Στην αλβανική Βουλή ακούστηκαν βαρύτατες εκφράσεις από τον πρώην πρόεδρο και πρωθυπουργό της χώρας Σαλί Μπερίσα κατά του νυν πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Ο οποίος Ράμα, ειρήσθω εν παρόδω, δείχνει να εξελίσσεται σε έναν από τους πλέον διεφθαρμένους πολιτικούς της γειτονικής χώρας, παρά τις ευοίωνες προοπτικές που διέγραφε η εμφάνισή του στην πολιτική σκηνή.
Ευθέως ο Μπερίσα τον κατηγόρησε ότι χρηματίστηκε από «τρίτον» (νιάου νιάου στα κεραμίδια), δηλαδή την Τουρκία, για να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο κατά της συμφωνίας με την Ελλάδα για τις θαλάσσιες ζώνες.
Αυτό λέγεται softy proxy war στη σύγχρονη γλώσσα. Ήπια αντιπαράθεση δι’ αντιπροσώπων. Και το κάνει συχνά η «φίλη» Τουρκία κατά της Ελλάδας, ενώ ο κ. Ράμα, σε ό,τι τον αφορά, την υλοποιεί, χρηματιζόμενος –κατά τον κ. Μπερίσα– για τα συμφέροντα της Άγκυρας σε βάρος των εθνικών αλβανικών συμφερόντων.
Το νομοθετικό πλαίσιο όλων των χωρών θεωρεί αυτού του είδους τις ενέργειες ως βαρύτατες πράξεις, αν όχι προδοσία. Φανταζόμαστε και το αλβανικό. Ο κ. Ράμα θα αντιμετωπίσει προβλήματα με τη δικαιοσύνη της χώρας του αλλά αυτό είναι θέμα του αλβανικού λαού.
Εκείνο που ενδιαφέρει εμάς είναι ότι ο κ. Μπερίσα επιβεβαίωσε αυτό που κατά κόρον όλοι οι σχολιαστές υπονοούσαν όταν αναφέρονταν στην ενέργεια του Ράμα: του την υπαγόρεψε η Τουρκία. Δεν υπάρχει, πλέον, καμιά συστολή, ακόμη και από πρωθυπουργούς χωρών (όχι μόνο στα Βαλκάνια) να υπονομεύσουν τις χώρες και τους λαούς τους εν ονόματι του πλουτισμού τους.
Αλλά, αν αυτό συμβαίνει στη μικρή Αλβανία με τους ασταθείς, ακόμη, μετακομμουνιστικούς θεσμούς, προκαλεί έκπληξη πώς μπορεί να συμβαίνει και στη δημόσια ζωή της υπερδύναμης.
Διότι η σκοπιμότητα και η δημόσια τοποθέτηση του προοριζόμενου για υψηλή θέση στη νέα αμερικανική διοίκηση απόστρατου αντιστρατήγου Μάικλ Φλιν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να δουν τον κόσμο με τα μάτια της Τουρκίας και να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες της, δεν είναι, απλώς, λόγια ενός λομπίστα. Δείχνουν μια εξαργυρωμένη δουλικότητα, η οποία δεν αρμόζει ούτε στην ιστορία, ούτε στο μέγεθος, ούτε στον παγκόσμιο ρόλο της Αμερικής.
Αν με τη δήλωσή του «να κάνουμε την Αμερική και πάλι μεγάλη» ο Τράμπ εννοούσε αυτά που ο Φλιν τόνισε δημοσίως, τότε δεν πρόκειται απλώς για δημαγωγία, αλλά για επιταχυνόμενη παρακμή.
Ευτυχώς, όμως, στις ΗΠΑ δεν αποφασίζει ούτε ο πρόεδρος μόνος του ούτε, πολύ περισσότερο οι αργυρώνητοι σύμβουλοί του. Η Αμερική έχει διαμορφώσει θεσμούς που με σύνθετες και δύσκολες διαδικασίες καταλήγουν να υποστηρίξουν το συμφέρον της υπερδύναμης.
Και πολιτικές παρουσίες σαν του κ. Φλιν τις αφήνουν στο γραφικό περιθώριο της ιστορίας. Ελπίζουμε αυτή η ιστορία της υπερδύναμης να επιβεβαιωθεί.
Παντελής Σαββίδης
