Ταυτότητα, η. Αν ανατρέξει κανείς στο λεξικό για τον ορισμό, θα δει ότι πρόκειται για το σύνολο των ιδιοτήτων που προσδιορίζουν την ιδιαίτερη φύση ενός ατόμου ή συνόλου, αλλά και όλα τα χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν τα μέλη μέσα στο ίδιο σύνολο. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αντικείμενα έρευνας, όπως αποδεικνύεται και από τον αριθμό των επιστημονικών δημοσιεύσεων, είναι η ταυτότητα των εκπροσώπων μιας εθνοτικής ομάδας που διαμένουν σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου για διαφορετικούς λόγους, ιδίως αν υπάρχουν μεταβολές όταν επιστρέφουν στην πατρίδα καταγωγής των προγόνων τους.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν ο ίδιος ο ερευνητής θα μπορούσε να είναι «αντικείμενο» της μελέτης;
Η Ταμάρα Καζαντζίδου είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Ινστιτούτο Ψυχολογίας του Russian State University for the Humanities – ένα από τα μεγαλύτερα κρατικά πανεπιστήμια της Ρωσίας. Γεννήθηκε στη Τασκένδη από πατέρα Έλληνα ποντιακής καταγωγής και μητέρα Ρωσίδα (και οι δύο φοιτούσαν στην πόλη), αλλά μεγάλωσε στην Ελλάδα όπου από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 ζούσε ο παππούς της. Με σπουδές στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα τελευταία πέντε χρόνια μένει στη Μόσχα όπου κάνει το μεταπτυχιακό της πάνω στην Κοινωνική Ψυχολογία.
Με παρότρυνση της αναπληρώτριας διευθύντριας του Ινστιτούτου Ψυχολογίας Β. Ρ. Ορέστοβα, και έχοντας ως «βάση» την ποντιακή καταγωγή της και τη γνώση της για την Ελλάδα, η Ταμάρα Καζαντζίδου επέλεξε ως θέμα της μεταπτυχιακής της εργασίας τους Έλληνες του εξωτερικού, και κυρίως τους ποντιακής καταγωγής Έλληνες των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ. Η έρευνά της, όπως λέει στο pontos-news.gr, εντάσσεται στην ευρύτερη μελέτη του Ινστιτούτου για την κοινωνική, γλωσσική και εδαφική ταυτότητα διαφόρων εθνοτικών ομάδων. «Για μένα το θέμα εκτός από επιστημονική έχει και προσωπική αξία, δεδομένου ότι συνδέεται με την ιστορία της οικογένειάς μου και τα προσωπικά μου βιώματα», τονίζει.
Το κτήριο του ρωσικού πανεπιστημίου στο οποίο στεγάζεται το Ινστιτούτο Ψυχολογίας (φωτ.: Ταμάρα Καζαντζίδου)
Εξηγώντας την ερευνητική της προσέγγιση η Ταμάρα Καζαντζίδου σημειώνει ότι τους ψυχολόγους τους ενδιαφέρει να μάθουν το πώς το κάθε άτομο που διέμενε σε διαφορετική περιοχή και επέστρεψε στην πατρίδα συνειδητοποιεί, αισθάνεται και κατατάσσει τον εαυτό του στη μία ή την άλλη εθνοτική ομάδα. Παράλληλα εξετάζονται οι ιδιαιτερότητες της κάθε εθνοτικής ομάδας. «Θα μελετηθεί η εθνική, γλωσσική και εδαφική ταυτότητα, και η προσαρμογή στον νέο τόπο», προσθέτει, και τονίζει ότι πρόκειται για μια μεγάλη έρευνα σχετικά με τον ποντιακό ελληνισμό.
Στο πλαίσιο της μελέτης η Ελληνίδα ερευνήτρια ζητά από Έλληνες άνω των 21 ετών που έχουν ζήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο εξωτερικό να συμπληρώσουν (ανώνυμα ή με τα στοιχεία τους) μία φόρμα με σύντομες ερωτήσεις. Τα ερωτηματολόγια θα είναι ανοιχτά έως τα τέλη Νοεμβρίου, και έχουν φτιαχτεί σε δύο γλώσσες, στα ελληνικά (πατήστε ΕΔΩ) και τα ρωσικά (πατήστε ΕΔΩ).
