Ήταν Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 1868 όταν πέθανε στο Παρίσι ο Τζοακίνο Ροσίνι, ο συνθέτης του Κουρέα της Σεβίλλης. Ο βιογράφος του, Χένρι Σάδερλαντ Έντουαρντς, έγραψε έναν χρόνο αργότερα ότι, αν όντως ο Ροσίνι θεωρούσε άτυχες τις Παρασκευές και γρουσούζικο το 13, η ημερομηνία του θανάτου του ήταν αξιοσημείωτη.
Η σημερινή είναι η τρίτη και τελευταία Παρασκευή και 13 του 2026, μετά από εκείνες του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου.
Πώς συναντήθηκαν η Παρασκευή και το 13
Η Παρασκευή και το 13 είχαν το καθένα τη δική του κακή φήμη. Η χριστιανική παράδοση συνέδεε την ημέρα με τη Σταύρωση. Το 13 παρέπεμπε στον Μυστικό Δείπνο, όπου ο Χριστός κάθισε με τους δώδεκα μαθητές του.
Από τις παλιότερες προλήψεις για τον αριθμό ήταν ότι, αν έτρωγαν δεκατρείς στο ίδιο τραπέζι, ένας από τους συνδαιτυμόνες θα πέθαινε.
Το πότε ενώθηκαν οι δύο δοξασίες παραμένει άγνωστο.
Ο λαογράφος Στίβεν Γουίνικ της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου εντόπισε δύο γαλλικές μαρτυρίες του 1834.
Σε γαλλική κωμωδία του 1858, ένας ήρωας χρέωνε όλες τις ατυχίες του στο ότι είχε γεννηθεί Παρασκευή και 13. Το 1888, μια αμερικανική εφημερίδα έγραφε για τους προληπτικούς που θεωρούσαν άτυχη μια ομάδα μπέιζμπολ επειδή είχε 13 παίκτες, 13 μέλη στη διοίκηση και είχε ξεκινήσει την περιοδεία της Παρασκευή και 13.
Το 1907, στο μυθιστόρημα Friday, the Thirteenth του Τόμας Γ. Λόσον, χρηματιστές της Γουόλ Στριτ εκμεταλλεύονται τη δεισιδαιμονία για να επηρεάσουν την αγορά.
Στις 13 Οκτωβρίου 1307, επίσης Παρασκευή, άρχισαν στη Γαλλία οι συλλήψεις των Ναϊτών με εντολή του Φιλίππου Δ’. Η σύνδεση του γεγονότος με τη δεισιδαιμονία εμφανίζεται αιώνες αργότερα, στον 20ό αιώνα, και έγινε ευρύτερα γνωστή με τον Κώδικα Ντα Βίντσι.
Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη πρόληψη είναι η Τρίτη και 13.
Η κακή φήμη της Τρίτης συνδέθηκε με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, που έγινε Τρίτη 29 Μαΐου 1453. Ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης τοποθετούσε τη δοξασία για τη συγκεκριμένη ημέρα της εβδομάδας πριν από την Άλωση.
Οι «σαπέες» στον Πόντο
Στην Αμισό, την Κερασούντα και την Οινόη απαντά η λέξη «σαπέες». Στο Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου του Άνθιμου Παπαδόπουλου δηλώνει, μεταξύ άλλων, τις τρεις πρώτες και τις τρεις τελευταίες μέρες του Μαΐου, που θεωρούνταν αποφράδες. Η λέξη βγαίνει από το «εσάπα», δηλαδή «σάπισα».
Το ίδιο όνομα δινόταν και στο διάστημα 1-6 Αυγούστου. Τότε απέφευγαν να κάνουν μπάνιο και να πλένουν πανιά στη θάλασσα, από φόβο για σάπισμα. Στην Οινόη, μάλιστα, κρατούσαν τα παιδιά μακριά από τη θάλασσα τον Αύγουστο, επειδή πίστευαν ότι το μπάνιο μπορούσε να τους βγάλει σπυριά.
Άλλες μέρες που ήθελαν προσοχή ήταν εκείνες του Δωδεκαημέρου, από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα. Τότε πίστευαν πως έβγαιναν οι καλικάντζαροι. Κρατούσαν το τζάκι αναμμένο και όποιος έβγαινε νύχτα από το σπίτι έπαιρνε μαζί του φανάρι.
