Νέα στοιχεία για τον άγνωστο υπόγειο κόσμο της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη φέρνουν στο φως οι συνεχιζόμενες εργασίες αποκατάστασης του ιστορικού μνημείου. Μετά την απομάκρυνση χιλιάδων τόνων λάσπης και επιχώσεων, οι ερευνητές έχουν πλέον εντοπίσει εννέα σήραγγες και έξι κλειστούς χώρους, αποκαλύπτοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο κάτω από το κτίριο.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής Αχμέτ Γκιουλέτς, μέλος της επιστημονικής επιτροπής της Αγίας Σοφίας, οι έρευνες επικεντρώνονται μεταξύ άλλων στη βορειοανατολική πλευρά του μνημείου, όπου βρίσκεται υπόγεια ταφική κατασκευή. Οι χώροι είχαν καλυφθεί από χώματα και φερτά υλικά, ενώ η απομάκρυνσή τους αποκάλυψε τμήματα που παρέμεναν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι πρώτες εκτιμήσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ορισμένες από τις κατασκευές να ανάγονται στη ρωμαϊκή περίοδο, αν και φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκαν και σε μεταγενέστερους αιώνες. Για την ασφαλέστερη χρονολόγησή τους έχουν συλλεχθεί δείγματα, τα οποία βρίσκονται υπό ανάλυση. Σύμφωνα με τον Γκιουλέτς, ένας από τους χώρους ενδέχεται να αποτελεί τμήμα της υποδομής του ρωμαϊκού αιθρίου.
Σήραγγες προς τη Βασιλική Κινστέρνα και τον Ιππόδρομο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεγαλύτερη υπόγεια διαδρομή, όπου οι εργασίες έχουν προχωρήσει σε μήκος άνω των 200 μέτρων. Μία από τις σήραγγες κατευθύνεται προς τη Βασιλική Κινστέρνα, γνωστή και ως Γερεμπατάν Σαράι, ενώ έχει εντοπιστεί και άλλη διαδρομή που κινείται αρχικά προς τον βορρά και στη συνέχεια στρέφεται δυτικά. Από το εσωτερικό της Κινστέρνας έχει επίσης εντοπιστεί πέρασμα προς τον Ιππόδρομο, τη σημερινή πλατεία Σουλταναχμέτ.

Οι ερευνητές εξετάζουν ακόμη την παρουσία νερού σε μία από τις σήραγγες, η οποία έχει κλίση περίπου 3%. Δεν έχει διευκρινιστεί αν πρόκειται για φυσική πηγή που καταλήγει στη Βασιλική Κινστέρνα ή αν συνδέεται με το ιστορικό δίκτυο υδροδότησης της Κωνσταντινούπολης, όπως το υδραγωγείο του Βαλέντος. Παράλληλα, ιστορικοί χάρτες καταγράφουν αρχαία ρωμαϊκή οδό από τη Μικρή Αγία Σοφία έως το Σαράιμπουρνου, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ότι οι υπόγειες διαδρομές ακολουθούν τη συγκεκριμένη χάραξη.
Εξετάζεται η πρόσβαση των επισκεπτών
Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένοι από τους υπόγειους χώρους στο κοινό. Δεν έχει ληφθεί, ωστόσο, οριστική απόφαση, καθώς απαιτούνται πρόσθετες εργασίες και μελέτες για την ασφάλεια και την υγειονομική προστασία των επισκεπτών. Ο καθηγητής Αχμέτ Γκιουλέτς ανέφερε ότι υπάρχει επιθυμία να καταστούν οι χώροι επισκέψιμοι, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι αναλύσεις των δειγμάτων και η συνέχιση των ερευνών αναμένεται να δώσουν περισσότερες απαντήσεις για την ηλικία, τη χρήση και τις πιθανές συνδέσεις αυτού του υπόγειου δικτύου με την αρχαία Κωνσταντινούπολη.

















