Ένα πρωτοποριακό διεθνές συνέδριο αφιερωμένο στη ζωή, το έργο και την πνευματική κληρονομιά του Γεωργίου Γκουρτζίεφ φιλοξενήθηκε στην Αθήνα από τις 25 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η διοργάνωση, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού της Γεωργίας και με τη στήριξη του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού, συγκέντρωσε διακεκριμένους ακαδημαϊκούς, ερευνητές και καλλιτέχνες από 11 χώρες, συνδυάζοντας τις επιστημονικές εισηγήσεις με παράλληλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, εκθέσεις και συναυλίες.
Ποιος ήταν ο Γεώργιος Γκουρτζίεφ
Ο Γεώργιος Γκουρτζίεφ (1866-1949) υπήρξε μια από τις πιο αινιγματικές και επιδραστικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Γεννημένος στην Αλεξανδρούπολη της Αρμενίας, έχοντας ρίζες από την Αργυρούπολη του Πόντου, υπήρξε συγγραφέας, δάσκαλος του ευ ζην, μεγάλος μουσικοσυνθέτης και ερευνητής της ανθρώπινης συνείδησης.
Το πνευματικό έργο του Γκουρτζίεφ συνδύαζε φιλοσοφία, μουσική, κίνηση του σώματος και πνευματική αναζήτηση. Επίκεντρο του ενδιαφέροντός του ήταν η αφύπνιση της ανθρώπινης συνείδησης και η αυτογνωσία. Οι διδασκαλία, τα βιβλία του, καθώς και η μουσική που συνέθεσε, επηρέασαν το θέατρο, τον χορό, τη μουσική και άλλες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας ως σήμερα.
Συνέδριο υπό την αιγίδα Ελλάδας-Γεωργίας
Το συνέδριο «Γκουρτζίεφ και Ελλάδα: Ρίζες, Επιρροές και Σύγχρονη Κληρονομιά», όπως ονομάστηκε, πραγματοποιήθηκε στο συνεδριακό χώρο του ιστορικού Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», με τη στήριξη του υπουργείου Πολιτισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας και υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού της Γεωργίας. Πρόκειται περί ενός σημαντικού πολιτιστικού και επιστημονικού γεγονότος, το οποίο έφερε στην Αθήνα διακεκριμένους ερευνητές, πανεπιστημιακούς, ιστορικούς και καλλιτέχνες από την Ελλάδα και από το εξωτερικό.
Από τις ελληνοαρμενικές ρίζες του Γκουρτζίεφ μέχρι την ιστορία του της διδασκαλίας του –του Τέταρτου Δρόμου, και από τον Peter Brook ως τον Jerzy Grotowski, το συνέδριο κάλυψε πολλές θεματικές.
Οι εισηγήσεις περιλάμβαναν την τέχνη του θεάτρου, την αρχαία μυθολογία, τη νευροεπιστήμη, τη συνείδηση και τη θέση των θεωριών του Γκουρτζίεφ στην σύγχρονη τεχνολογική πρόοδο.
Η μεγάλη συμμετοχή στο συνέδριο και η πολυθεματικότητά του ανέδειξε το μεγάλο εύρος του διεθνούς ερευνητικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος γύρω από το έργο του Γκουρτζίεφ στην εποχή μας. Συνολικά έλαβαν μέρος 21 ομιλητές από 11 χώρες.
Την έναρξη του συνεδρίου χαιρέτησαν ο πρέσβης της Γεωργίας στην Ελλάδα Levan Beridze και ο Tigran Mkrtchyan, Πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας.
Θεματική έκθεση και συναυλίες για τον Γκουρτζίεφ
Στο πλαίσιο του συνεδρίου δεν μπορούσαν να μην πραγματοποιηθούν πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από τις 25 ως τις 30 Σεπτεμβρίου, στο χώρο του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» πραγματοποιήθηκε έκθεση των αρχειακών φωτογραφιών του μεγάλου Έλληνα μύστη, ιστορικών τεκμηρίων, βιβλίων και χαρτών.
Η έκθεση Γκουρτζίεφ – χαρτογραφώντας μια ζωή σε κίνηση έριξε φως στην αινιγματική ζωή και στο έργο του Γουρτζίεφ, με έμφαση στη σχέση του με την Ελλάδα και με τον ελληνικό πολιτισμό. Ήταν μια σύντομη και περιεκτική οπτική διαδρομή στις ρίζες, στην κληρονομιά και στις ιδέες μιας από τις πιο εξέχουσες προσωπικότητες του 20ού αιώνα.
Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν τα πρωινά εργαστήρια: Πρωινές Συνεδρίες Κινήσεων με τη Susannah Hays και Εργαστήρια Κινήσεων του Γκουρτζίεφ με τον Milos Kecman. Η μουσική και η κίνηση μετέφεραν το κοινό από τη θεωρία στη ζωντανή εμπειρία της διδασκαλίας του Τέταρτου Δρόμου. Το πρόγραμμα συμπληρώθηκε με βραδινό πολιτιστικό πρόγραμμα, το οποίο συνέδεσε τη μουσική, το χορό, το θέατρο και τον κινηματογράφο με την κληρονομιά του Γκουρτζίεφ.
Τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, το Πολιτιστικό Κέντρο «Καύκασος» παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια Γεωργίας, ενός τόπου ιδιαίτερης σημασίας για τη ζωή και την κληρονομιά του Γκουρτζίεφ.
Την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, έγινε η συναυλία SEEKERS – A Gurdjieff Music Concert από το Θέατρο ΡΟΔΑ. Το κοινό ταξίδεψε μέσα από τις συνθέσεις του Γκουρτζίεφ προς τη διάσταση της εσωτερικής αναζήτησης και προσωπικής ανάπτυξης.
Την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ In the Center of the Wheel του Ορφέα Περετζή, μια κινηματογραφική αφήγηση για τα τριάντα χρόνια της πορείας του Θεάτρου RODA και τη δημιουργική αναζήτηση μέσα από τις ιδέες του Γκουρτζίεφ.
• Ευχαριστίες οφείλουμε στη Χρυσάνθη Νίκα για τις πληροφορίες και για το φωτογραφικό υλικό από την έκθεση.
