Η «Κυρά της Χειμάρρας» και οι έξι νεκροί Έλληνες στρατιώτες

Ξεχωριστή είναι η ιστορία της Ερμιόνης Μπρίγκου, που την αποκαλούν «Κυρά της Χειμάρρας». Στα 85 της χρόνια σήμερα, θυμάται με κάθε λεπτομέρεια τις μάχες των Ελλήνων εναντίον των Ιταλών. Η ίδια όντας μικρό κορίτσι το 1940 βοήθησε τον πατέρα της να θάψει στον κήπο του σπιτιού τους, στην άκρη της Χειμάρρου, έξι Έλληνες στρατιώτες που σκοτώθηκαν στις επιχειρήσεις κατά των Ιταλών.

Το μυστικό αυτό έμεινε κρυφό ως το 1990, καθώς στα χρόνια του Χότζα δεν μπορούσαν να το αποκαλύψουν.

Η Ερμιόνη Μπρίγκου ήταν μόλις 8 ετών το 1940, όταν μαινόταν ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Μιλώντας στο protothema.gr και τον Παντελή Σαββίδη αναφέρθηκε στους έξι Έλληνες στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους από εχθρικό όλμο, στον Σκουταρά της Χειμάρρας και μαζί με τους γονείς της τους έθαψαν στον κήπο του σπιτιού τους. «Στο σπίτι μας έμεναν Έλληνες αξιωματικοί και στρατιώτες, ενώ στο διπλανό κτήμα μας υπήρχαν ελληνικά χαρακώματα. Μια χούφτα Έλληνες κρατούσαν άμυνα, έχοντας απέναντι τους 500 και πλέον Ιταλούς. Ο πατέρας μου βοηθούσε και μάλιστα ήταν και οδηγός του Ελληνικού Στρατού. Και οι Ιταλοί είχαν πολλούς νεκρούς. Σε μια επίθεση με εχθρικό όλο σκοτώθηκαν έξι στρατιώτες που ήταν μέσα στο χαράκωμα. Τα ξέραμε τα παλικάρια αυτά. Ο Ανδρέας Προβατάς ζούσε ακόμη. Μέσα στα αίματα έδωσε το πορτοφόλι στον πατέρα μου, για να το παραδώσουμε στους δικούς του. Μετά ξεψύχησε. Τους μαζέψαμε και τους θάψαμε σε δύο τάφους που ανοίξαμε βιαστικά. Από τότε έως σήμερα, μας συντροφεύουν», επισήμανε.

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Ακολουθήσαμε τον Ελληνικό Στρατό κατά την υποχώρηση του, μετά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα το 1941. Αργότερα επιστρέψαμε στην Χειμάρρα και οι Ιταλοί συνέλαβαν τον πατέρα μου και τον έβαλαν φυλακή για ένα χρόνο σχεδόν στα Τίρανα. Μετά οι Αλβανοί του Χότζα μας εξόρισαν για 4,5 χρόνια και το σπίτι μας επιτάχθηκε. Όταν επιστρέψαμε το βρήκαμε κατεστραμμένο. Οι Αλβανοί όμως δεν είχαν εντοπίσει τους τάφους των έξι Ελλήνων στρατιωτών και αυτό ήταν βάλσαμο για εμάς. Παρά τα βάσανα μας».

(Φωτ.: protothema.gr)

Τα ονόματα των παλικαριών που βρίσκονται θαμμένα στο κτήμα της γιαγιάς Ερμιόνης είναι: Δημήτριος Σελάς (καταγωγή Αρχαίες Κλεωνές Κορινθίας), Νικόλαος Βουρλούμης (Κουμάνι Ηλείας), Σταύρος Καντάς Σταύρος (Μελλίκια Λευκίμης Κέρκυρας), Παναγιώτης Αλογογιάννης (Καμάρι Κορινθίας), Ανδρέας Προβατάς (Αγραφούς Κέρκυρας) και Ματθαίο Λαγό Ματθαίος (Πόρος Τροιζηνίας).

«Η συχωρεμένη μάνα μου κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα άναβε κρυφά κεριά στους τάφους και κάθε εθνική γιορτή της Ελλάδας μοιρολογούσε τα παλικάρια που δεν γύρισαν ποτέ στα σπίτια τους. Όλα αυτά μυστικά, γιατί αλίμονο μας εάν οι Αλβανοί του Χότζα μας ανακάλυπταν. Μετά τον πόλεμο ήρθαν αρκετές φορές στο σπίτι, ρώτησαν έψαξαν αλλά έφευγαν άπρακτοι», πρόσθεσε.

Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία το 1990 η οικογένεια Μπρίγκου άρχισε να αναζητεί συγγενείς των νεκρών στρατιωτών.

Με πρωτοβουλία της Νεολαίας του κόμματος της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία «Ομόνοια» αναγέρθηκε στο κτήμα, δίπλα στους τάφους ένα λιτό μνημείο για τους έξι ήρωες, πάνω στο οποίο χαράχτηκαν τα ονόματα τους.

«Το μνημείο αυτό ήταν επιθυμία του πατέρα μου πριν κλείσει τα μάτια του. Το ελάχιστο που μπορούσαμε να κάνουμε για αυτά τα παιδιά που έμειναν για πάντα στην αυλή του σπιτιού μας. Φυτέψαμε και μια μυρτιά δίπλα από τους τάφους, για να έχουν σκιά τα καλοκαίρια οι ήρωες μας», σχολίασε η 85χρονη πλέον «Κυρά της Χειμάρρας». Η Εμιλία Μπρίγκου τιμήθηκε το 2014 για την εθνική της προσφορά από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια.