Ένα «ντοκουμέντο» από το 1821: Ο επενδύτης της στολής του Ιερολοχίτη Κωνσταντίνου Ξενοκράτη

Στις 19 Ιουνίου του 1821 στο Δραγατσάνι της Βλαχίας οι δυνάμεις της Φιλικής Εταιρείας συγκρούστηκαν με στρατεύματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο Ιερός Λόχος, ο στρατός που συγκροτήθηκε από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη με εθελοντές Έλληνες φοιτητές ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και νέων που εργάζονταν στα Βαλκάνια, υπέστη συντριπτική ήττα και αποδεκατίστηκε από το τουρκικό ιππικό – με αυτόν τον τρόπο κρίθηκε η επανάσταση στη Μολδοβλαχία.

Ένας από τους ελάχιστους ένθερμους νεαρούς πατριώτες που επέζησαν ήταν ο Κωνσταντίνος Ξενοκράτης.

Είχε γεννηθεί το 1803 στο Σαμάκοβο της Ανατολικής Θράκης, αλλά εγκαταστάθηκε σε μικρή ηλικία στο Βουκουρέστι, με την οικογένεια να αποκτά σημαντική περιουσία από τη γεωργία και τις επιχειρήσεις. Όλα τα αδέρφια (ο Πασχάλης, ο Κωνσταντίνος, ο Θεόδωρος και ο Αθανάσιος) μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία.

Εκτός από τη Μάχη του Δραγατσανίου, ο Κωνσταντίνος Ξενοκράτης πολέμησε και στη Μάχη του Σκουλενίου, στην οποία έχασε τον αδερφό του, Πασχάλη. Μετά την Απελευθέρωση τιμούσε τη μνήμη των Ιερολοχιτών φορώντας τη στολή τους κάθε 25η Μαρτίου.

Μέχρι το θάνατό του το 1876 ζούσε στο Βουκουρέστι, αλλά υπήρξε ευεργέτης του ελληνισμού: φρόντισε να ανεγερθεί σχολείο στη γενέτειρά του, στο Μεσολόγγι, με κληροδότημά του ιδρύθηκε το Ξενοκράτειο Παρθεναγωγείο, ενώ μετά το θάνατό του το σπίτι του στη ρουμανική πρωτεύουσα στέγασε το Ξενοκράτειο Νοσοκομείο.

Το 1899 η οικογένειά του δώρισε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ένα σπάνιο κειμήλιο, τον επενδύτη της στολής του Ιερού Λόχου – είναι μακρύς, μεσωτός, από ολόμαυρη τσόχα.

Πρόκειται για το μοναδικό διασωθέν χιτώνιο της στολής του πρώτου αυτού επίλεκτου σώματος του τακτικού στρατού που συγκρότησε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης τον Μάρτιο του 1821 στη Φωξάνη, μεταξύ Μολδαβίας και Βλαχίας.

Επίσης δωρήθηκαν τα όπλα, η σφραγίδα και η εθνική ενδυμασία του Κωνσταντίνου Ξενοκράτη.