Πώς ήταν η Σμύρνη στις αρχές του 20ού αιώνα – Μια έκθεση μέσα από τα μάτια του βυζαντινολόγου Γεωργίου Λαμπάκη

Το πώς ήταν η κοσμοπολίτικη Σμύρνη στις αρχές του 20ού αιώνα, με έμφαση στην τοπογραφία της αλλά και στην ευρύτερη γεωγραφία της Μικράς Ασίας, με τα μνημεία, τους ανθρώπους, τα έθιμα, τα επαγγέλματα, τα σχολεία και τους θεσμούς της, επιχειρεί να αναδείξει η περιοδική έκθεση που φιλοξενείται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο.

Μέσα από τα μάτια του Γεωργίου Λαμπάκη αναδεικνύεται η ζωή των Ελλήνων δίπλα στις άλλες κοινότητες, αλλά και ο ρόλος της αρχαιολογίας για τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το αρχείο του βυζαντινολόγου έρχεται να λειτουργήσει ως μια πολύτιμη ιστορική πηγή γνώσεων προκειμένου το κοινό να γνωρίσει καλύτερα τη Σμύρνη, την πρωτεύουσα της Ιωνίας.

Έτσι, παρουσιάζονται για πρώτη φορά σημαντικά ιστορικά τεκμήρια, τόσο από το αρχείο της οικογένειας Λαμπάκη όσο και από τις συλλογές του Βυζαντινού Μουσείου. Μέσω αυτών φωτίζονται διαφορετικές πτυχές της ζωής γενικότερα στη Μικρά Ασία την περίοδο της μεγάλης ακμής του ελληνισμού.

Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη έκθεση στην οποία ο επισκέπτης αισθάνεται ότι επιστρέφει σε ζωηρές και ξέγνοιαστες αναμνήσεις, στις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων και τη βιωμένη μνήμη.

Στις επιμέρους θεματικές ενότητες αναδεικνύονται το έργο, η προσωπικότητα και η δράση του Γεωργίου Λαμπάκη. Άλλωστε οι επισκέπτες ξεκινούν τη διαδρομή τους συναντώντας την προτομή του βυζαντινολόγου, κάποιες γενικές πληροφορίες αλλά και ένα σύντομο εισαγωγικό βίντεο με τίτλο «Η Ευρώπη στο κατώφλι του 20ού αιώνα» που αποτυπώνει την ατμόσφαιρα της εποχής.

Στην επόμενη ενότητα εκτίθεται το πορτρέτο του Γεωργίου Λαμπάκη, φιλοτεχνημένο από τον αδελφό του Εμμανουήλ, σημαντικό ζωγράφο του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, μέλος της Σχολής του Μονάχου. Παράλληλα, εκτίθεται για πρώτη φορά το χειρόγραφο της διδακτορικής διατριβής του Γεωργίου Λαμπάκη.

Στη συνέχεια η έκθεση επικεντρώνεται στον αστικό χαρακτήρα της Σμύρνης. Τα κτήρια, η κοινωνία, οι άνθρωποι παρουσιάζονται μέσα από επιστολές, εφημερίδες, φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ των αρχών του 20ού αιώνα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται φυσικά στο σημαντικότερο τοπόσημο της πόλης, την προκυμαία.

Η επόμενη ενότητα είναι αφιερωμένη στην πρόσληψη των μνημείων των πόλεων της Μικράς Ασίας από τον Γεώργιο Λαμπάκη. Στο σημείο αυτό εκτίθεται ένα λυχνάρι που έφερε από τα ταξίδια του στην περιοχή, ενώ επόμενος σταθμός για τον επισκέπτη είναι ο τόπος μαρτυρίου του Αγίου Πολυκάρπου, του πολιούχου της Σμύρνης, στο Όρος Πάγος.

Ο Γεώργιος Λαμπάκης με τις μελέτες, τις ομιλίες και τις ενέργειές του συνέβαλε στην ταύτιση της συγκεκριμένης θέσης αλλά και στη συγκρότηση ενός τόπου μνήμης και αναφοράς για την ελληνική κοινότητα της Σμύρνης. Το 1911 μια επιστολή τον πληροφορούσε ότι ο χώρος αγοράστηκε από τη Μητρόπολη της Σμύρνης.

Η τελευταία ιστορική ενότητα αναφέρεται στο ρόλο που έπαιξε η αρχαιολογία στο πλαίσιο της Μεγάλης Ιδέας. Οι έρευνες του Γεωργίου Λαμπάκη ήταν πρωτοποριακές για την ανάδειξη των βυζαντινών σπουδών αλλά και των βυζαντινών μνημείων.

• Η περιοδική έκθεση με τίτλο «Η Σμύρνη στις αρχές του 20ού αι. μέσα από τα μάτια του βυζαντινολόγου Γεωργίου Λαμπάκη» θα διαρκέσει έως τις 30 Απριλίου.
• Ωράριο λειτουργίας: Τετάρτη έως Κυριακή, 8:30-15:30.