Τα πέτρινα σπίτια της Σάντας, η παλιά πόλη της Αργυρούπολης και η Μονή Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα περιλαμβάνονται στη νέα τουριστική διαδρομή που συνδέει την ανατολική Ανατολία με τον Εύξεινο Πόντο.
Η αφετηρία για το σχεδιασμό της ήταν η Κάθοδος των Μυρίων, όπως την αφηγείται ο Ξενοφών στην Κύρου Ανάβασι.
Η «Anabasis Northern Route», όπως ονομάζεται, αποτελεί το τρίτο σκέλος του προγράμματος «Διαδρομή των Αρχαίων Πόλεων», του Οργανισμού Τουριστικής Προβολής και Ανάπτυξης της Τουρκίας και συνδέει τις επαρχίες Ερζερούμ, Μπαϊμπούρτ, Γκιουμουσχανέ και Τραπεζούντας.
Από την Επτάκωμο Σάντα στη Θεοσκέπαστο
Στην περιοχή της Αργυρούπολης η διαδρομή περιλαμβάνει τα αρχαία Σάταλα, τη Σάντα και το Σουλεϊμανιγιέ, την παλιά πόλη της Αργυρούπολης.
Παρουσιάζοντας το θέμα, το πρακτορείο Anadolu αναφέρει ότι στη Σάντα σώζονται πέτρινα σπίτια και εκκλησίες της ελληνικής κοινότητας που ήταν γνωστή ως Επτάκωμος, από τις επτά ενορίες της. Πολλοί Σανταίοι, σημειώνεται, εργάζονταν στα μεταλλεία της Αργυρούπολης, μιας πόλης που αναπτύχθηκε χάρη στην εξόρυξη αργύρου και το εμπόριο και στην οποία έζησαν Έλληνες, Τούρκοι και Αρμένιοι.
Η διαδρομή καταλήγει στην Τραπεζούντα. Μία από τις στάσεις της είναι η Μονή Θεοσκεπάστου, το γυναικείο μοναστήρι της εποχής των Κομνηνών στις πλαγιές του Μιθρίου όρους. Σήμερα ο χώρος φιλοξενεί εκθέσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η Τραπεζούντα του Ξενοφώντα
Η αρχαία πορεία άρχισε μετά το θάνατο του Κύρου του Νεότερου στη μάχη στα Κούναξα, το 401 π.Χ., όταν οι Έλληνες μισθοφόροι του βρέθηκαν στην ενδοχώρα της περσικής αυτοκρατορίας και κινήθηκαν προς τον Εύξεινο.
Στο τέταρτο βιβλίο της Ανάβασης, ο Ξενοφών καταγράφει την κραυγή «Θάλαττα, θάλαττα» όταν οι στρατιώτες είδαν τη θάλασσα από το όρος Θήχης, του οποίου η ακριβής θέση παραμένει υπό συζήτηση.
Λίγο αργότερα έφτασαν στην Τραπεζούντα, την οποία ο Ξενοφών περιγράφει ως ελληνική πόλη και αποικία της Σινώπης. Οι Τραπεζούντιοι τους υποδέχθηκαν και τους πρόσφεραν βόδια, κριθάλευρο και κρασί. Από εκεί οι Μύριοι συνέχισαν δυτικά, κατά μήκος των ακτών του Πόντου.
