Το βιβλίο του Μαυροθαλασσίτη φίλου Ομέρ Ασάν είναι ένα βιβλίο μικρό το δέμας, αλλά με νοητικές και νοηματικές διαστάσεις μυθικές. Και λέω μυθικές, γιατί μύθος σημαίνει κρυμμένη αλήθεια. Αλήθεια που για να την δεις, εκτός από κοινά μάτια, πρέπει να έχεις και τα μάτια της ψυχής σου ορθάνοιχτα. Είναι η αλήθεια που υπάρχει πίσω από τις λέξεις, μέσα στις σειρές και ενδιάμεσα από αυτές.
Το βιβλίο «Η κεμεντζέ του Νίκου» περιέχει έξι διηγήματα δοσμένα σε γλώσσα απλή, περιεκτική, μέσα από τα οποία ξεδιπλώνονται αισθήματα και αναδύονται νοήματα στις πιο λεπτές τους αποχρώσεις.
Μνήμες διατυπωμένες από εκείνη την ευαίσθητη πένα, την καταπονημένη από την χρήση της· αφήνουν το δικό τους ανεξίτηλο χρώμα στο λευκό χαρτί, όπου μέσα από τα βαθιά κοιτάσματα του χρόνου, ξεπηδά η ζωή πλέρια από χαρά, ανθρωπιά και πόνο. Πράγματα σημαντικά, ιδιαίτερα για εμάς, που έλκει η καταγωγή μας από τον Πόντο.
Εικόνες με συγκινητικά συναπαντήματα, φιλικά κι ερωτικά αισθήματα αιχμαλωτίζουν τον αναγνώστη από την πρώτη στιγμή. Οι μεταπτώσεις των προσώπων από τη χαρά στη λύπη ή το αντίθετο, δείχνουν την αναπάντεχη μεταβολή στη ζωή, που δημιουργεί από τη μια στιγμή στην άλλη νέα απρόσμενα δεδομένα που προκαλούν πόνο – την πεμπτουσία της ανθρώπινης φύσης.
Στις αφηγήσεις του βιβλίου αναδεικνύεται η ποντιακή ταυτότητα, αναλλοίωτη στους αιώνες, με όλα τα πλούσια συναισθήματα που την χαρακτηρίζουν.
Σε γενικές γραμμές θα ήθελα να πω ότι Η κεμεντζέ του Νίκου είναι ένα βιβλίο-οδοιπορικό στον Πόντο, με πτήσεις και πτώσεις συναισθηματικές. Ιχνηλατεί πάνω σε παλιές πατημασιές στα χωριά και τα βουνά του Πόντου. Μιλά για την πορεία των ανθρώπων μας μέσα από τη λύπη και τη χαρά. Τη ζωή και το θάνατο… Μας ταξιδεύει σε ιστορίες στις οποίες η μνήμη, εκτός από φορτίο, είναι και φόρτιση για σκέψεις που μένουν άφθαρτες στο χρόνο. Μας πηγαίνει σε σκληρές εποχές, σημαδεμένες από τις πληγές του ξεριζωμού που χώρισε έναν λαό, τον ίδιο λαό, στα δύο. Σ’ εκείνους που ήρθαν στην Ελλάδα διωγμένοι, και σ’ εκείνους που έμειναν πίσω.
Και που όταν πάμε στον Πόντο, τα καλοκαίρια, μας ρωτούν: «Εσείς είστουν απ’ εμάς, γιόξαμ εμείς είμες απ’ εσάς; Όπως και να έν, το ίδιον έν. Είμεστεν έναν…».
Νίκος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας-εκπαιδευτικός
