Στις 10 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε στο γήπεδο «Ερμής» των Άνω Λιοσίων ένα ερασιτεχνικό τουρνουά ποδοσφαίρου το οποίο θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο, εάν δεν είχε μεγάλη συναισθηματική αξία για μια σημαντική μερίδα πληθυσμού της Αττικής, τους Πόντιους νεοπρόσφυγες.
Οι Πόντιοι που ήρθαν για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990, βρίσκουν τρόπο να περνούν το χρόνο τους μαζί – τους ενώνει για άλλη μια φορά η αγάπη για τον αθλητισμό.
Τις δεκαετίες του 1950, ’60 και ’70 οι γονείς τους, εξόριστοι στην Κεντρική Ασία (Καζακστάν, Κιργιζία, Ουζμπεκιστάν), δεν έβρισκαν χρόνο να ασχολούνται με τα παιδιά τους. Η πολύωρη εργασία, το κτίσιμο των σπιτιών με τις προσωπικές τους δυνάμεις, δεν άφηναν περιθώρια για οικογενειακή ψυχαγωγία επί πολλά χρόνια. Όλη τους η περιουσία έμεινε στον Καύκασο και την Κριμαία, και δεν επιστράφηκε ποτέ στους πραγματικούς της δικαιούχους.
Η πρώτη γενιά της ελληνικής νεολαίας στην Κεντρική Ασία έβγαινε στην αλάνα με μια μπάλα. Αργότερα αυτά τα παιδιά της στέπας αποτέλεσαν στελέχη των ερασιτεχνικών και των επαγγελματικών ομίλων. Υπήρχαν νέοι Έλληνες, που με τα κατορθώματα τους δόξασαν τους συμπατριώτες τους στην ΕΣΣΔ, παρά τους κατακλυσμούς που βίωσαν στην ιστορία τους.
Κάποιοι από αυτούς έφτασαν στο επίπεδο να είναι μέλη των εθνικών ομάδων των τοπικών Δημοκρατιών, και της Μικτής Ομάδας της ΕΣΣΔ. Όμως η καριέρα δεν ήταν αυτοσκοπός.
Γύρω από την μπάλα σε αυτοσχέδια γήπεδα μαζεύονταν οι απόγονοι των Ελλήνων, που είχαν πίσω τους λαμπρή ιστορία στην αρχαία Αττική και Βοιωτία, στην Ιωνία, τον Πόντο, τον Καύκασο. Και εκεί, μακριά από το φυσικό περιβάλλον των Ελλήνων με τη γαλάζια θάλασσα και τα βουνά, τα περήφανα Ελληνόπουλα ήθελαν να πατούν γερά στη γη. Ήξεραν πως από αυτή την περιοχή πέρασε ο Μεγαλέξανδρος και ήθελαν να είναι άξιοι των προγόνων τους. Για την ελληνική φυλή και τον Μεγάλο Ισκαντέρ ήξεραν και οι ντόπιοι Ασιάτες, και οι Έλληνες –που ξαφνικά εμφανίστηκαν μπροστά τους τη δεκαετία του 1940– δεν είχαν περιθώριο να είναι μέτριοι. Έπρεπε να είναι μόνο νικητές και πρωτοπόροι σε όλα.
Η ερασιτεχνική μπάλα ένωσε τους γεννημένους στην Κεντρική Ασία Πόντιους και μετά την παλιννόστηση στην Ελλάδα. Οι Πόντιοι του Θριάσιου Πεδίου και άλλων περιοχών της Αττικής άρχισαν να μαζεύονται και να παίζουν ποδόσφαιρο παραβλέποντας τις ηλικίες. Στις ομάδες που δημιουργούν συμμετέχουν άνδρες από 18-20 έως 60 και πλέον ετών.
Οι ονομασίες των ομάδων πολλές φορές έχουν σχέση με τις περιοχές όπου ζούσαν στην Ασία οι Έλληνες του Πόντου.
Έτσι και στις 10 Ιουλίου η νικήτρια ομάδα του ερασιτεχνικού τουρνουά, αφιερωμένου στον συμπατριώτη από το Καζακστάν και ακτιβιστή των αντίστοιχων ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Γεώργιο Λευκόπουλο, ήταν ομάδα «Καρατάου». Το Καρατάου είναι πόλη της επαρχίας Ταλάς στην περιφέρεια Τζαμπούλ (σήμερα Ταράζ, πληθυσμός 326.000 κάτοικοι) της Δημοκρατίας του Καζακστάν, και έχει περίπου 30.000 κατοίκους. Οι Έλληνες, που είχαν την τραγική τύχη να εγκατασταθούν στην πόλη συνεπεία των σταλινικών διώξεων, θυμούνται αυτή τη προσωρινή τους ιδιαίτερη πατρίδα και κρατάνε σχέσεις μεταξύ τους ακόμα και πολλά χρόνια μετά την εγκατάλειψη των τόπων αναγκαστικής εγκατάστασης. Ο Γιώργος Λευκόπουλος είναι ένας από τους πρώην κατοίκους του Καρατάου. Σε αυτόν οι συμπατριώτες του οφείλουν την μακρόχρονη ύπαρξη της ομάδας, που τους θυμίζει τον τόπο της γέννησής τους.
Δεύτερη θέση στο τουρνουά κατέκτησε η ομάδα «Σπάρτακος», στην οποία συμμετέχουν οι Πόντιοι ταξιτζήδες της Αττικής (συντονιστής: Απόστολος Αντωνιάδης). Την τρίτη θέση κατέκτησε η ομάδα «Παχταράλ Σελχόζ Τέχνικουμ (Αγροτική σχολή)», με συντονιστή τον Νικόλαο Συμεωνίδη. Το Παχταράλ είναι αγροτική περιοχή στην περιφέρεια της πόλης Τσιμκέντ (σήμερα Σιμκέντ, με πάνω από 1 εκατ. κατοίκους) του νότιου Καζακστάν, όπου το 1949 μεταφέρθηκαν βίαια Έλληνες από την Αμπχαζία. Τέταρτη θέση πήρε η ερασιτεχνική ποντιακή ομάδα «Απόλλων Καλαμαριάς» (συντονιστής: Μπάμπης Σεμερτζίδης).
Διοργανωτές του τουρνουά στις 10 Ιουλίου 2022 ήταν ο Σάββας Παπαδόπουλος, ο Κώστας Χαλκίδης, και ο τιμώμενος Γεώργιος Λευκόπουλος.
Τα στοιχεία για το τουρνουά έδωσε στο pontosnews.gr ο Αναστάσιος Παπαδόπουλος, που αυτήν τη φορά δεν συμμετείχε στη διοργάνωση παρά την ενασχόληση του με την ιστορική για το χώρο του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου των Ποντίων ομάδα «Παχταράλ». Με την πάροδο του χρόνου οι πολυάριθμοι Έλληνες με καταγωγή από το Παχταράλ δημιούργησαν και δεύτερη ομάδα, την «Παχταράλ Σελχόζ Τέχνικουμ». Ο Αν. Παπαδόπουλος είχε μιλήσει στην ιστοσελίδα μας για την ομάδα του το 2014. Αυτήν τη φορά από το τουρνουά έλειπε και η ομάδα «Κεντάου» (η πόλη Κεντάου κτίστηκε από τους εξόριστους Έλληνες, και από το 1949 μέχρι το 1990 είχε σημαντικό ελληνικό πληθυσμό).
Μετά τη βράβευση των ομάδων και των καλύτερων παικτών, οι συμμετέχοντες στο τουρνουά και οι φίλαθλοι των ομάδων οργάνωσαν παρακάθ’ με ποντιακή μουσική και εδέσματα από τις περιοχές της Κεντρικής Ασίας όπου έζησαν οι Έλληνες.
Ρεπορτάζ: Βασίλης Τσενκελίδης.
