Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, ακολουθεί ο μαρτυρικός θάνατος του Μητροπολίτη Μοσχονησίων, Αμβροσίου και εννέα ακόμα ιερέων. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1922, ο Μητροπολίτης Μοσχονησίων Αμβρόσιος μαζί με 6.000 χριστιανούς και 12 ακόμα ιερείς και μοναχούς, εκτοπίσθηκε στο εσωτερικό τής Μικράς Ασίας.
Καθ’ οδόν, έξω από την πόλη των Κυδωνίων, σφαγιάστηκε με φρικώδη τρόπο.
Πρώτα οι δήμιοι τον πετάλωσαν και ύστερα έκοψαν σιγά-σιγά τα μέλη του μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή. Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες οι Τούρκοι του έκοψαν τα χέρια και τα πόδια κι ύστερα τον έθαψαν ζωντανό σ’ έναν τάφο μαζί με άλλους εννέα ιερείς.
Ο Άγιος Αμβρόσιος, που είχε σπουδάσει στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Ιεροσολύμων και στη θεολογική Ακαδημία Κιέβου και είχε υπάρξει εφημέριος σε πολλές ελληνικές κοινότητες της Κριμαίας, έμελλε να μαρτυρήσει ως Μητροπολίτης Μοσχονησίων λίγους μήνες μετά την ανάληψη της Μητρόπολης.
Σημειώνουμε ότι στις 10 Σεπτεμβρίου η Εκκλησία τίμησε τον Άγιο Χρυσόστομο Σμύρνης και τους συν αυτώ Άγιους Αρχιερείς Γρηγόριο Κυδωνιών, Αμβρόσιο Μοσχονησίων, Προκόπιο Ικονίου και Ευθύμιο Ζήλων, οι οποίοι έπεσαν θύματα της Καταστροφής. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος από το 1993 έχει ορίσει με εγκύκλιό της ότι οι παραπάνω Άγιοι θα τιμώνται κάθε χρόνο την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.
![Το Συνέδριο του Βερολίνου [13 Ιουλίου 1878], σε πίνακα του Anton von Werner. Οι Μεγάλες Δυνάμεις αναδιαμόρφωσαν τους όρους της ειρήνης, αφήνοντας τους Αρμένιους εκτός αίθουσας και εκτός προστασίας (πηγή: Wikipedia)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/01/synedrio-verolinoy-360x180.jpg)
