Η στρατηγική του Ιράν μπορεί να φαίνεται χαώδης και ασύντακτη, αλλά στην πραγματικότητα ο στόχος της είναι να σπείρει το χάος στην Μέση Ανατολή και να κρατήσει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, για ένα καθεστώς που παίζει την επιβίωσή του, είναι μία καλοσχεδιασμένη στρατηγική, καθώς διατηρεί την αντίσταση και αυξάνει το κόστος του πολέμου για τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι να εγκαταλείψουν.
Για ποιον λόγο να επιτεθεί κανείς κατά τρίτων χωρών που θα μπορούσαν να είναι στηρίγματα ή, στην χειρότερη περίπτωση, ουδέτερες; Οι επιθέσεις κατά χωρών του Κόλπου, κατά του Αζερμπαϊτζάν, της Τουρκίας είναι υπολογισμένες ή προϊόν πρωτοβουλιών δευτεροκλασάτων ιρανών στρατιωτικών διοικητών που έχουν μείνει χωρίς διαταγές ανωτέρων λόγω του αποκεφαλισμού της στρατιωτικής ηγεσίας από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις;
«Το μεγάλο ζήτημα είναι αν υπάρχει οργάνωση στην ιρανική απάντηση», δήλωνε την περασμένη εβδομάδα γαλλική διπλωματική πηγή.
Ακόμη και αν το καθεστώς κλονίζεται από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που έχουν εξοντώσει τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, το σύστημα κρατιέται στα πόδια του μέχρι σήμερα. «Το Ιράν προετοιμαζόταν γι΄αυτό το ενδεχόμενο εδώ και καιρό», υπενθυμίζει η δρ. Burcu Ozcelik, του βρετανικού Rusi.
Μετά το αρχικό σοκ, οι ιρανικές αρχές επιδιώκουν τώρα την διασφάλιση της συνέχειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας ποντάροντας σε ένα πολύ γνωστό δόγμα: την ασυμμετρία των προθέσεων, ανάμεσα σε μία εμπόλεμη πλευρά που παίζει την επιβίωσή της, το Ιράν, και σε μία εμπόλεμη πλευρά που δεν υπερασπίζεται παρά μικρότερης σημασίας συμφέροντα, οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Πυρομαχικά αξίας 5,6 δισ. δολ. σε δύο ημέρες
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση του Τραμπ ανέφερε ότι χρησιμοποίησε πυρομαχικά αξίας 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου στο Ιράν, σε μια έκθεση που υποβλήθηκε σε Επιτροπές του Κογκρέσου, σύμφωνα με μια πηγή που έχει γνώση αυτών των πληροφοριών.
Μέλη του Κογκρέσου, που ενδέχεται σύντομα να κληθούν να εγκρίνουν πρόσθετη χρηματοδότηση για τον πόλεμο, εκφράζουν ανησυχίες ότι η σύρραξη αυτή θα εξαντλήσει τα αμερικανικά αποθέματα, σε μια περίοδο που η αμυντική βιομηχανία δυσκολεύεται ήδη να ανταποκριθεί στη ζήτηση. Ο πρόεδρος Τραμπ συναντήθηκε την Παρασκευή με στελέχη επτά αμυντικών βιομηχανιών, καθώς το Πεντάγωνο προσπαθεί να αναπληρώσει τα εφόδιά του.
Η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει δημοσίως κάποια εκτίμηση για το κόστος του πολέμου, τον οποίο ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου μαζί με το Ισραήλ.
«Πόρτα εξόδου»
Το Ιράν δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα επιφέρει δια των όπλων μία ήττα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού η αμερικανική υπεροχή είναι αναμφισβήτητη. Αλλά μπορεί να ελπίζει ότι θα αντισταθεί απέναντι σε μία αυστηρά αεροπορική στρατιωτική εκστρατεία.
Κατά συνέπεια, «η Τεχεράνη επιδιώκει να ανεβάσει το κόστος της πολεμικής κλιμάκωσης μέχρι το σημείο που η Ουάσινγκτον θα αναζητήσει πόρτα εξόδου», συνοψίζει ο Ali Vaez του International Crisis Group.
Σε ένα κείμενο αναφοράς του 1975 με θέμα τις ασύμμετρες συρράξεις, που γράφτηκε στον απόηχο της αμερικανικής ήττας στο Βιετνάμ, ο ερευνητής Andrew Mack τόνιζε το ενδιαφέρον που έχουν οι πιο αδύναμοι αντίπαλοι να ποντάρουν στην «σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής ικανότητας των αντιπάλων τους να φέρουν εις πέρας τον πόλεμο».
Καθώς οι Ιρανοί «δεν έχουν αστείρευτα αποθέματα πυραύλων και drones, τους βλέπουμε να προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τα πυρομαχικά τους με φειδώ, ώστε η σύρραξη να διαρκέσει αρκετά και ώστε ενδεχομένως ο Τραμπ, σε κάποια στιγμή, να πει “αρκετά, σταματάμε” », εξηγεί η Agnès Levallois, πρόεδρος του l’Institut de recherche et d’études Méditerranée Moyen-Orient (iReMMo).
«Όσο διαιωνίζεται η σύρραξη, τόσο η Τεχεράνη έχει τη αίσθηση ότι η στρατηγική ισορροπία -ψυχολογική και πολιτική – μεταβάλλεται» υπέρ της», θεωρεί ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS.
«Αντιλαμβανόμενη την ανικανότητά της να κερδίσει έναν συμβατικό πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τεχεράνη προσφεύγει σε ασύμμετρες τακτικές για να παρατείνει την σύρραξη», σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο Soufan.
Κατά συνέπεια, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί παρακαμπτήριες: σπέρνει το χάος στην περιοχή, βομβαρδίζει τους γείτονές της και προκαλεί την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου με τον ντε φάκτο αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ με στόχο η συνδυασμένη πίεση των χωρών του Κόλπου και του ενεργειακού πληθωρισμού στον κόσμο αναγκάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να οπισθοχωρήσει.
«Η στρατηγική έγκειται στην άσκηση πίεσης επί των χωρών του Κόλπου», εξηγεί η Burcu Ozcelik του Rusi. «Στόχος η άσκηση πίεσης επί της Ουάσινγκτον με την πρόκληση της οργής των χωρών του Κόλπου και η πρόκληση ανόδου των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των άλλων πρώτων υλών».
«Μοχλός επί της Ουάσινγκτον;»
«Οι επιπτώσεις επί των αγορών, η αναταραχή στο Στενό του Χορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου είναι μεταβλητές που θα βαρύνουν σημαντικά τους υπολογισμούς της Ουάσινγκτον αναγκάζοντάς την, ενδεχομένως, σε πρόωρη αναδίπλωση», σύμφωνα με την Emily Stromquist αναλύτρια της αμερικανικής Teneo.
Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν κάποια επιρροή επί του Ντόναλντ Τραμπ ισχυρότερη από την επιρροή του Ισραήλ.
Θα έχει επίσης μακροχρόνιες επιπτώσεις αν η Ισλαμική Δημοκρατία επιβιώσει, σύμφωνα με την Burcu Ozcelik: «Το ιρανικό καθεστώς θα πρέπει να κάνει μεγάλες υποχωρήσεις, τις οποίες ενδεχομένως δεν είναι διατεθειμένο να κάνει».
Δεδομένων όσων έχουν υποστεί, «τα κράτη του Κόλπου θα θελήσουν να έχουν μία επιρροή στην κατάρτιση οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Και μετά τις εχθροπραξίες, «θα είναι δύσκολο για την Τεχεράνη να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τον Κόλπο», σχέσεις που είχαν βελτιωθεί τα τελευταία αυτά χρόνια.
Αυτό αναμφίβολα δεν ενδιαφέρει πολύ την Τεχεράνη, λέει ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS. «Στόχος του καθεστώτος είναι να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του και να εγγράψει στο μυαλό των αντιπάλων του ποιο είναι το κόστος μίας πολεμικής αναμέτρησης με το Ιράν στο μέλλον».
«Δεν επιδιώκουμε έναν ατέρμονο πόλεμο»
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ δήλωσε σήμερα ότι το Ισραήλ δεν επιδιώκει έναν ατέρμονο πόλεμο με το Ιράν και θα συντονιστεί με τις ΗΠΑ για το πότε θα τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος βρίσκεται σήμερα στην 11η ημέρα του.
«Θα συνεχίσουμε μέχρι τη στιγμή που εμείς και οι εταίροι μας θα κρίνουμε ότι είναι σκόπιμο να σταματήσουμε», δήλωσε ο Σάαρ σε δημοσιογράφους στην Ιερουσαλήμ μιλώντας δίπλα στον Γερμανό ομόλογό του, Γιόχαν Βάντεφουλ, που βρίσκεται στο Ισραήλ, πρώτη επίσκεψη Ευρωπαίου υπουργού Εξωτερικών στη χώρα από την έναρξη της αμερικανοισραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν.
«Δεν επιδιώκουμε έναν ατέρμονο πόλεμο», σημείωσε ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε νωρίτερα στο Βερολίνο ότι υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία στην Ευρώπη για τον πόλεμο και δεν φαίνεται να υπάρχει σχέδιο για να τερματιστεί.
«Θέλουμε να εξαλείψουμε, μακροπρόθεσμα, τις υπαρξιακές απειλές από το Ιράν προς το Ισραήλ», δήλωσε ο Σάαρ απαντώντας σε ερώτηση του Reuters σχετικά με το πώς θα έμοιαζε μια νίκη για την ισραηλινή κυβέρνηση.
Χαρακτήρισε εξτρεμιστή τον νεοεκλεγμένο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, γιο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στην έναρξη της ισραηλινοαμερικανικής επίθεσης εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ τόνισε ότι υπάρχει η ευκαιρία να δημιουργηθούν οι συνθήκες για να «ανακτήσουν την ελευθερία τους οι Ιρανοί», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι αυτό μπορεί να μην συμβεί κατά τη διάρκεια του πολέμου και ότι θα μπορούσε να έρθει αργότερα.
«Δεν πρέπει να χάσουμε αυτή την ευκαιρία με ημιτελή αποτελέσματα».
Από την πλευρά του, ο Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε ότι είναι βέβαιος πως το Ισραήλ και οι ΗΠΑ είναι ανοιχτοί σε μια διπλωματική λύση που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου.
Αλλά οποιαδήποτε τέτοια λύση θα πρέπει να περιλαμβάνει συμφωνίες με το Ιράν για τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, καθώς και την υποστήριξή του προς τις περιφερειακές πολιτοφυλακές, όρους που ο Βάντεφουλ είπε ότι η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι δεν είναι επί του παρόντος διατεθειμένη να αποδεχθεί.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
