Σοβαρότατους κινδύνους για την υγεία των ατόμων άνω των 60 ετών κρύβει η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, ακόμη και σε επίπεδα ζέστης πολύ χαμηλότερα από όσα θεωρούνταν επικίνδυνα μέχρι σήμερα. Πρόσφατη μελέτη επιστημόνων υγείας από το πανεπιστήμιο Stanford, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet Planetary Health, αποκαλύπτει ότι ο γηράσκων πληθυσμός θα πληρώσει το βαρύτερο τίμημα των ολοένα και συχνότερων κυμάτων παρατεταμένου καύσωνα παγκοσμίως.
Η έκθεση της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας στην ακραία ζέστη αναμένεται μάλιστα να διπλασιαστεί μέχρι το 2050, αναφέρει ο Guardian.
Τα κύματα καύσωνα εκθέτουν τεράστιο αριθμό ανθρώπων στο λεγόμενο μη αντισταθμιζόμενο θερμικό στρες (UHS). Πρόκειται για κατάσταση κατά την οποία ο ανθρώπινος οργανισμός χάνει πλήρως την ικανότητα να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του και να αποβάλλει τη ζέστη, αντιμετωπίζοντας σοβαρές οργανικές βλάβες ή ακόμη και θάνατο.
Η συγκεκριμένη απειλή θα καθίσταται ολοένα και πιο διαδεδομένη λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, επηρεάζοντας όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικιακή ευαλωτότητα, η αφόρητη ζέστη θα εκδηλώνεται σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική κλίμακα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, με τα άτομα άνω των 60 να έρχονται αντιμέτωπα με πολύ συχνότερη και εκτεταμένη έκθεση συγκριτικά με τους νεαρούς ενήλικες.
Γιατί υστερεί ο οργανισμός των ατόμων άνω των 60
Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αποδεικνύεται εξαιρετικά ευάλωτη στις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών λόγω βιολογικών περιορισμών:
• Μειωμένη εφίδρωση: Ο οργανισμός ιδρώνει λιγότερο, δυσχεραίνοντας την αποβολή θερμότητας.
• Καρδιακή καταπόνηση: Η καρδιά αναγκάζεται να λειτουργεί εντατικότερα υπό συνθήκες ζέστης.
• Αγγειακή δυσλειτουργία: Τα αιμοφόρα αγγεία παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα διαστολής, περιορίζοντας τη δυνατότητα φυσικής ψύξης του σώματος.
Μέχρι σήμερα, οι επιστημονικές έρευνες δεν είχαν διαχωρίσει επαρκώς τα επίπεδα κινδύνου ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες των νέων (15-39 ετών), των μεσηλίκων (40-59 ετών) και των ατόμων άνω των 60.
Εφαρμόζοντας οριζόντια τα όρια θερμικής ισορροπίας των νεότερων σε ολόκληρο τον πληθυσμό, οι παλαιότερες αναλύσεις υποτίμησαν τις πραγματικές απειλές, παραβλέποντας τον κατακόρυφα αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης μοιραίων καρδιακών επεισοδίων.
Θερμικό στρες με μόλις 1,5°C αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας
Στη βαρύτητα των ευρημάτων αναφέρθηκε ο δρ Σάιμον Ουίλιαμς, ειδικός στις επιπτώσεις της ζέστης στην ανθρώπινη υγεία και στις κοινωνικές ανισότητες από το πανεπιστήμιο Swansea. Χαρακτήρισε την έρευνα εξαιρετικά σημαντική, καθώς αποδεικνύει ότι η ζέστη επιφέρει άνισες επιπτώσεις.
Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα απειλείται από επιβλαβές και δυνητικά θανατηφόρο θερμικό στρες με μόλις 1,5°C αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, την ώρα που για τους νεότερους ενήλικες το αντίστοιχο όριο ασφαλείας αγγίζει τους 4°C.
Κάθε επιπλέον βαθμός θέρμανσης του πλανήτη πρόκειται να εκθέτει περίπου ένα εκατομμύριο περισσότερους ανθρώπους σε τουλάχιστον 180 ώρες ακραίας ζέστης ετησίως, με το βάρος να πέφτει δυσανάλογα στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Επιδεινώνονται οι υπάρχουσες ασθένειες
«Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένης της έντονης ζέστης, συνιστούν μείζον ζήτημα ασφάλειας για τους ασθενείς», προειδοποίησε η δρ Χίλαρι Ουίλιαμς, κλινική αντιπρόεδρος του Βασιλικού Κολεγίου Ιατρών του Ηνωμένου Βασιλείου.
Είναι δεδομένο ότι οι καύσωνες προκαλούν κατακόρυφη αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία.
Άτομα άνω των 60 διακομίζονται συχνά με έντονη αφυδάτωση, συμπτώματα κατάρρευσης ή με προϋπάρχοντα καρδιακά και νεφρικά νοσήματα, τα οποία επιδεινώνονται ραγδαία εξαιτίας της ζέστης. Η ταυτόχρονη διαχείριση πολλαπλών παθήσεων είναι ήδη εξαιρετικά σύνθετη, όμως η κατάσταση επιβαρύνεται δραματικά όταν μειώνεται η φυσική ικανότητα του οργανισμού να αποβάλλει τη θερμότητα.
