Του Ιωάννη Σφακιανάκη*
Η επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου και έντεκα υπουργών και κορυφαίων Ελλήνων επιχειρηματιών στη Σαουδική Αραβία σηματοδοτεί νέα εποχή στις διμερείς σχέσεις.
Η Ελλάδα διατηρεί παραδοσιακά ισχυρές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο, ενώ έχουν αναπτυχθεί και ισχυρές οικονομικές σχέσεις.
Από τη δεκαετία του 1970, ορισμένες ελληνικές εταιρείες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον αραβικό κόσμο όπου έχουν εκτελέσει σημαντικά κατασκευαστικά έργα. Επιπλέον, οι αραβικές αγορές ήταν σημαντικές για την εξαγωγή ελληνικών αγροτικών προϊόντων, ενώ ο αραβικός κόσμος αποτελούσε τη δεύτερη σημαντικότερη (μετά την Ε.Ε) ελληνική εξαγωγική αγορά σε όλη τη δεκαετία του ’80 και στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90.
Η Σαουδική Αραβία αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια μία από τις κορυφαίες αγορές της Μέσης Ανατολής για τα ελληνικά προϊόντα και τα τρόφιμα αποτελούσαν ανέκαθεν μία από τις σημαντικότερες εξαγωγές της Ελλάδας προς το βασίλειο. Σαουδάραβες επενδυτές έχουν πραγματοποιήσει ορισμένες από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στον ελληνικό τουρισμό τα τελευταία τρία χρόνια. Το ξενοδοχείο Χίλτον στην Αθήνα (2016), το θέρετρο Costa Navarino (2014) και το ξενοδοχείο Αστήρ Παλλάς (2016) στη Βουλιαγμένη, αποτελούν ορισμένες αξιοσημείωτες πρόσφατες επενδύσεις. Ορισμένοι Σαουδάραβες επενδυτές έχουν μακρά και ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα, για παράδειγμα ο όμιλος Olayan, ένας εκ των πλέον σεβάσμιων επενδυτικών ομίλων της Σαουδικής Αραβίας, είναι από τους μεγαλύτερους μετόχους της εταιρείας εμφιάλωσης Coca Cola HBC και της βιομηχανίας τροφίμων Chipita.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 18 μηνών, η Σαουδική Αραβία έχει αρχίσει να εφαρμόζει το πλέον σημαντικό πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων της σύγχρονης ιστορίας της.
Το σχέδιο «Οραμα 2030» έχει κάνει τη Σαουδική Αραβία να ξεχωρίσει από οποιαδήποτε άλλη αναδυόμενη οικονομία, διότι αποτελεί έναν συγκεκριμένο και πολύ απαραίτητο οδικό χάρτη για την εποχή μετά το πετρέλαιο.
Η Σαουδική Αραβία είναι η μεγαλύτερη ελεύθερη οικονομία στη Μέση Ανατολή και στη Βόρειο Αφρική, αποτελώντας το 25% του συνολικού αραβικού ΑΕΠ. Η γεωγραφική τοποθεσία του βασιλείου παρέχει εύκολη πρόσβαση στις εξαγωγικές αγορές στην Ευρώπη, στην Ασία και στην Αφρική και σε 450 εκατομμύρια καταναλωτές. Η εσωτερική αγορά της Σαουδικής Αραβίας επεκτείνεται διαρκώς χάρη στην παρουσία ενός νεαρού πληθυσμού που διαθέτει ισχυρή αγοραστική δύναμη.
Υπάρχουν αρκετοί τομείς που θα μπορούσε να διευρυνθεί η συνεργασία Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας. Το βασίλειο επενδύει σημαντικά στην άμυνα και στην ασφάλειά του. Η ασφάλεια του βασιλείου δεν περιορίζεται σε παραδοσιακές αγορές όπλων όπως και στη σύναψη αμυντικών συμμαχιών. Ποσοστό 98% των ετήσιων αμυντικών αγορών γίνεται από ξένους προμηθευτές. Σύμφωνα με το σχέδιο «Οραμα 2030», η Σαουδική Αραβία σχεδιάζει να πραγματοποιεί το 50% των αγορών όπλων από εγχώριους προμηθευτές μέχρι το 2030. Οι δύο χώρες μπορούν να διερευνήσουν τρόπους ώστε να διασφαλιστεί η επισιτιστική ασφάλεια και παράλληλα να γίνουν επενδύσεις σε αγροτική γη στην Ελλάδα.
Η γεωγραφική τοποθεσία του Περσικού Κόλπου είναι ζωτικής σημασίας για πτήσεις προς την Αυστραλία, όπου βρίσκεται ο δεύτερος μεγαλύτερος ελληνικός πληθυσμός εκτός Ελλάδας.
Πολλοί Ελληνες με πτυχίο στη μηχανική και στην ιατρική εργάζονται στη Σαουδική Αραβία. Σχεδόν δεν υπάρχει σήμερα ιδιωτικό νοσοκομείο στη Σαουδική Αραβία όπου δεν εργάζεται Ελληνας γιατρός. Η οικονομική διπλωματία αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό που καθορίζει τις διμερείς σχέσεις.
Η οικονομική κρίση αναγκάζει την Ελλάδα να αναζητήσει νέες αγορές. Η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να διαφοροποιήσει τις επενδύσεις της μπορεί να ενισχυθεί μέσω ενός έμπιστου εταίρου, ο οποίος απέχει μόλις τρεις ώρες με το αεροπλάνο. Έχω το προνόμιο να έχω ζήσει και να έχω εργαστεί σε μια φιλόξενη και θερμή χώρα, τη Σαουδική Αραβία, που διαθέτει ανθρώπους με εξαιρετικά ταλέντα. Έλληνες και Σαουδάραβες έχουν πολύ περισσότερα κοινά απ’ όσα πιστεύει κανείς με την πρώτη ματιά.
* Ο αρθρογράφος είναι διευθυντής Οικονομικών Ερευνών στο Golf Research Center στο Ριάντ. Το άρθρο δημοσιεύεται στην εφημερίδα Καθημερινή.
