pontosnews.gr
Τρίτη, 8/09/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Στέλλας Μαρμαροπούλου: Οι Τούρκοι μάς μισούσαν, που θέλαμε να κάνουμε Ελεύθερο Πόντο

Οι Τσέτες έκαψαν το αρχοντικό της οικογένειάς της και οι φλόγες του έφεγγαν στους χωριανούς που εγκατέλειπαν όπως-όπως τον οικισμό τους για να σωθούν

2/06/2026 - 10:04μμ
Καρτ-ποστάλ με θέμα το χάρτη του Μικρασιατικού Πόντου και τίτλο: Carte de la Republique du Pont (Euxin). Editee par la Ligue Nationale du Pont (Euxin). Από το αρχείο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών

Καρτ-ποστάλ με θέμα το χάρτη του Μικρασιατικού Πόντου και τίτλο: Carte de la Republique du Pont (Euxin). Editee par la Ligue Nationale du Pont (Euxin). Από το αρχείο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Η Στέλλα Μαρμαροπούλου γεννήθηκε στον οικισμό Φαντάκ, κτισμένου σε μια πλαγιά του βουνού Κορού (Μερέδες), ο οποίος απείχε περίπου 5-6 ώρες από την Τραπεζούντα με κάρο. Εκκλησιαστικά άνηκε στη μητρόπολη Τραπεζούντας και ο ελληνικός πληθυσμός αριθμούσε γύρω στις 35 οικογένειες, οι οποίες κατοικούσαν στους τρεις μαχαλάδες του οικισμού: Του Άε-Σωμάτος ή Ποτουράντων, του Θοδωσάντων και του Πετράντων. Στον μαχαλά Θοδωσάντων υπήρχε η κεντρική εκκλησία, αφιερωμένη στον Άγιο Προκόπιο, ενώ ένας μικρότερος ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη, βρισκόταν στον μαχαλά Πετράντων.

Ο οικισμός διατηρούσε τετρατάξιο δημοτικό σχολείο και η οικονομία του βασιζόταν κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Οι κάτοικοι διέθεταν τα προϊόντα τους στην αγορά της Τραπεζούντας και πολλοί, για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους, ξενιτεύονταν στη Ρωσία.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Όταν άρχισε η υποχώρηση των Ρώσων και σκεφτόμασταν να σηκωθούμε και να φύγουμε, οι αγάδες του γειτονικού μας χωριού, του Τσικανόι, κάλεσαν τον παπά του χωριού μας, το μουχτάρη και μερικούς άλλους μεγάλους και τους είπαν: -«Μη φεύγετε! Μείνετε εδώ. Θα ζήσουμε σαν αδέρφια. Αν φύγετε εσείς, δε θα έχουμε άλλους γείτονες καλούς σαν και σας». Ήρθαν στο χωριό άνθρωποι μας και το είπαν. Ησύχασαν όλοι και συμφώνησαν να μείνουν. Πέρασαν δυο μέρες και την τρίτη ήρθαν στο χωριό Τούρκοι Τσέτες1 και ξανακάλεσαν το μουχτάρη, τον παπά και τους μεγάλους του χωριού. Εν τω μεταξύ, οι Ρώσοι άρχισαν ν’ αδειάζουν την Τραπεζούντα2. Τα ελληνικά χωριά άρχισαν να φεύγουν και να κατεβαίνουν προς τα ‘κει. Στο χωριό έχουμε μια πλατεία που τη λέμε Ρακάν. Στην άκρη της πλατείας είναι ένα μεγάλο δέντρο, στρίδι3 ψηλό. Το στρίδι είναι δέντρο πιο άγριο απ’ την οξιά. Εκεί κάτω στο δέντρο κάθισαν οι Τούρκοι και οι Έλληνες που κάλεσαν και μιλούσαν. Εκεί που μιλούσαν λέει ο Τούρκος: -«Παιδιά, εσείς έχετε όπλα. Να τα παραδώσετε!». Ο μουχτάρης μας ο Γιωρίκας τότε είπε ότι δεν έχουν όπλα. -«Έχετε! Ο Χρύσανθος σάς όπλισε. Πηγαίνετε να τα φέρετε! Εσύ έχεις δύο κιόλας!».

Ο Γιωρίκας σηκώθηκε να πάει να φέρει το όπλο του. Με το έτσι που πήγαινε, του ρίχνουν από πίσω τρεις σφαίρες και δεν έπεσε. Παλληκάρι, θεριό ήταν, λεβεντάνθρωπος. Τον έφαγαν έτσι. Τρεις σφαίρες τον χτύπησαν και κείνος δεν έπεσε. Μόνο γύρισε πίσω το κεφάλι του και τους κοίταξε τους Τούρκους άγρια και θυμωμένα. Ύστερα έπεσε. Από πίσω του σκοτώσανε το Θοδόση Μαυρόπουλο, που ήταν παλιότερα μουχτάρης, και του Λευτέρη το γιο κι άλλον ένα. Ο παπάς γλίτωσε. Το έσκασε μέσα απ’ τα χέρια τους. Οι άλλοι που προσπάθησαν να φύγουν και τους χτύπησαν, έτρεξαν από μια μεριά, ο παπάς έτρεξε απ’ την άλλη. Μόλις το είδαν αυτό φώναξαν οι Τσέτες: –«Τον μεγάλο τον αφήσαμε κι έφυγε!». Του ρίξανε βροχή από πίσω τις σφαίρες. Κόντευαν να τον σκοτώσουν. Τον κυνήγησαν αλλά τον έσωσε ο γιος του, που βγήκε απ’ το σπίτι και με το όπλο του μόλις είδε ότι ρίχνανε πάνω στον πατέρα του. Άρχισε να ρίχνει κι κείνος μ’ ένα αυτόματο όπλο που είχε. Δέκα σφαίρες έριχνε με τη μία. Οι Τούρκοι φοβήθηκαν και έφυγαν. Έτσι γλίτωσε ο παπάς.

Την ίδια μέρα ο παπάς κατέβηκε στην Τραπεζούντα. Νύχτα έφτασε και χτύπησε την πόρτα του σπιτιού μας. Ο πατέρας μου σηκώθηκε ν’ ανοίξει. Εμείς φοβηθήκαμε. Η μητέρα μου του είπε μάλιστα να μην ανοίξει. -«Ποιος είναι!» φώναξε από μέσα ο πατέρας μου. -«Εγώ!» απάντησε ο παπάς. Τον γνώρισε απ’ τη φωνή του και του άνοιξε.

Πίσω απ’ τον παπά σηκώθηκε όλο το χωριό να κατέβει στην Τραπεζούντα. Την ίδια νύχτα έκαψαν και το σπίτι μας οι Τσέτες απ’ το χωριό Τσικανόι. Μόλις είδαν το δίπατο σπίτι μας, που έμοιαζε σαν κάστρο, ερεθίστηκαν. -«Γκιαουρλάρ! Εδώ πάνω στα βουνά, κοίταξε τι όμορφο σπίτι έκαναν. Πώς το έκαναν;». Ρίξανε έναν τενεκέ πετρέλαιο και το κάψανε. Φωταγώγησε όλο το χωριό. Νύχτα που έφευγε ο κόσμος για την Τραπεζούντα, απ’ τους δρόμους, απ’ τα σοκάκια του χωριού, το σπίτι μας που καιγόταν τους έκανε φως.

Ο παπάς είχε φτάσει στο σπίτι μας της Τραπεζούντας η ώρα δώδεκα της νυκτός. Όταν μπήκε μέσα, τον είδαμε και τρομάξαμε. το ράσο του ήταν τρύπιο από τις σφαίρες.

-«Σφαγή γίνεται στο χωριό!» είπε μόλις μπήκε μέσα. Ύστερα ήρθαν κι άλλοι χωριανοί απ’ τους μαχαλάδες Ποτουράντων και Θοδωσάντων. Όλη τη νύχτα η πόρτα μας χτυπούσε. Μαζεύτηκαν σε μας μέχρι δέκα οικογένειες. Με την ψυχή μονάχα ήρθαν. Δεν πήραν μαζί τους τίποτε. Οι Πετράντ’ απ’ το μαχαλά Πετράντων έφυγαν στην Όλασα.

Κοντύτερα σε κείνους πέφτει η Όλασα. Την άλλη μέρα κατέβηκαν και κείνοι στην Τραπεζούντα.

Γενάρης μήνας ήταν. Οι Ρώσοι έφευγαν. Τα βαπόρια ήταν έτοιμα. Ο κόσμος προσπαθούσε να βγάλει χαρτιά, να βρουν θέσεις στα καράβια. Τη μισή Τραπεζούντα την είχαν Τούρκοι και τη μισή Ρώσοι. Οι Ρώσοι είχαν το λιμάνι. Οι Τούρκοι δεν πείραζαν τους Ρώσους, είχαν ανακωχή. Εμάς μισούσαν, που θέλαμε να κάνουμε Ελεύθερο Πόντο. Μας μισούσαν γιατί κι οι δικοί μας δεν κάθισαν ήσυχα όταν ήρθαν οι Ρώσοι. Οι Ρώσοι έσπαζαν τις πόρτες των σπιτιών, έπαιρναν ό,τι έπαιρναν, κι από πίσω ορμούσαν οι δικοί μας και άρπαζαν. Ο δεσπότης έλεγε να μην πειράζουμε καθόλου, τους συγκρατούσε, αλλά μερικοί δεν άκουγαν. Γι’ αυτό μας μισούσαν.

Στις 2 Φεβρουαρίου μπήκαμε στο βαπόρι και φτάσαμε στο Βατούμ. Καθίσαμε δεκαπέντε μέρες. Άρχισαν οδομαχίες: οι μπολσεβίκοι κι οι αντίθετοί τους. Σηκωθήκαμε και πήγαμε στη Θεοδόσια. Μείναμε πέντε μήνες. Σηκωθήκαμε κι από κει και πήγαμε στη Σεβαστόπολη. Εκεί ήρθαν ελληνικά βαπόρια, η «Έλλη», η «Αντιγόνη» και φόρτωναν Έλληνες του Πόντου για την Ελλάδα. Η «Έλλη» βομβάρδισε τη Σεβαστόπολη. Ήρθαν μαζί με τους συμμάχους και χτύπησαν με κανόνια την πόλη. Στη Σεβαστόπολη ήταν χιλιάδες Πόντιοι. Οι Ρώσοι μετά τους βομβαρδισμούς της «Έλλης» θύμωσαν μαζί μας. Μας μίσησαν. Εκείνοι πάντα μας προστάτευαν, αλλά όταν είδαν τον βομβαρδισμό, μας μίσησαν. Στην αγορά πιάστηκαν ένας Ρώσος κι ένας Πόντιος και χτυπήθηκαν.

Τον Απρίλιο του 1919 μπήκαμε στο καράβι και ήρθαμε στην Ελλάδα, στο Βόλο. Μείναμε στο Βόλο δώδεκα χρόνια και στα 1931 ήρθαμε στην Καλαμαριά.

1. Τσέτες απ’ το Τσικανόι.
2. Φεβρουάριος 1918.
3. Είδος δέντρου, εστρέα, οστρίδιν.


Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμ. Η’, Μαρτυρίες από τον ανατολικό παράλιο Πόντο. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
Διαβάστε περισσότερες μαρτυρίες στην ενότητα «Γενοκτονία» του pontosnews.gr.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA) – Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Dorothy H. Sutton)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντόροθι Χόραξ Σάτον: Η Αμερικανίδα που στάθηκε δίπλα σε Έλληνες πρόσφυγες και ορφανά μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή

8/09/2026 - 8:19μμ
Ο χειρόγραφος πρόλογος του χάρτη που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Κωνσταντίνος Βασματζίδης, με βάση μαρτυρίες Ποντίων προσφύγων, για την αποτύπωση των καταστροφών στον Πόντο. Στο κάτω μέρος διακρίνεται η χρονολογία 7 Σεπτεμβρίου 1922 (πηγή: Πολιτικό Αρχείο του Πόντου / Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης / ΑΠΘ)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μπλε, κόκκινο, πράσινο, κίτρινο: Ο χάρτης που κατέγραψε την καταστροφή του Πόντου

7/09/2026 - 9:58πμ
Υπόμνημα προς τον ναύαρχο Σερ Τζ. Μ. ντε Ρόμπεκ, 3 Σεπτεμβρίου 1920. Πηγή τεκμηρίου: Πολιτικό Αρχείο του Πόντου / Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης / ΑΠΘ
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Σώστε μας από την εξόντωση»: Το ποντιακό υπόμνημα για ανεξαρτησία και βρετανική προστασία

3/09/2026 - 8:27μμ
Παιδιά από την Αρμενία περιμένουν μέσα στο χιόνι για να μπουν στην «Πόλη των Ορφανών», το 1915 (φωτ.: Armin T. Wegner, 1915 – Public Domain)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Έμεινα πάνω στο πτώμα της μητέρας μου»: Η συγκλονιστική μαρτυρία της Ρεχάν Μανούκ Μανουκιάν που επέζησε της Γενοκτονίας των Αρμενίων

1/09/2026 - 9:28μμ
Η πρώτη σελίδα του τρισέλιδου κρυπτογραφήματος της 27ης Αυγούστου 1919 για την κατάσταση των Ελλήνων του Πόντου και της Αρμενίας (πηγή τεκμηρίου: Ψηφιακό Αρχείο Ελευθερίου Βενιζέλου / Μουσείο Μπενάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

27 Αυγούστου 1919: Οι 60.000 «Έλληνες της Αρμενίας» που ζητούσαν σωτηρία στην Ελλάδα

27/08/2026 - 9:16μμ
Από το εξώφυλλο του νέου βιβλίου του Τούρκου ακαδημαϊκού Τανέρ Ακτσάμ με τίτλο «Empire of Violence: A New History of the Armenian Genocide»
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Empire of Violence»: Νέο βιβλίο του Τανέρ Ακτσάμ για τη Γενοκτονία των Αρμενίων

27/08/2026 - 2:29μμ
Πρόσφυγες από τη Νικομήδεια εγκαταλείπουν τη Μικρά Ασία με τα υπάρχοντά τους, το 1921 (πηγή: Φωτογραφικό Αρχείο ΙΕΕΕ–ΕΙΜ)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Κίος: Το πλοιάριο με τους 14 τσέτες και οι πρόσφυγες που αναγνώρισαν «τους δολοφόνους των δικών τους»

17/08/2026 - 9:52πμ
(Πηγή τεκμηρίου: Πολιτικό Αρχείο του Πόντου / Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης / ΑΠΘ· εικαστική σύνθεση: ΓΒ)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Η αρπαγή των φουντουκιών στον Πόντο: Με απειλή θανάτου πήραν τη σοδειά των Ελλήνων

12/08/2026 - 9:44μμ
Ασσύριοι Χριστιανοί εκτοπισμένοι από το Βόρειο Ιράν, 1919 (πηγή: Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου (Library of Congress), ΗΠΑ – Underwood & Underwood, Νέα Υόρκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος: Ζητάμε εκ νέου την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ασσυρίων από την Ελλάδα

7/08/2026 - 11:08μμ
Ασσύριοι πρόσφυγες από το Τιάρι και το Τκουμά κοντά στην Ούρμια, το φθινόπωρο του 1915 (πηγή: William Walker Rockwell, The Pitiful Plight of the Assyrian Christians in Persia and Kurdistan: Described from the Reports of Eye-Witnesses, Νέα Υόρκη, 1916)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

7 Αυγούστου: Η μαρτυρία ενός Ασσυρίου που κατέγραψε τη Γενοκτονία «με τα μάτια του»

7/08/2026 - 9:04πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Τραμπ-Πούτιν: Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει άμεσο τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία

13 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI)

Κυψέλη: Ξανά στη φυλακή οι τρεις κατηγορούμενοι για την υπόθεση του νεκρού βρέφους

39 λεπτά πριν
(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ))

Συνεχίζεται το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» στο Πετρωτό με την παράσταση «Ας εν’ καλά η μάνα σ΄»

1 ώρα πριν
(Φωτ.: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA) – Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Dorothy H. Sutton)

Ντόροθι Χόραξ Σάτον: Η Αμερικανίδα που στάθηκε δίπλα σε Έλληνες πρόσφυγες και ορφανά μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή

2 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

Μέγαρα: Οριοθετήθηκε η πυρκαγιά στο Κανδήλι

2 ώρες πριν
Από το εξώφυλλο του βιβλίου

ΚΜΣ: Παρουσιάζεται το βιβλίο της Κατερίνας Μπούρα «The Secret ‘Constantinople Organisation’ 1908-1912»

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV