Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που προβαλλόταν από την τηλεόραση η πολύ επιτυχημένη και ψυχωφελής σειρά «Άγιος Παΐσιος – Από τα Φάρασα στον Ουρανό». Εντύπωση είχε σίγουρα κάνει σε όσους την παρακολούθησαν η μορφή του ευλαβούς Ρώσου καλόγερου, του παπα-Τύχωνα, στον οποίο ο Άγιος έκανε υπακοή. Η σχέση των δύο μοναχών ήταν σχέση ιερή, μεταξύ πνευματικού και υποτακτικού.
«Γκλυκό μου Παΐσιο» αποκαλούσε τον Άγιο ο γέροντας με την ιδιαίτερη ρωσική προφορά του, και εκείνος έμεινε κοντά του για όσο διάστημα χρειάστηκε για την οικονομία του γέροντα και την πνευματική προκοπή του ιδίου.
Σαν σήμερα ο παπα-Τύχωνας, ο κατά κόσμον Τιμόθεος Γκολεγκώφ, αναχώρησε για την «Άνω Ιερουσαλήμ» και πέρασε στον Παράδεισο για τον οποίο αγωνιζόταν μια ολόκληρη ζωή.
Ο γέροντας καταγόταν από τη Σιβηρία, περιοχή όπου αφθονούσε το σιτάρι και ήταν μαθημένος να τρώει άσπρο ψωμί. Σε μια επίσκεψή του σε νεαρή ηλικία στα ρωσικά μοναστήρια στην περιοχή της Μόσχας, ζορίστηκε πολύ γιατί το ψωμί που έτρωγαν σε εκείνες τις περιοχές ήταν μαύρο και δεν μπορούσε να το καταναλώσει, έτσι είχε μείνει για μέρες νηστικός.
Περνώντας έξω από έναν φούρνο τον πλησίασε μια γυναίκα και του έδωσε μέσα σε μια πετσέτα ένα καρβέλι ζεστό άσπρο ψωμί. Μέχρι να ανοίξει την πετσέτα και να δει για τι πρόκειται η γυναίκα είχε εξαφανιστεί. Μπήκε μέσα στο φούρνο να την ψάξει και να την ευχαριστήσει. Ρώτησε τον φούρναρη ποια ήταν η Κυρία που του έδωσε το λευκό ψωμί. Ο φούρναρης τότε τον κοίταξε παράξενα λέγοντάς του πως δεν είδε καμιά γυναίκα και πως δεν υπήρχε πουθενά στην περιοχή λευκό ψωμί.
Τότε συνειδητοποίησε πως η ίδια η Παναγία τού είχε προσφέρει τον άρτο για να τον ενισχύσει. Το θαύμα αυτό ήταν και η αφορμή που γέννησε την επιθυμία στον νεαρό τότε Τιμόθεο για να γίνει μοναχός.
Ο παπα-Τύχων ήταν ερημίτης του Αγίου Όρους, ασκήτευε στην Καλιάγρα, μια τοποθεσία πολύ κοντά στην Καψάλα. Σε όποιον τον ρωτούσε εάν έμενε μόνος, απαντούσε με τα σπαστά του ελληνικά: «Όκι παιντί μου, μαζί με τον Χριστό και την Παναΐα».
Γεννήθηκε το 1884 σε ένα χωριό της Ρωσίας ονόματι Νόβια Μιχαλόσκα, και ήταν γιος ενός ενάρετου και φιλόχριστου ζευγαριού, του Παύλου και της Ελένης. Καθ’ οδόν στο ταξίδι του για τα Ιεροσόλυμα συνάντησε στην Κωνσταντινούπολη μοναχούς από το Κελί του Μπουραζέρη, εξάρτημα της Μονής Χιλανδαρίου όπου μόναζαν πολλοί Ρώσοι μοναχοί. Τον κάλεσαν στο Άγιον Όρος και εκείνος δέχτηκε αφότου ολοκλήρωσε το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους.
Η αγάπη του όμως για την ησυχία και την άσκηση πολύ σύντομα τον οδήγησαν στο να εγκαταλείψει την συνοδεία των πατέρων από το Μπουραζέρη και να αναζητήσει έναν νέο τόπο για να αφοσιωθεί στην προσευχή. Βρήκε μια απόμερη σπηλιά στα «Φρικτά» Καρούλια όπου και έζησε δεκαπέντε χρόνια κάτω από σκληρές συνθήκες, δοξάζοντας τον Θεό.
Λίγη τροφή –και αυτή όχι σε καθημερινή βάση–, για να μένει ο νους προσηλωμένος στην αδιάκοπη προσευχή και να σκληραγωγείται το σώμα ώστε να μην ζητάει απολαύσεις.
Κάθε Σάββατο κατέβαινε στο πλησιέστερο ασκητήριο που ήταν του Αγίου Γεωργίου και κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων. Εκεί, στον Άγιο Γεώργιο, ασκήτευε ένας φωτισμένος γέροντας που υπήρξε ο διδάσκαλος του παπα-Τύχωνα. Κάθε φορά του έδινε ένα πατερικό βιβλίο και το επόμενο Σάββατο μετά την Ακολουθία, τον «εξέταζε». Εάν ο παπα-Τύχωνας δεν κάλυπτε επαρκώς την ύλη του βιβλίου, εάν «δεν περνούσε το μάθημα» ο «δάσκαλός» του δεν τον τροφοδοτούσε με άλλο βιβλίο αλλά τον παρέπεμπε σε νέα «εξέταση» το επόμενο Σάββατο.
Με αυτόν τον τρόπο ο παπα-Τύχων όχι μόνο έμαθε ελληνικά αλλά και μελέτησε σε βάθος όλους του μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας μας, τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον Μεγάλο Βασίλειο, τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, τον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, και άλλους.
Το 1917 στην επανάσταση των Μπολσεβίκων κατά της τσαρικής Ρωσίας¹, υπήρξε επιστράτευση των Ρώσων μοναχών από τη ρωσική Σκήτη της Θηβαΐδας και το υπόλοιπο Άγιον Όρος. Όταν οι απεσταλμένοι του τσάρου είδαν την κατάσταση του παπα-Τύχωνα, ο οποίος ήταν αποστεωμένος και σχεδόν εξαϋλωμένος από την άσκηση, αποφάσισαν να μην τον στείλουν στη Ρωσία και να τον αφήσουν να προσεύχεται για την τύχη της Ρωσίας στον τόπο της μετανοίας του, το Άγιον Όρος.
Αυτό του έσωσε τη ζωή, καθώς από τους 700 μοναχούς που επιστρατεύτηκαν μόνο οι τρεις γύρισαν σώοι πίσω.
Μετά από δεκαπέντε χρόνια σκληρής άσκησης στα Καρούλια, ο παπα-Τύχων –πιο έμπειρος πια μοναχός –αποφασίζει να μεταβεί στο τελευταίο κονάκι του, ένα κελάκι στην περιοχή της Καλιάγρας. Έγινε εργάτης της νοεράς προσευχής.
«Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλό», τα λόγια αυτά δεν ξεκολλούσαν από τα χείλη του, ακόμα και όταν κοιμόταν, τις λίγες ώρες που έδινε δικαίωμα στο κορμί του να ξεκουραστεί. «Εγκώ παιντί μου όταν κοιμάμαι, η καρντία μου λέει την ευχή».
«Όταν λες την ευχή, η καρδιά σου να κολλάει επάνω της», έλεγε στα πνευματικοπαίδια του, κολλώντας την παλάμη του πάνω στον τοίχο για να γίνει παραστατικός.
Ο παπα-Τύχων ζούσε για την ώρα της Θείας Λειτουργίας. Όταν την επιτελούσε έλεγε πως οι Άγγελοι, οι Προφήτες, οι Απόστολοι, οι Ιεράρχες, οι Μάρτυρες, οι Όσιοι, οι Ανάργυροι και πάντες οι Άγιοι ήταν παρόντες και γίνονταν βοηθοί σε όλον τον κόσμο, στα ονόματα που έδιναν οι περαστικοί στον παπα-Τύχωνα για να μνημονεύσει στην αγία προσκομιδή.
Ήταν προσηνής, υποδέχονταν με εγκαρδιότητα και ευλογούσε κάθε έναν διαβάτη που περνούσε από το κελί του. Όταν έβλεπε ταπεινό άνθρωπο τον ευλογούσε με τα δυο του τα χέρια, γιατί πολύ άρεζαν οι ταπεινοί στον παπα-Τύχωνα. Αυτοί θα κληρονομήσουν την Γη.
Κάποτε τον επισκέφτηκε ένας μοναχός που του είπε πως δεν έχει κάνει ποτέ κανένα κακό στην ζωή του, και πως όλα τα είχε καλώς καμωμένα. Ο παπα-Τύχων λυπήθηκε πολύ για την πνευματική του κατάσταση. «Καλύτερα να είχε κάνει το μεγκαλύτερο αμάρτημα, παρά να υπερηφανευτεί» έλεγε. Η υπερηφάνεια είναι κόρη της κολάσεως.
Όπως και ο Άγιος Παΐσιος, αγαπούσε πολύ τα ζώα. Είχε μονίμως την πόρτα του κελιού του ανοιχτή. Κάποτε ένας επισκέπτης άκουσε έναν θόρυβο έξω από την πόρτα και σηκώθηκε να διώξει το αγρίμι που θα έμπαινε μέσα στο κελί. Ο παπα-Τύχων τότε τον σταμάτησε λέγοντας: «Εγκώ αγκαπώ, δεν είναι κακό, αυτό φίλος». Ήταν μια αλεπού που επισκέπτονταν τον γέροντα και έτρωγε και το κατιτίς της. Στην απλότητα και στην αγάπη για όλη την φύση και τα δημιουργήματα του Θεού βρίσκεται η αγιότητα.
Το «ντόξα τω Θεώ» το είχε μονίμως στο στόμα. Η πτωχεία του γέροντα ήταν παροιμιώδης. Κάποτε το μοναστήρι που ανήκε το κελάκι στο οποίο έμενε του ζήτησε είκοσι δραχμές το χρόνο για ενοίκιο και ο γέροντας μην έχοντας να πληρώσει ετοιμάστηκε να φύγει. Ευτυχώς, έκαναν έρανο άλλοι μοναχοί και πλήρωσαν το ενοίκιό του και έτσι δεν ξεσπιτώθηκε.
Όπως συνήθιζε να λέει «οι ληστές έχουν το τουφέκι και το μαχαίρι, αυτός τον Χριστό και το Σταυρό». Το φτωχικό κελί του παπα-Τύχωνα έβαλε ως στόχο κάποιος εργάτης από τις Καρυές που είχε ακούσει πως οι Ρώσοι μοναχοί έκρυβαν λίρες. Ο αδίστακτος ληστής, αφού έκανε το κελάκι του γέροντα άνω κάτω, έδεσε και τον ίδιο στην καρέκλα ακινητοποιώντάς τον. Μην βρίσκοντας τίποτα αξίας για να κλέψει εγκατέλειψε τον γέροντα δεμένο και έφυγε για να ληστέψει άλλα μοναστήρια.
Κάποτε ο ληστής συνελήφθη και οδηγήθηκε στα κρατητήρια της Αστυνομίας στην Θεσσαλονίκη για να δικαστεί. Τότε ο τοπικός αστυνόμος, ο σερδάρης, ζήτησε από τον παπα-Τύχωνα να πάει να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας. Ο παπα-Τύχων αρνήθηκε λέγοντας: «Όχι μπρε, ντεν έκανε τίποτα». Τόση ήταν η ανεξικακία του.
Όταν ο Άγιος Παΐσιος χρειάστηκε να νοσηλευτεί σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, ο παπα-Τύχωνας του έστελνε επιστολές γράφοντας του: «Παιντί μου, π. Παΐσιε, μην ξεχνάς ότι είσαι καλόγκερο και ντεν πρέπει ξεχνάς κανόνα κάτε μέρα». Ο πατήρ Παΐσιος ήταν κλινήρης, μην μπορώντας να κουνηθεί από μια κήλη που τον ταλαιπωρούσε. Αν και οι φάκελοι που περιείχαν το γράμμα του παπα-Τύχωνα έγραφαν μόνο «Προς πάτερ Παΐσιο, νοσοκομείο Θεσσαλονίκη», όλα τα γράμματα έφταναν στον παραλήπτη τους.
Μια φορά ένας ταχυδρόμος παραπονέθηκε στον γέροντα λέγοντας «Πάτερ, δεν έγραψες διεύθυνση, παρά μόνο Αρχιμαντρίτη Προκόπη Πειραιά κοντεύει Αθήνα», για να πάρει την απάντηση «Καλά παιντί μου, Εσύ πάει ταχυδρομείο και στείλει Παναγία»!
Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1968 ο πατέρας Τύχωνας πέρασε στην αιωνιότητα αφού είχε σκάψει και ετοιμάσει τον τάφο του από καιρό. Ο σταυρός που έφτιαξε με τα χέρια του έγραφε «Τύχων Ιερομόναχος, ετών 8…, Δόξα τω Θεώ».
Τις τελευταίες ημέρες ο Άγιος Παΐσιος δεν έφυγε στιγμή από κοντά του. Έλεγε πως ο παπα-Τύχων συνομιλούσε το βράδυ που θα εγκατέλειπε τα εγκόσμια με τον Άγιο Σέργιο, τον οποίο και ευλαβούνταν πολύ.
Στα αυτιά μας αντηχούν μέχρι σήμερα τα λόγια του: «Θεμέλιο για τον γλυκό Παράδεισο είναι ο άγιος Γολγοθάς!».
Αλεξία Ιωαννίδου
