Σε ένα ρευστό και αντιφατικό σκηνικό εξελίσσεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ να συνοδεύεται από νέες απειλές και συνεχείς ανατροπές – η ιρανική πλευρά βλέπει και έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων τη Δευτέρα.
Πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν, η Τεχεράνη ανακοίνωσε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών για εμπορικά πλοία, εξέλιξη που αρχικά δημιούργησε προσδοκίες αποκλιμάκωσης και θετική αντίδραση στις αγορές.
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, η εικόνα άλλαξε ξανά, καθώς η ιρανική πλευρά προειδοποίησε ότι τα Στενά μπορεί να κλείσουν εκ νέου, εάν συνεχιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών. Όπως ξεκαθαρίστηκε, η διέλευση πλοίων θα γίνεται πλέον υπό ιρανική άδεια, υπογραμμίζοντας τον αυξημένο έλεγχο στην περιοχή.
Μερική επαναλειτουργία και στον εναέριο χώρο
Στο ίδιο πλαίσιο αποκλιμάκωσης, το Ιράν ανακοίνωσε ότι άνοιξε εν μέρει τον εναέριο χώρο του, επιτρέποντας διεθνείς πτήσεις στο ανατολικό τμήμα της χώρας, για πρώτη φορά από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Παρά την ανακοίνωση, μέχρι τις πρωινές ώρες δεν είχαν πραγματοποιηθεί πτήσεις, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων.
Πιέσεις ΗΠΑ και διαψεύσεις Ιράν
Από την Ουάσινγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι μια συμφωνία είναι «πολύ κοντά», ακόμη και εντός ημερών, ενώ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Η Τεχεράνη, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς αυτούς, διατηρώντας σκληρή στάση στις διαπραγματεύσεις και επαναφέροντας την απειλή νέας έντασης.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ ξεκαθαρίζουν ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ, ενώ δεν αποκλείεται να συνεχιστεί αν δεν υπάρξει συμφωνία.
Οι αγορές «ανασαίνουν», αλλά η αβεβαιότητα μένει
Η ανακοίνωση για το άνοιγμα των Στενών προκάλεσε άμεση αντίδραση:
• πτώση στις τιμές του πετρελαίου.
• άνοδο σε ευρωπαϊκές και αμερικανικές αγορές.
Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει, καθώς η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Εκεχειρία στον Λίβανο με «σκιές»
Παράλληλα, σε ισχύ βρίσκεται και η 10ήμερη εκεχειρία στον Λίβανο, μετά από ενάμιση μήνα συγκρούσεων που άφησαν περίπου 2.300 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους.
Ήδη, εκτοπισμένοι επιστρέφουν στα σπίτια τους, ωστόσο:
• ο ισραηλινός στρατός παραμένει στο νότιο Λίβανο
• υπήρξαν αναφορές για παραβιάσεις της εκεχειρίας
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ δεν έχει ολοκληρώσει τους στόχους του, ενώ από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τραμπ, σε σπάνια αυστηρό τόνο προς τον σύμμαχό του, προειδοποίησε: «Το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο… Φτάνει πια!!!»
Διαπραγμάτευση υπό πίεση
Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν συνεχίζονται με στόχο μια ευρύτερη συμφωνία, ωστόσο οι αντιθέσεις παραμένουν έντονες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η περιοχή βρίσκεται σε μια εύθραυστη φάση διαπραγμάτευσης, όπου κάθε εξέλιξη μπορεί να οδηγήσει είτε σε αποκλιμάκωση είτε σε νέα ανάφλεξη.
Για την ώρα, το άνοιγμα των Στενών και η παύση των συγκρούσεων δεν συνιστούν λύση, αλλά ένα προσωρινό «παράθυρο» σε έναν πόλεμο που δεν έχει ακόμη κλείσει.
