Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, μια άγνωστη εκκλησία της Σμύρνης

Σήμερα αν βρεθεί κάποιος στην Αθήνα και συγκεκριμένα στη Νέα Σμύρνη μπορεί να κάνει μια νοερή επιστροφή στη Σμύρνη πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή: Μέσα στο ναό της Αγίας Φωτεινής βρίσκονται το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ο Δεσποτικός Θρόνος και ο Άμβωνας που με ενέργειες του Ελευθέριου Βενιζέλου, και τη συγκατάθεση της τουρκικής πλευράς, διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα από το ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Όλα αποτελούν πανομοιότυπα ξυλόγλυπτα από την Αγία Φωτεινή Σμύρνης που πυρπολήθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς.

Συνολικά 16 ναούς είχε η Σμύρνη μέχρι το 1922. Ο Άγιος Ιωάννης βρισκόταν στη συνοικία Ικίτσεσμελικ, στον Πάνω Μαχαλά πίσω από το Διοικητήριο (Κονάκ). Πλέον κέντρο της ελληνορθόδοξης κοινότητας της πόλης είναι ο αναστηλωμένος Άγιος Βουκόλος, και έτσι λίγοι γνωρίζουν ότι στην πόλη υπάρχουν και τμήματα του συγκροτήματος του Αγίου Ιωάννη.

(Φωτ.: Levantine Heritage / Ümit Eser)

Σύμφωνα με το Ίδρυμα Levantine Heritage, στη θέση της ελληνικής εκκλησίας αναγέρθηκε και λειτουργεί το Δημοτικό Σχολείο İsmet Paşa. Από το ελληνικό σχολείο που λειτουργούσε μαζί με το ναό διασώζεται το οίκημα των δασκάλων με τη διπλή μετόπη, ενώ έχουν παραμείνει η αναθηματική πλάκα του κωδωνοστασίου και άλλα αρχιτεκτονικά στοιχεία.

Η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου χτίστηκε το 1700, επεκτάθηκε το 1773 και ανοικοδομήθηκε το 1804. Το κτηριακό συγκρότημα με το σχολείο, μέρος της εκκλησίας και το καμπαναριό σώζονται σε ταχυδρομικό δελτάριο της 1ης Αυγούστου του 1859.