Ένα μοναδικό κειμήλιο για τον μικρασιατικό ελληνισμό είναι το κουβούκλιο του Επιταφίου στον εμβληματικό ναό του Ταξιάρχη στο Αϊβαλί, ο οποίος από το 2015 λειτουργεί ως μουσείο και πολυχώρος πολιτισμού. Το κειμήλιο συντηρήθηκε και πριν από δύο χρόνια τοποθετήθηκε στο γυναικωνίτη – συντηρημένα εκτίθεται και ίδιας τεχνοτροπίας μικρότερα κουβούκλια, από τα εικονοστάσια και τον δεσποτικό θρόνο.
Στο βόρειο τμήμα του ναού έχει τοποθετηθεί η θήκη του υφασμάτινου Επιταφίου, η τύχη του οποίου είναι άγνωστη.
Ο Αϊβαλιώτης Ταξιάρχης μετά την Καταστροφή του 1922 λειτούργησε ως αποθήκη του τουρκικού μονοπωλίου καπνού και οινοπνεύματος. Ο εξωνάρθηκας του χτίστηκε και έγινε κατοικία, ενώ μεγάλο μέρος των εικόνων του λεηλατήθηκε.
Στα τέλη του 20ού αιώνα εκκενώθηκε και άρχισε η επισκευή του που ανέδειξε μια εκπληκτικής αρχιτεκτονικής αξίας λεσβιακή βασιλική του αϊβαλιώτικου τύπου, με παράθυρα δηλαδή στο υπερυψωμένο μεσαίο κλίτος.
Το 1999, προτού ακόμα ξεκινήσει η αποκατάσταση του ναού, έγινε και πάλι Θεία Λειτουργία, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
![Εικόνα από την Κωνσταντινούπολη επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (πηγή: Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη/ Travelogues/ WALSH, Robert/ALLOM, Thomas. Constantinople and the Scenery of the Seven Churches of Asia Minor illustrated. In a Series of Drawings from Nature by Thomas Allom. With an historical account of Constantinople, and descriptions of the plates, by the Rev. Robert Walsh..., Λονδίνο/Παρίσι, Fisher, Son & Co. [1836-38])](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/01/Constantinople-Seven-Churches-Mikra-Asia-360x180.jpg)
