η παρουσία τους στην Ελλάδα περιορίζεται μόνο στο πάρκο της Πρέσπας, όπως το είδος Aldrovada vesiculosa, που τρέφεται με μικροοργανισμούς.

«Για την ακρίβεια, το είδος φέρει δύο λοβούς που είναι ανοιχτοί σαν ανοιχτά χείλη. Μόλις ένας μικροοργανισμός εισέλθει μέσα, οι δυο λοβοί κλείνουν και τον εγκλωβίζουν.

Η κίνηση του κλεισίματος των λοβών θεωρείται μια από τις πιο γρήγορες κινήσεις στον κόσμο των φυτών. [Το είδος] εξαπλώνεται στη λίμνη Μικρή Πρέσπα και βρέθηκε μόλις το 2012».

«Είναι ενδεικτικό», τονίζει ο Γ. Φωτιάδης, «ότι στις Πρέσπες απαντάται περίπου το ¼ των ειδών της ελληνικής χλωρίδας –περίπου δηλαδή 1.700 είδη σύμφωνα με την πρόσφατη καταγραφή μας–, τη στιγμή που σε ολόκληρη τη Μεγάλη Βρετανία υπάρχουν μόλις… 1.500 taxa!».

Η περιοχή πάντως προσφέρεται και για περισσότερη έρευνα καθώς, όπως εκτιμάται στην πρόσφατη καταγραφή, είναι πιθανόν να αυξηθεί ο αριθμός των καταγεγραμμένων ειδών στα 2.000 αφού συνεχώς καταγράφονται και νέα είδη!

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Νατάσα Καραθάνου.