Το πρώτο διαστημόπλοιο του κόσμου, το Βοστόκ, με έναν επιβάτη τέθηκε σε τροχιά από τη Σοβιετική Ένωση στις 12 Απριλίου του 1961. Ο κοσμοναύτης του δορυφορικού-διαστημόπλοιου Βοστόκ είναι πολίτης της ΕΣΣΔ, ο Γιούρι Γκαγκάριν”. Το 2011 η 12η Απριλίου ορίστηκε Διεθνής Ημέρα πτήσης του ανθρώπου στο διάστημα.
Για τον κόσμο του 1961 αυτή ήταν μια ηλεκτρισμένη ανακοίνωση που έγινε ενώ ο Γκαγκάριν βρισκόταν ακόμη στο Διάστημα. Οι Αμερικανοί έμειναν έκθαμβοι, αλλά τα συγχαρητήρια που έστειλαν στη Μόσχα ήταν γνήσια. Αυτή η ιστορική πτήση διάρκειας 108 λεπτών, που εκτέλεσε μία φορά την τροχιά γύρω από τη Γη, έκανε τον Γκαγκάριν τον πρώτο άνθρωπο που πήγε στο Διάστημα και διεθνή ήρωα. Ήταν μόλις 27 ετών.
Ο άθλος ήταν εκπληκτικός για την εποχή εκείνη. Η NASA βιάστηκε να στείλει έναν αστροναύτη στο Διάστημα και τον Μάιο του 1961 ο Άλαν Σέπαρντ έγινε ο πρώτος Αμερικανός αστροναύτης αν και δεν πραγματοποίησε πτήση σε κανονική τροχιά. Ήταν τον επόμενο χρόνο που ένας Αμερικανός αστροναύτης πέταξε σε τροχιά, όταν ο Τζον Γκλεν έκανε το γύρο της Γης με το Mercury Friendship 7 το Φεβρουάριο του 1962.
Δύο μέρες μετά την επιστροφή του Βοστόκ 1, ο Γκαγκάριν εμφανίστηκε στο μπαλκόνι του Κρεμλίνου μαζί με τον Νικίτα Χρουτσόφ. Σαρανταοκτώ ώρες νωρίτερα ήταν ένας άγνωστος και τώρα ήταν αναμφισβήτητα ο πιο διάσημος άνθρωπος στον κόσμο. Ξεκίνησε για μια παγκόσμια περιοδεία κατά τη διάρκεια της οποίας τα πλήθη τον ζητωκραύγαζαν όπου κι αν πήγαινε.
Οι επισκέψεις του Γκαγκάριν ανά τον κόσμο ήταν εκπληκτικές επειδή έλαβαν χώρα στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου. Ήταν κάποιος που μπορούσε να ταξιδεύει όχι μόνο από τη Γη στο Διάστημα, αλλά και ανάμεσα στα ανοικτά και τα κλειστά σύνορα στην Ανατολή και τη Δύση. Οι ιδεολογικές διαφορές ξεχάστηκαν στιγμιαία καθώς αυτός ο άνδρας επευφημούνταν ως ήρωας σε όλο τον πλανήτη.
Ο Γκαγκάριν δεν πέταξε ποτέ ξανά στο Διάστημα. Μετά την ολοκλήρωση της περιοδείας επέστρεψε στην πατρίδα του για να συνεχίσει την εργασία του στο ρωσικό διαστημικό πρόγραμμα. Συμμετείχε σ’ ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μια πρώτη πτήση του νέου διαστημοπλοίου Σογιούζ το 1967, αλλά αναγκάστηκε να παραμείνει στο έδαφος με εντολή των ανώτερων αξιωματούχων της διαστημικής υπηρεσίας που δεν ήθελαν να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή ενός ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης σε μια ακόμη ριψοκίνδυνη αποστολή.
Συνιστά ακόμη μεγαλύτερη τραγωδία λοιπόν το γεγονός ότι ο Γκαγκάριν έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκειας μιας εκπαιδευτικής πτήσης ρουτίνας στις 27 Μαρτίου 1968, όταν το αεροσκάφος του συνετρίβη κι έχασαν τη ζωή τους ο ίδιος και ο εκπαιδευτής του. Οι στάχτες του τοποθετήθηκαν στα τείχη του Κρεμλίνου και ένας διαστημικός κρατήρας καθώς και ο αστεροειδής Γκαγκάριν 1772 πήραν την ονομασία τους προς τιμήν του.
Από την πρώτη πτήση του 1961 πάνω από 500 άνδρες και γυναίκες ακολούθησαν τα βήματα του Γκαγκάριν στο Διάστημα.
