Πώς διαμορφώθηκε η πολιτική στρατηγική του ελληνικού κράτους και πώς αντέδρασε ο ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης στις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων; Απαντήσεις σε αυτά τα κρίσιμα ιστορικά ερωτήματα έρχεται να δώσει η νέα μονογραφία της Κατερίνας Μπούρα (Catherine Boura) με τίτλο The Secret “Constantinople Organisation” 1908-1912: Politics, Nationalism and Empire.
Η έκδοση, την οποία προλογίζει ο Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, βασίζεται σε συστηματική αρχειακή έρευνα και φέρνει στο φως ελληνικές πηγές που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν απρόσιτες.
Μέσα από τα νέα αυτά στοιχεία, η συγγραφέας αναλύει τις αθέατες πλευρές των ελληνοοθωμανικών σχέσεων και ανασυνθέτει το πολιτικό σκηνικό μιας ιδιαίτερα ταραγμένης περιόδου.
Η πολιτική δράση των Ελληνοθωμανών και η ιδέα του οθωμανισμού
Η μελέτη επικεντρώνεται στην πολιτική δράση των Ελληνοθωμανών κατά τη διάρκεια της Β΄ Συνταγματικής Περιόδου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Κατερίνα Μπούρα αναδεικνύει τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις εντός της ελληνορθόδοξης κοινότητας, καταδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η ιδέα του οθωμανισμού επηρέασε το ρωμαίικο μιλλέτ.
Όπως προκύπτει από την έρευνα, η ιδέα αυτή βρήκε σημαντική απήχηση, όχι όμως στη συγκεντρωτική εκδοχή που προωθούσε η τουρκική Επιτροπή Ένωσης και Προόδου, αλλά ως μια εναλλακτική πρόταση που αναγνώριζε τις σύνθετες ταυτότητες των πληθυσμών και εξασφάλιζε τα διαχρονικά προνόμια των ελληνορθοδόξων.
