pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Η επανάσταση του 1821 και οι θυσίες Ποντίων Φιλικών

25/03/2017 - 9:25πμ
Η επανάσταση του 1821 και οι θυσίες Ποντίων Φιλικών
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Στην πρωτοπορία της Eπανάστασης του 1821 προσχώρησαν πολλοί επώνυμοι και ανώνυμοι Έλληνες του Πόντου. Δύο προσωπικότητες όμως από τους πρόκριτους της ποντιακής κοινωνίας πλήρωσαν με τη ζωή τους την μύησή τους στη Φιλική Εταιρεία που πραγματοποιείται στις αρχές του 1820, λίγο πριν την έναρξη της Επανάστασης στο Ιάσιο από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη.

Ο ένας πρόκριτος, ο Ιάκωβος Γρηγοράντης, αρχιμεταλλουργός, μυείται στη Φιλική Εταιρεία το 1820. Στην μύησή του συμβάλλει ο επαναστάτης μητροπολίτης Αργυρούπολης Σίλβεστρος.

Ο Ιάκωβος Γρηγοράντης από τα έσοδα των μεταλλείων χρηματοδοτεί την ελληνική επανάσταση με 12.000 χρυσές λίρες. Την πράξη του αυτή θα την πληρώσει με τη ζωή του το καλοκαίρι του 1829, αμέσως μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας. Οι Τούρκοι βρίσκουν ευκαιρία και καταγγέλλουν τον Ιάκωβο Γρηγοράντη (Γρηγοριάδη) ως φιλικό. Τον έχουν καταγγείλει για επαναστάτη οι Τούρκοι πρόκριτοι της Αργυρούπολης Σατουλάχ Αγάς και Χασάν Αγάς.

Κατόπιν εντολής, εξαγριωμένοι Τούρκοι καταστρέφουν τα αρχεία και τη βιβλιοθήκη της μονής Χουτουρά. Ένα απόσπασμα από τρεις Τούρκους δημίους κατευθύνεται στο σπίτι του με σκοπό να τον σκοτώσει, αλλά αυτός κατορθώνει μαζί με τον αδελφό του Ισαάκ να δραπετεύσουν με δύο άλογα.

Οι Τούρκοι τούς κυνηγούν μέχρι το χωριό των Γαβράδων, την Άτρα.

Ας αφήσουμε όμως τον Παύλο Πολατίδη, αυτόπτη μάρτυρα, να μας διηγηθεί την αποτρόπαια δολοφονία του Πόντιου Φιλικού: «Οι Γρηγοράντε σούμωσαν με τ’ άλογα ’ς σην Άτραν, ετέρεσαν απ’ οπίσ’ οι Τουρκάντ’ θ’ εφτάν’ ατς… Και άμαν εσέβανε ’ς ση Πολατίδη τ’ οσπίτ’ απές. Οι Τουρκάντ’ είδαν ατς και επερικύκλωσαν τ’ οσπίτ’ και θα βάλν’ ατο φωτίαν. Ο Γρηγοράντης κ’ εθέλεσεν να εφτάει κακόν ’ς σον Πολάτ’. Έρθεν ’ς σην πόρταν να εβγαίν οξουκά…! η χατζη-Κερεκή επήεν σουμά τ’ και λέει ατον: Αφέντα, μ’ εβγαίντς θα σκοτών’νε ’σεν….! Μ’ εβγαίντς, λέω ’σε, κ’ εκράτεσεν το μαντάλ… με το χέρ’ ν ατς..! Άφ’ς ατό, είπεν ατεν ο Γρηγοράντης κ’ εχαμογέλασεν!… Εγροίξεν το τέλος ατ’…

»Εξέβεν οξουκά με το κιφάλ’ ψηλά και πάει σουμάτουν… Ατότε είνας Τούρκος ερρούξεν απάν ατ’ και απ’ οπίσ’ με την κάμαν εσκότωσεν ατον. Ο αδελφός ατ’, ο άχαρον ο Ισάκς, εφόρτωσεν ατον κ’ εκατήβεν ’ς σην Αργυρούπολην. Άμαν το μαύρον το χαπάρ’ ερρούξεν ’ς σ’ όλεν την Αργυρούπολην. Οι Ρωμαίοι έκλαψαν κ’ έτσουξαν το παλληκάρ’ν ατουν. Η θεία η Πολατάβα πάντα έλεεν: “Τη Γιακώφ Αγά τα αίματα ους να έφυγαμ’ ’ς σο κατωθύρ’ τη πόρτας απάν έστεκαν…!”»

Παρόμοια τύχη είχε ο νεαρός μητροπολίτης Χαλδίας, ο Σίλβεστρος Λαζαρίδης, που γεννήθηκε στην Τσίτη ή Σίδη της Αργυρούπολης το 1794.

Ο Σίλβεστρος Λαζαρίδης εγγράφεται στην ιερατική σχολή της μονής Γουμερά και παίρνει την πρώτη του μόρφωση. Το 1812 σπουδάζει στο Φροντιστήριο της Αργυρούπολης και χειροτονείται ιεροδιάκονος στη μητρόπολη. Το 1819, εμπνευσμένος από τις ιδέες της ελληνικής Επανάστασης, χειροτονείται μητροπολίτης Χαλδίας ύστερα από την επίμονη απαίτηση των προκρίτων της Αργυρούπολης και ιδιαίτερα των Ιάκωβου Γρηγοράντη, Γεωργίου Τσίπογλη και Δημήτρη Σίρπιλα, σε ηλικία μόλις 23 ετών. Την ίδια χρονιά ο μητροπολίτης με το πρόσχημα της υποστήριξης της μονής Σινά συγκεντρώνει 8.000 γρόσια από την επαρχία και 4.000 από την Αργυρούπολη και τα στέλνει στη Φιλική Εταιρεία.

Το 1829, και αμέσως μετά την υποδοχή που επιφύλαξε στους Ρώσους, συνελήφθη από τους Τούρκους και φυλακίστηκε. Στη φυλακή, από τις κακουχίες ή από δηλητηρίαση, αρρώστησε βαριά και γι’ αυτόν το λόγο του επέτρεψαν να αποσυρθεί και να πεθάνει στη μονή της Γουμεράς τον Αύγουστο του 1830. Μετά από επιθυμία του, ενταφιάστηκε πίσω από το άγιο βήμα της Μονής.

Το 1832 οι Τούρκοι θα εξοντώσουν και τον δεύτερο συνεργάτη του Σίλβεστρου, αρχιμεταλλουργό Δημήτρη Σίρπιλα.

Οι απόγονοι του Σίλβεστρου, μετά το αποτρόπαιο αυτό γεγονός, φοβούμενοι θα διαφύγουν προς τα ελληνικά χωριά του Ακ Νταγ Ματέν και του Κεσκίν Ματέν, διατηρώντας ωστόσο το επώνυμο Λαζαρίδης. Κάποιοι γόνοι της οικογένειας θα μεταναστεύσουν δυτικότερα στο ποντιακό μεταλλείο του Κεσκίν Ματέν και θα υιοθετήσουν προς τιμήν του ηρωικού τους κληρικού το όνομα Σίλβεστρος ονομαζόμενοι Σιλβεστριάδης. Μετά την προσφυγιά θα εγκατασταθούν στη Δράμα, στην Αθήνα και την Πτολεμαΐδα. Ένας από τους απογόνους, ο Σίλβεστρος Ιωσηφίδης, εγκαταστάθηκε πρόσφυγας στο Ανατολικό.

Η συμβολή όλων των Ελλήνων με κάθε τρόπο και μέσο στην επιτυχία της Επανάστασης του 1821 φαίνεται πως υπήρξε πάνδημη και καθολική. Πρωτοπόροι σ’ αυτόν τον αγώνα υπήρξαν οι Έλληνες δάσκαλοι και οι κληρικοί.

Συμμετείχε όμως καθοριστικά ο ελληνισμός της διασποράς και της περιφέρειας, που μέσα από την απελευθέρωση της Ελλάδας διέβλεπε να δικαιώνονται τα εθνικά του οράματα και οι προσδοκίες του. Ο ελληνισμός του Πόντου σε όλη την επαναστατική περίοδο τάχθηκε ολόψυχα με τους Υψηλάντες και τους ιερολοχίτες στην πρώτη γραμμή της ελληνικής επανάστασης.

Παναγιώτης Μωυσιάδης

  • Πηγή: e-ptolemeos.gr.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η επιστολή διαμαρτυρίας των Μικρασιατών προσφύγων προς τη Βουλή (1914, Αρχείο Στεφάνου Ν. Δραγούμη / Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα), τα σχέδια του Ντάγκλας Μακφέρσον για την Αθήνα και τον Πειραιά στο The Sphere (16 Δεκεμβρίου 1916) και το χωρίο του Γεωργίου Βεντήρη για τα Νοεμβριανά από το βιβλίο Η Ελλάς του 1910–1920 (1931, τ. Β΄, σ. 272)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Νοεμβριανά 1916: Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στο στόχαστρο του Εθνικού Διχασμού

19/11/2026 - 10:03πμ
(Πηγή: YouTube/ School of Architecture NTUA)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Πολυτεχνείο 1974: Σπάνιο ντοκουμέντο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης με Ξυλούρη, Φαραντούρη και Καλογιάννη

15/11/2026 - 6:40μμ
Η καταγγελία του Λεωνίδα Ιασονίδη στη Δ' Συντακτική Συνέλευση και το ρεπορτάζ της «Εθνικής Φωνής» για τον Κούκο. Σύνθεση από δημοσιεύματα του Νοεμβρίου 1924 (πηγή: Βιβλιοθήκη της Βουλής)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Όταν γηγενείς και τσιφλικάδες έπαιρναν τα όπλα εναντίον των Πόντιων προσφύγων – Η «Ελένη» που μας πηγαίνει στο 1924

13/11/2026 - 12:02μμ
Άνθρωποι σωριάζονται από την πείνα στο Χάρκοβο (φωτ.: Alexander Wienerberger – Diözesanarchiv Wien / BA Innitzer / commons.wikimedia.org)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Χολοντομόρ: Ο Μεγάλος Λιμός της Ουκρανίας – Η σταλινικής έμπνευσης Γενοκτονία που αποσιωπήθηκε για δεκαετίες

5/11/2026 - 4:20μμ
Ο Κωστής Παλαμάς μπροστά στο βιβλιοπωλείο Κάουφμαν στην Αθήνα, πριν από το 1941 (φωτ.: Δημήτριος Γιαγκόγλου / Wikimedia Commons)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Παλαμάς και πρόσφυγες του 1922 – «Μια στάλα αγάπη» για όσους έχασαν τα πάντα

3/11/2026 - 8:25μμ
Αφίσα «εθνικού σκοπού» του Κώστα Γραμματόπουλου (πηγή: nhmuseum.gr) και πορτρέτο του Κώστα Βάρναλη (πηγή: Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Κώστας Βάρναλης, 1940: Ανδρεία έχουν μονάχα οι ελεύθεροι λαοί – Οι αδικητές έχουν μόνον θράσος

28/10/2026 - 9:05μμ
(Φωτ.: Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Ερυθρός Σταυρός: Σπάνιο αρχειακό υλικό με πρωταγωνίστρια την Ελληνίδα νοσηλεύτρια του ’40

28/10/2026 - 8:13μμ
Ο Ιωάννης Μεταξάς, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και απόσπασμα από την αφίσα «Έλα να τα πάρης» του Κώστα Γραμματόπουλου (1940). Εικαστική σύνθεση (πηγές: Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία και Nationaal Archief / Wikimedia Commons· Συλλογή Έργων Τέχνης Alpha Bank)
ΙΣΤΟΡΙΑ

28η Οκτωβρίου: Όταν ο Μεταξάς επικαλέστηκε τον Βενιζέλο για να εξηγήσει το «ΟΧΙ»

28/10/2026 - 3:54μμ
Το διασωθέν τεμάχιο της σημαίας του 23ου Συντάγματος Πεζικού Χίου και η υπογεγραμμένη έκθεση του Ιωάννη Νικ. Μαρή (πηγή: Αρχείο Δημόσιας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης Χίου «Κοραής»)
ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι Χιώτες που έκαψαν τη σημαία για να μην πέσει στα χέρια των Γερμανών

28/10/2026 - 10:34πμ
Η Έλλη Ζουρούδη με τον Άγγελο Γριμάνη, στο «Φάσμα του Ρόδου» του Βέμπερ. Δεξιά, διαφημιστικές καταχωρίσεις και προγράμματα της εποχής, από το αρχείο του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ
ΙΣΤΟΡΙΑ

Έλλη Ζουρούδη: Η πρωτοπόρος του χορού και της κατασκοπείας

27/10/2026 - 6:35μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το σεισμογραφικό «Ramform Tethys» στην Ολλανδία, τον Απρίλιο του 2020 (φωτ.: Wikimedia Commons / Rab Lawrence)

Νότιο Ιόνιο: Ξεκινούν οι σεισμικές έρευνες Chevron – HELLENiQ ENERGY

7 λεπτά πριν
Ο 63χρονος συζυγοκτόνος στα δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων. Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Δανάη Δαυλοπούλου)

Γυναικοκτονία στο Θησείο: Βίντεο από τη σύλληψη του 63χρονου – Τι έδειξε η ιατροδικαστική εξέταση

29 λεπτά πριν
Ιστορική φωτογραφία από την αφίσα του 8ου Επιστημονικού Συμποσίου του ΚΕΜΜΕ. Από το  φωτογραφικό αρχείο του Νίκου Πολίτη

Προσφυγική Αθήνα: Αρχίζει αύριο το 8ο Επιστημονικό Συμπόσιο του ΚΕΜΜΕ – Το πρόγραμμα

55 λεπτά πριν
Στην παραλία της Θεσσαλονίκης, Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: MOTIONTEAM / Βασίλης Βερβερίδης)

Φωτογραφίες παιδιών στα social media: Τα όρια των γονιών και το δικαίωμα στο «όχι»

1 ώρα πριν
Ο τόμος των πρακτικών του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)

Γλυφάδα: Με τη Γενοκτονία και τη διεθνή αναγνώριση ανοίγει σήμερα το Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

2 ώρες πριν
Η οθόνη του Nasdaq MarketSite στη Νέα Υόρκη προβάλλει την Anthropic, την ημέρα του χρηματιστηριακού ντεμπούτου της, στις 19 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Sarah Yenesel)

Anthropic: Ρεκόρ 81 δισ. στη Wall Street, «καμπανάκι» από επιστήμονες

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV