«Η ποντιακή γλώσσα υπάρχει, θέλετε δεν θέλετε»

Περαιτέρω πληροφορίες για τη ζωηρή συζήτηση που διεξήχθη πριν από λίγες ημέρες στην Τραπεζούντα, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Λογοτεχνίας που διοργάνωσε η Ένωση Συγγραφέων Μαύρης Θάλασσας (Ευξείνου Πόντου) δημοσιεύονται στον τουρκικό Τύπο. Αιχμή, η τοποθέτηση του Ενβέρ Ουζούν ότι ρωμαίικη γλώσσα δεν υφίσταται (τον όρο «ρωμαίικη» χρησιμοποιούν για τα ποντιακά).

Στην ιστοσελίδα της Τόνιας tonyahaber.net δημοσιεύτηκε η θέση-απάντηση του δρ Αχμέτ Πασάογλου, με τίτλο «Περί “ρωμαίικων”, “ρούμτζα”, “ποντιακών”…».

«Δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι υπάρχει η “ποντιακή” γλώσσα, όπως κι αν την ονομάσουμε – “ρωμαίικα”, “ρούμτζα” ή “ελληνικά”. Η γλώσσα αυτή δεν μιλιέται μόνο στην Ανατολή. Μιλιέται στην Κριμαία, την Ουκρανία, τη Γεωργία, τη Ρωσία και την κεντρική Ασία από ορισμένες ομάδες.

»Ο όρος “ποντιακά” καθιερώθηκε για τη γλώσσα που μιλιέται στα βόρεια και τα νότια παράλια του Ευξείνου Πόντου και προέρχεται από την ελληνική λέξη  “Πόντος”. Οι γλωσσολόγοι που μελέτησαν τη γλώσσα αυτήν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια γλώσσα που έχει πολλά στοιχεία από την αρχαία ελληνική και τα λατινικά.

»Το γεγονός ότι όσοι γνωρίζουν αυτή τη γλώσσα μαθαίνουν πολύ εύκολα ιατρικούς όρους και λέξεις λατινικής προέλευσης, αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Πανεπιστημιακές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η γλώσσα αυτή είναι η γλώσσα που μιλούσε ο Όμηρος, ο Διογένης και ο Πλάτων. Αν δεν κάνω λάθος, ένας ερευνητής από το Πανεπιστήμιο Oxford ή Cambridge είπε ότι η γλώσσα αυτή έδωσε βαρύτητα στα αρχαία ελληνικά, όταν χωρίστηκε η Ανατολική από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Ίσως οι Ορθόδοξοι ήθελαν έτσι να ξεχωρίσουν από τους Καθολικούς.

»Η γλώσσα αυτή σταδιακά έγινε γλώσσα μειονότητας και έμεινε κάτω από την επιρροή των επίσημων γλωσσών (των περσικών, των οθωμανικών, των ρωσικών, των τουρκικών και γεωργιανών).
Γι’ αυτό υπάρχουν διαφορές από περιοχή σε περιοχή. Όμως, αν προσέξει κανείς, θα δει με ευκολία ότι οι ρίζες είναι ίδιες.»

Ο Αχμέτ Πασάογλου τοποθετήθηκε για τη γλώσσα καθαρά αλλά δίχως να θίξει προσωπικά τον Ενβέρ Ουζούν, του οποίου αντιθέτως το ερευνητικό έργο εξήρε. «Η συμβολή του υπήρξε ιδιαίτερη με τη μετάφραση στα τουρκικά το 2003 του βιβλίου του Ρώσου ιστορικού F. I. Uspenskij “Η Ιστορία της Τραπεζούντας (από της ιδρύσεώς της μέχρι την Άλωση)”».

Πρόταση του Πασάογλου είναι να εκπονηθεί ερευνητικό πρόγραμμα διεξοδικής μελέτης της γραμματικής και του συντακτικού της ποντιακής, με τη συμμετοχή –ιδανικά– και του Πολυτεχνείου Τραπεζούντας, που θα δώσει μεγαλύτερο επιστημονικό βάρος. Αν γίνει κάτι τέτοιο, «πιστεύω βαθύτατα ότι (οι φορείς) θα έχουν προσφέρει μεγάλο έργο».