Στο σημείο «ισορροπίας» που είχαν φθάσει οι σχέσεις της Ελλάδας με την Ευρώπη (Γερμανία) και τις ΗΠΑ υπήρχε μια ψευδαίσθηση ότι επρόκειτο για την ισορροπία Nαsh, την ισορροπία στην οποία όλοι οι παίκτες νομίζουν ότι απολαμβάνουν το μέγιστο δυνατό των ωφελημάτων. (Θα έχετε δει την ταινία: Ένας υπέροχος άνθρωπος, που διηγείται την ιστορία του John Forbes Nash, του Αμερικανού επιστήμονα που διατύπωσε τη ομώνυμη θεωρία για την αντιμετώπιση προβλημάτων της Θεωρίας Παιγνίων. Τη μη ισχύ της, διότι δεν υπάρχουν τα κατάλληλα, μέχρι σήμερα, μαθηματικά, απέδειξε ένας Έλληνας επιστήμονας του ΜΙΤ, ο Κ. Δασκαλάκης.)
Εν πάση περιπτώσει, εκείνο που θέλω να τονίσω είναι ότι η ισορροπία μεταξύ των τριών πόλων (Ευρώπης, ΗΠΑ, Ελλάδος) ήταν σε βάρος της χώρας μας. Αυτό το αντιλαμβάνονταν οι ΗΠΑ και συνιστούσαν διορθωτικές κινήσεις αλλά, δυστυχώς, έχουμε να κάνουμε με τους εκφραστές των πιο βαθιών εκφράσεων του γερμανικού ψυχισμού, της κ. Μέρκελ και του κ. Σόιμπλε. Από ολόκληρο τον κόσμο τούς επισημαίνουν ότι η πολιτική λιτότητας που ακολουθούν είναι αυτοκαταστροφική, αλλά δεν ακούν κανέναν.
Παρενθετικά, και πριν μπω στην ουσία των όσων θα ήθελα να επισημάνω, να τονίσω πως αν η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου είχε στοιχειώδες υπόβαθρο γνώσης των θεμάτων που εκλήθη να διαχειριστεί, σήμερα η χώρα δεν θα βρισκόταν σ’ αυτήν την οικτρή κατάσταση. Γι’ αυτό θα πρέπει να χαρακτηριστεί ποινικό αδίκημα η –εν γνώσει κάποιου– ανάληψη θέσης ευθύνης που δεν ανταποκρίνεται στις ικανότητές του και η πρόκληση βλάβης στο δημόσιο συμφέρον. Μείναμε αρκετά άναυδοι με τις κυβερνητικές (και βουλευτικές) ευθύνες που αναλαμβάνουν διάφορα πρόσωπα γνωστά για τις ικανότητές τους.
Πιστεύω πως στο τέλος θα επιτευχθεί μια συμφωνία της Ελλάδας με τη Γερμανία – γιατί περί αυτού πρόκειται, της Γερμανίας και μόνο· δεν υπάρχει άλλη Ευρώπη, η Ευρώπη είναι η Γερμανία. Καταρχάς διότι από τη συμφωνία αυτή εξαρτάται το μέλλον της γηραιάς ηπείρου (και αυτό το γνωρίζουν καλά σε όλον τον κόσμο όσοι ενδιαφέρονται· από αυτής της πλευράς, η Ελλάδα χρωστάει πολλά στη θεωρία και τα μαθηματικά του χάους, χωρίς τα οποία αυτή η συνειδητοποίηση θα ήταν ελλιπής). Και δεύτερον, διότι ο πλέον ασθενής , η Ελλάδα, είναι σήμερα ο αστάθμητος παράγων που μπορεί να καθορίσει το παιχνίδι. (Θα έλεγα ότι δικαιώνεται εδώ ο Ανδρέας Παπανδρέου, αλλά το κλίμα είναι τόσο αρνητικό σε βάρος του που δεν το τολμώ.)
Δεν θα συμφωνούσα, επίσης, με όσους εξυμνούν τις τακτικές κινήσεις του υπουργού Οικονομικών Γ. Βαρουφάκη, σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της διαπραγμάτευσης, παρά το γεγονός ότι είναι καθηγητής Οικονομικών και εξπέρ στη Θεωρία Παιγνίων. Αποκάλυψε γρήγορα τα χαρτιά του, υποχώρησε χωρίς λόγο, και πριν αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις (από τη συζήτηση μείωσης του χρέους σε μια «συμφωνία-γέφυρα») και θα συζητήσει, πλέον, επί της ουσίας αυτού που θα μπορούσε να κερδίσει: την ανακούφιση του λαού από τη σκληρή λιτότητα. Όταν αυτό που θέλεις να επιτύχεις είναι η ουσία της συζήτησής σου, τότε θα αναγκαστείς να κάνεις και υποχωρήσεις. Όσο για την τρόικα, απλώς θα αλλάξει ονομασία. Με κάποιους γραφειοκράτες θα συζητηθούν οι λεπτομέρειες, μετά την πολιτική συμφωνία.
Νομίζω πως η ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε κυβερνητική εξουσία επιβεβαιώνει την αντίληψη πως προϋπόθεση γι’ αυτήν την εξέλιξη (να γίνει ένα κόμμα κυβέρνηση) είναι η πολιτική και ιδεολογική ηγεμονία του στην κοινωνία. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, τηρουμένων κάποιων λεπτών αναλογιών, ανταποκρίνεται αρκετά έξυπνα στο παιχνίδι αυτό. Η δημόσια παρουσία και ο λόγος του κ. Λαπαβίτσα βοηθά την κυβερνητική διαπραγμάτευση.
Η απειλή εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ ωφελεί –και δεν βλάπτει– την Ελλάδα. Μια ελληνική χρεοκοπία θα στερούσε την Ευρώπη –και τις ΗΠΑ– από οποιοδήποτε μέσο πίεσης. Οικονομικά δεν θα είχε, πλέον, νόημα να πιέσει κανείς, αφού η εντροπία αυξήθηκε στο άπειρο. Ο ασθενής τελείωσε. Πραξικόπημα δεν μπορούν να κάνουν. Ο λαός θα ήταν εναντίον τους, με την κατάλληλη διαχείριση της υπόθεσης από την κυβέρνηση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα θα αναπροσανατόλιζε την εξωτερική της πολιτική προς τη Ρωσία, την Κίνα, και όπου αλλού μπορούσε. Θα ανταποκρινόταν στο ρωσικό αίτημα για παροχή ναυτικών διευκολύνσεων σε νησί του Αιγαίου ζητώντας ως αντάλλαγμα την υποστήριξη της Μόσχας στις τουρκικές απειλές. Η πολιτική υποστήριξη θα ήταν δεδομένη, η στρατιωτική θα μπορούσε να ήταν υποδόρια και σίγουρα με την προμήθεια υψηλών στρατιωτικών εξοπλισμών. Οι πληροφορίες μου υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ υπαναχώρησαν από την άμεση εμπλοκή τους στη συριακή κρίση όταν οι S400 των Σύρων απέκρουσαν τους πυραύλους που τα αμερικανικά πλοία εκτόξευσαν κατά της χώρας τους. Το γεωπολιτικό περιβάλλον και η ισορροπία στη Μεσόγειο θα άλλαζε δραματικά.
Με δεδομένη αυτήν την παράμετρο, ας μην ανησυχούμε για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων. Η Ελλάδα δεν θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ – όχι μόνο για οικονομικούς αλλά και για γεωπολιτικούς λόγους.
Δεν υποστηρίζω τον πλήρη επαναπροσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Πιστεύω πως πρέπει να παραμείνει και στο ευρώ και στο ΝΑΤΟ, αλλά χρειάζεται μια σημαντική εξισορρόπηση σε σχέση με τη Ρωσία.
Αν όμως η Δύση οδηγήσει τη χώρα στην πτώχευση, τότε δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
