Η απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην περιοχή, με το Αζερμπαϊτζάν να εκφράζει σήμερα την «ανησυχία» του και να ζητά από το Ισραήλ να επανεξετάσει τη στάση του.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την απόφαση «διαστρέβλωση ιστορικών γεγονότων», υποστηρίζοντας ότι η αναγνώριση των «γεγονότων του 1915» αποτελεί «πολιτική απόφαση που στερείται στέρεης νομικής ή επιστημονικής βάσης».
«Η αναγνώριση αυτή δεν συμβάλλει ούτε στη συμφιλίωση ούτε στην αμοιβαία κατανόηση. Αντίθετα, επιδεινώνει τις υπάρχουσες διαιρέσεις και υπονομεύει τις προσπάθειες για διαρκή ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή», αναφέρεται. Παράλληλα, το Αζερμπαϊτζάν καλεί την ισραηλινή κυβέρνηση να αναθεωρήσει την απόφασή της.
Η παρέμβαση του Μπακού έρχεται μία ημέρα μετά τη σφοδρή αντίδραση της Άγκυρας. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κατήγγειλε ότι υπάρχει «πολιτική απόφαση», υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ επιχειρεί να καλύψει «τα δικά του εγκλήματα» στη Γάζα.
Έτσι, συνέδεσε ευθέως την ιστορική αναγνώριση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία αναγνωρίζει ότι Αρμένιοι έχασαν τη ζωή τους κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά απορρίπτει τον όρο «γενοκτονία», υποστηρίζοντας ότι οι θάνατοι σημειώθηκαν στο πλαίσιο των συνθηκών του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, των εκτοπισμών, των συγκρούσεων και της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό και στις ανακοινώσεις της κάνει λόγο για τα «γεγονότα του 1915» – το ίδιο λεκτικό χρησιμοποίησε την ανακοίνωσή του το Μπακού.
Μια ιστορική απόφαση με σύγχρονες γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ, η οποία εκκρεμούσε επί δεκαετίες λόγω των σύνθετων σχέσεων του εβραϊκού κράτους με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, αποκτά πλέον ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση.
Το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί έναν από τους στενότερους συμμάχους της Τουρκίας, ενώ οι δύο χώρες διατηρούν στρατηγική συνεργασία σε πολιτικό, ενεργειακό και αμυντικό επίπεδο.
Παράλληλα, οι σχέσεις του Μπακού με την Αρμενία παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες μετά τις δύο πολεμικές συγκρούσεις για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ (Αρτσάχ για τους Αρμένιους).
Το 2023, το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε πλήρως τον έλεγχο της αποσχισθείσας περιοχής, γεγονός που προκάλεσε την έξοδο περίπου 100.000 Αρμενίων κατοίκων του Καραμπάχ, σε μία από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακές μετακινήσεις των τελευταίων ετών στον Νότιο Καύκασο.
Να σημειωθεί ότι η ισραηλινή απόφαση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί θεσμικά, καθώς θα πρέπει να περάσει από το κοινοβούλιο, την Κνεσέτ – εκεί όπου κατά καιρούς οβουλευτές της αντιπολίτευσης είχαν καταθέσει σχέδια νόμου με το ίδιο αίτημα. Εντούτοις, η ομόφωνη έγκρισή της από την κυβέρνηση αποτελεί ήδη ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς την Άγκυρα, σε μια στιγμή κατά την οποία επιχειρεί να εμφανιστεί ως βασικός περιφερειακός παίκτης στη Μέση Ανατολή.
