Το καμπαναριό του Αγίου Δημητρίου στο Άνω Ανδρεάντων της Αμισού στέκει ακόμη. Στο εσωτερικό της βυζαντινής εκκλησίας όμως, στη σύγχρονη Samsun της Τουρκίας, φωτογραφίες δείχνουν φθορές στους τοίχους και μπάζα στο δάπεδο.
Ύστερα από νέες καταγγελίες για λαθρανασκαφές, Τούρκοι αρχιτέκτονες έκαναν αυτοψία και ζήτησαν να ληφθούν άμεσα μέτρα για την προστασία του ναού.
Στις 31 Οκτωβρίου η Samsun Halk Gazetesi δημοσίευσε εικόνες από το κτήριο και μετέφερε την καταγγελία πολίτη για παράνομες εκσκαφές. Στις 9 Νοεμβρίου η Gazete Arena ανέφερε ότι αντιπροσωπεία του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων της Σαμψούντας, με επικεφαλής τον πρόεδρό του Μπουράκ Σενέρ, επιθεώρησε το ναό.
Οι αρχιτέκτονες ζήτησαν να αποτυπωθεί το κτήριο, να μελετηθεί η αρχική του μορφή και να ξεκινήσει η αποκατάσταση. Ανακοίνωσαν επίσης ότι θα απευθυνθούν στην τοπική αυτοδιοίκηση και στο αρμόδιο συμβούλιο προστασίας μνημείων.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ελληνικοί ναοί της Σαμψούντας μπαίνουν στο… στόχαστρο κυνηγών θησαυρών.
Τον Αύγουστο του 2015, σε εκκλησία στο Γαράπερτσιν, για 7η φορά έγιναν έρευνες στον περίβολο του ναού από ιδιωτική εταιρεία. Ο τότε πρόεδρος της κοινότητας είχε μιλήσει για μια τοπική παράδοση που ήθελε μια σήραγγα κάτω από την εκκλησία να οδηγεί σε θησαυρό που είχαν κρύψει οι Έλληνες, προτού πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς.
«Η εταιρεία, η οποία έλαβε άδεια από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, έψαχνε για σήραγγες για δύο ημέρες υπό την επίβλεψη υπαλλήλων της χωροφυλακής και του μουσείου. Ωστόσο, ούτε αυτή η έβδομη απόπειρα ανασκαφής απέδωσε καρπούς» έγραψαν τα τουρκικά μέσα.
Η αποκατάσταση είχε εξαγγελθεί από το 2014
Ήδη τον Δεκέμβριο του 2014 ο τότε αντιδήμαρχος Τεκκέκιοϊ είχε δηλώσει στο πρακτορείο Anadolu ότι ο ναός θα αποκατασταθεί και θα ανοίξει στους επισκέπτες.
Το 2017 ο τότε δήμαρχος Χασάν Τογκάρ επανέλαβε τη δέσμευση. Τον Οκτώβριο του 2020, το πρακτορείο DHA κατέγραψε νέες φθορές και μετέδωσε ότι ο δήμος είχε κλείσει την είσοδο με μεταλλική πόρτα.
Samsun’da tarihi kilisenin son hali içler acısı!
Samsun’un Tekkeköy ilçesinde bulunan, Hagios Demetrios Kilisesi olarak da bilinen tarihi Antyeri Kilisesi’nde kaçak kazılar yapılarak yapının tahrip edildiği görüldü. Kilisenin son durumunu görüntüleyen bir vatandaş, duruma tepki göstererek tarihi yapının korunması ve sorumluların tespit edilmesi çağrısında bulundu.
— Samsun Halk Gazetesi (@HedefHALK) October 31, 2026
Η ελληνική εκκλησία, γνωστή σήμερα ως Antyeri Kilisesi, ήταν ο ναός στο Άνω Ανδρεάντων. Η ιστορικός τέχνης Ντεμέτ Οκουγιουτζού παραπέμπει σε καταγραφή στο Αρχείον Πόντου, σύμφωνα με την οποία επιγραφή του ναού τοποθετούσε την ανέγερσή του στο 1840.
Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική. Από τα δύο καμπαναριά της δυτικής όψης σώζεται το ένα. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το κτήριο χρησιμοποιήθηκε για ένα διάστημα ως τζαμί.
