Ο «Ματωμένος νόστος» της Γιώτας Ιωακειμίδου είναι μια μαρτυρία για τη λευκή γενοκτονία των Ελλήνων από τον Πόντο

Το 1923 οι οικογένειες των παππούδων της ήταν δύο από αυτές που εξορίστηκαν από τον Εύξεινο Πόντο στη Συρία, σε δύο από τις δεκάδες πορείες θανάτου, τις μεγάλες εκτοπίσεις πληθυσμών που χρόνια αργότερα ο σημαντικός ιστορικός Πολυχρόνης Ενεπεκίδης περιέγραψε ως «Άουσβιτς εν ροή». Η συγγραφέας, ερευνήτρια και φιλόλογος Γιώτα Ιωακειμίδου, λίγο προτού συμπληρωθούν 100 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων, δίνει στο αναγνωστικό κοινό τον Ματωμένο νόστο (εκδόσεις Κυριακίδη), το πρώτο ιστορικό της μυθιστόρημα που παρουσιάστηκε στις 24 Νοεμβρίου στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης.

«Ήταν η λεγόμενη λευκή γενοκτονία. Δεν χύθηκε αίμα, αλλά εξορίστηκε ολόκληρος λαός σε συνθήκες θανατηφόρες. Πέθαναν πολλοί στο δρόμο από την πείνα και τις αρρώστιες», εξήγησε η συγγραφέας μιλώντας στον ρ/σ Πρακτορείο 104,9.

Οι παππούδες της, όπως και τόσοι εξόριστοι, περπάτησαν χιλιόμετρα ατελείωτα και μοναδικό τους στήριγμα ήταν το όνειρο να πάνε τελικά στην Ελλάδα. Πάνω από τους μισούς που ήταν μαζί τους τελικά δεν τα κατάφεραν και πέθαναν στο δρόμο. Όσοι επέζησαν κατέληξαν με τα πόδια στο Χαλέπι· περίπου 30.000 πρόσφυγες από τον Πόντο έζησαν στη συγκεκριμένη πόλη της Συρίας για περίπου ενάμιση χρόνο.

Ο αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός με ψωμί και ένα μικρό καθημερινό χρηματικό βοήθημα στήριξε τους πρόσφυγες που αρχικά εγκαταστάθηκαν σε σπηλιές, ενώ η μητρόπολη τους έδωσε τρόφιμα και ρούχα. Οι περιγραφές στο βιβλίο της Γιώτας Ιωακειμίδου είναι χαρακτηριστικές: «Στο Χαλέπι έψαχναν για δουλειές, να μαζέψουν λίγα χρήματα για εισιτήρια επιστροφής. Αχθοφόροι, εργάτες, μικροδουλειές. Η γιαγιά μου ζητιάνευε. Τους βοήθησε μια οικογένεια μουσουλμάνων Σύρων. Αν δεν υπήρχε αυτή η βοήθεια δεν θα επιζούσαν, ήταν σίγουρη γι’ αυτό η γιαγιά μου».

Για το προσφυγικό αυτό καραβάνι τελευταίος σταθμός ήταν η Βηρυτός. Μέσα σε 20 ημέρες οι αποδεκατισμένες οικογένειες επιβιβάστηκαν σε καράβι με προορισμό την Ελλάδα. Η συγγραφέας ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων από τον Πόντο. Οι δικοί της εγκαταστάθηκαν στη δυτική Μακεδονία, στον Κλείτο Κοζάνης, σε ένα οροπέδιο που ζούσαν ανταλλάξιμοι μουσουλμάνοι.

Γιώτα Ιωακειμίδου: Αν δεν γνωρίζεις ποιος είσαι, είσαι σαν δέντρο στην έρημο, χωρίς νερό, χωρίς μνήμη, χωρίς μέλλον τελικά.

Η συγγραφέας στη συνέντευξή της στον ρ/σ Πρακτορείο 104,9 κατέληξε λέγοντας ότι οι απόγονοι προσφύγων, Πόντιοι και Μικρασιάτες, δεν έχουν το δικαίωμα να συμπεριφέρονται ξενοφοβικά και ρατσιστικά απέναντι στους σημερινούς πρόσφυγες από τη Μέση Ανατολή και τη Συρία.