Πότε έφθασαν οι πρώτοι Έλληνες στην Αμερική, στον Άγιο Αυγουστίνο της Φλόριδας

Στις αρχές του 17ου αιώνα φαίνεται ότι αρχίζει η παρουσία των Ελλήνων στην Αμερική, καθώς από νεότερα στοιχεία που ήρθαν στο φως, την τελευταία δεκαετία, πιστοποιείται ότι οι πρώτοι Έλληνες, μέλη ισπανικής αποστολής, φαίνεται ότι εγκαταστάθηκαν στον Άγιο Αυγουστίνο μεταξύ 1700 και 1710, στην πρώτη ισπανική περίοδο της Φλόριδας.

Επισήμως είναι γνωστό ότι η πρώτη ομαδική μετανάστευση έγινε στις 26 Ιουνίου του 1768, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κατοχή, με την έλευση των πρώτων περίπου τετρακοσίων Ελλήνων από περιοχές της Πελοποννήσου (Αρκαδία, Μεσσηνία, Λακωνία) και νησιά του Αιγαίου, στον Άγιο Αυγουστίνο της βορειοανατολικής Φλόριδας. Τους μετέφερε εκεί επί βρετανικής περιόδου (1763-1793) ο γιατρός Άντριου Τέρνμπουλ (με καταγωγή από τη Σκωτία), φίλος του τότε κυβερνήτη της ανατολικής Φλόριδας Τζέιμς Γκραντ, που ήθελε να χτίσει μια νέα αποικία με αγροτικές καλλιέργειες νοτιότερα του Άγιου Αυγουστίνου. Τον Σεπτέμβριο του 1768 οι Έλληνες μετανάστες είχαν μεταφερθεί στη σημερινή πόλη Νew Smyrna, η οποία πήρε το όνομά της από τη Σμύρνη, πόλη καταγωγής της Ελληνίδας συζύγου του Τέρνμπουλ, Μαρίας.

Τζέιμς Γκραντ

Η αποικία δεν ευδοκίμησε εξαιτίας επιδημιών και επιθέσεων ινδιάνων. Το 1777 οι άποικοι (όσοι επέζησαν) επέστρεψαν στον Άγιο Αυγουστίνο, αφού πρώτα κατήγγειλαν στον νέο κυβερνήτη τον Τέρνμπουλ για κακομεταχείριση, βαρβαρότητες, εγκλήματα κ.ά. Όταν επέστρεψαν, βρήκαν αρχικά καταφύγιο στο κτήριο Casa Avero, το οποίο αγόρασε το 1966 η ελληνική Αρχιεπισκοπή Αμερικής και δημιούργησε σε αυτό το «Προσκύνημα του Αγίου Φωτίου».

Ωστόσο ένας τίτλος ιδιοκτησίας στα αρχεία της πόλης του Αγίου Αυγουστίνου, του 1716, αναφέρει τον Ιωάννη Γιαννόπουλο ως ιδιοκτήτη γης, όπου δημιούργησε (μεταξύ 1710-15) το πρώτο ξύλινο σχολείο-σπίτι των ΗΠΑ, το οποίο σώζεται ως μουσείο.

Το σχολείο (δεν ήταν ελληνικό) λειτούργησε βασικά στα πρώτα χρόνια του 18ου αιώνα, από έναν άλλον Ιωάννη (Juan) Γιαννόπουλο, τον εγγονό, αυτόν που «γνωρίζαμε» και νομίζαμε ίσαμε τώρα ως δημιουργό του σχολείου-σπιτιού. Αλλά όλα δείχνουν ότι ήταν ο εγγονός του πρώτου Ιωάννη Γιαννόπουλου (δημιουργού του σχολείου-σπιτιού) και υιός του Γεώργιου Γιαννόπουλου. Το σχολείο-σπίτι φτιάχτηκε σίγουρα μετά το 1703, αφού το 1702 οι Βρετανοί είχαν κάψει όλα τα σπίτια της πόλης. Στα πολύτιμα αρχεία (με μέλη, βαπτίσεις, γάμους, θανάτους κ.ά.) της Ρωμαιοκαθολικής Επισκοπής Αγίου Αυγουστίνου, περιόδου 1594-1821, που «ψηφιοποιήθηκαν» την τελευταία οκταετία, αναφέρεται το όνομα Ιωάννης Γιαννόπουλος το 1712, με καταγωγή «Αrcadia, Morea». Τότε, εξαιτίας της ισπανικής κυριαρχίας στη Φλόριδα, όλοι ήταν καθολικοί. Το 1752 αναγράφεται η βάπτιση του υιού του, Γεώργιου Γιαννόπουλου.

Η ημερομηνία αυτή ταιριάζει με την ημερομηνία σε τίτλο ιδιοκτησίας του σχολείου-σπιτιού, αφού φαίνεται ότι ο Γεώργιος Γιαννόπουλος γεννήθηκε το 1751. Στη σελίδα 3, Lot 30, για «wooden house», όπου βρίσκεται το σχολείο, στην ισπανική απογραφή του 1793, με αριθμό 141, αναγράφεται ως κάτοικος-ιδιοκτήτης ο Ιωάννης Γιαννόπουλος (εγγονός), «υιός για 42 χρόνια του Γεώργιου (Γιαννόπουλου) και της Maria Canela». Άρα γεννήθηκε το 1751 και βαπτίστηκε το 1752.

Από όλα αυτά προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:

• Ο πρώτος Ιωάννης Γιαννόπουλος, μαραγκός-ξυλουργός, μαζί με λίγους άλλους Έλληνες ήρθε στην Αμερική κατά την πρώτη ισπανική περίοδο της Φλόριδας, την πρώτη δεκαετία του 17ου αιώνα, με ισπανική αποστολή. Λίγα χρόνια μετά, παντρεύτηκε και απόκτησε έναν γιο, τον Γεώργιο.
• Ο εγγονός του, Ιωάννης Γιαννόπουλος, γιος του Γεώργιου, συνέδεσε περισσότερο το όνομά του με το σχολείο-σπίτι, μετά το 1770. Επειδή ήταν χήρος από το 1778, με τη δεύτερη γυναίκα του έκανε (σύμφωνα με τα αρχεία βαπτίσεων περιόδου 1792-1799) τον Γεώργιο (1794, πήρε το όνομα του παππού του) και τη Μαρία (1796, πήρε το όνομα της γιαγιάς), που αργότερα δίδασκε στο σχολείο. Η Μαρία παντρεύτηκε κάποιον με το επίθετο Ντάρλινγκ.
• Το σπίτι-σχολείο δημιουργήθηκε μεταξύ 1710-1715, πρώτη καταγραφή φόρων του το 1716.
• Το ιστορικό και πρώτο «ξύλινο σχολείο-σπίτι ΗΠΑ» (The oldest Wooden School House), που κατασκεύασε ο πρώτος Ιωάννης Γιαννόπουλος, με δύο «πατώματα», χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως σπίτι του και αργότερα, από τον εγγονό του, ως «σπίτι-σχολείο», μετά το 1820 όταν η Φλόριδα έγινε μέρος των ΗΠΑ, με τη συμφωνία Adams-Onis το 1819 (πολιτεία των ΗΠΑ έγινε αργότερα). Το επάνω πάτωμα χρησίμευε ως σπίτι και το ισόγειο ως σχολείο (νηπιαγωγείο-δημοτικό). Δασκάλα ήταν η κόρη του, Μαρία.

• Πηγή: Γιώργος Λυκoμήτρος / kalami.us / ΑΠΕ-ΜΠΕ.