Πέθανε σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, ο Νίκος Σωματαρίδης, μια εμβληματική μορφή του ποντιακού ελληνισμού, που αφιέρωσε τη ζωή του στη διατήρηση και τη μετάδοση της πολιτιστικής του κληρονομιάς. Χορευτής, μουσικός, άνθρωπος του θεάτρου και ερευνητής, συνέδεσε ιδιαίτερα το όνομά του με τη Σέρρα, τον ποντιακό Πυρρίχιο.
Η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στις 4:30 το μεσημέρι στο ναό του Αγίου Παντελεήμονα στα Λαγκαδίκια Θεσσαλονίκης.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στην Αλεξία Ιωαννίδου και δημοσιεύτηκε σε δύο μέρη στο pontosnews.gr τον Σεπτέμβριο του 2022, είχε αφηγηθεί τη διαδρομή του με ζωντάνια, χιούμορ και βαθιά συναίσθηση της ευθύνης απέναντι στην παράδοση.
Από τα προσφυγικά γλέντια στη διδασκαλία
Με οικογενειακές ρίζες στην περιοχή της Σαμψούντας και τόπο καταγωγής στην Ελλάδα την Ξάνθη, ο Νίκος Σωματαρίδης γνώρισε την ποντιακή παράδοση μέσα στην οικογένειά του. Παρατηρούσε τους παλαιότερους σε γάμους και πανηγύρια, συγκρατούσε τις κινήσεις τους και προσπαθούσε να τις αποδώσει: «Εμένα το μυαλό μου ήταν στο χορό», θυμόταν.
Στη Θεσσαλονίκη, όπου βρέθηκε για σπουδές στο ΑΠΘ, συμμετείχε στην προσπάθεια δημιουργίας της Ένωσης Ποντίων Φοιτητών και στη δραστηριότητα της νεολαίας της Ευξείνου Λέσχης. Δίδαξε, οργάνωσε παραστάσεις και μετέφερε τις γνώσεις του και στο ραδιόφωνο, υπηρετώντας για 17 χρόνια το «Ράδιο Ακρίτες».
Ο χορός ως βίωμα και ιστορία
Η σχέση του με τη Σέρρα διαμορφώθηκε δίπλα στους πρόσφυγες της πρώτης γενιάς. Αυτή την εμπειρία θεωρούσε πολύτιμη για τη διδασκαλία των νεότερων, επιμένοντας στη μελέτη των χορών, των τοπικών παραλλαγών και των συνθηκών μέσα στις οποίες γεννήθηκαν.
«Δεν είναι φολκλόρ ο Σέρρα […] είναι βίωμα, είναι η ιστορία μας», έλεγε.
Η ένταξη της Σέρρας στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2022 τον είχε συγκινήσει. Την αντιμετώπιζε ως δικαίωση μιας συλλογικής προσπάθειας: να διασωθεί ό,τι παρέδωσαν οι προηγούμενες γενιές και να συνεχίσει να μεταδίδεται. Αυτή η αγωνία διατρέχει τις αφηγήσεις του και παραμένει ουσιαστικό μέρος της παρακαταθήκης του.
