Στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου στη Λευκωσία, η Άννα Τοσούνογλου-Χριστοφή το χαρακτήρισε «ιερό τάμα» στη μνήμη των γονιών της. Ο πατέρας της, Αναστάσης Τοσούνογλου, είχε ξεριζωθεί από την Αλάγια της Μικράς Ασίας και είχε κάνει οικογένεια στην Κύπρο με την Ευφροσύνη Τσαγγάρη.
Από τη δική του διαδρομή ξεκίνησε η έρευνα για τους Μικρασιάτες που βρήκαν καταφύγιο στο νησί μετά την Καταστροφή του 1922.
Ο πρώτος τόμος της δίτομης έκδοσης Φωνές και μνήμες Μικρασίας και Κύπρου. Δεν σβήνουν, δεν λησμονούνται παρουσιάστηκε στις 5 Νοεμβρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο «Αρχάγγελος» της Ιεράς Μονής Κύκκου.
Την έρευνα, τη συγγραφή και την επιμέλεια υπογράφει ο Χρύσανθος Χρυσάνθου, ενώ τον συντονισμό ανέλαβε ο σκηνοθέτης και παραγωγός Σταύρος Παπαγεωργίου. Η Τετρακτύς Φιλμς εξέδωσε τον τόμο με τη χορηγία της Άννας Τοσούνογλου-Χριστοφή.
Το καράβι από την Αλάγια
Όταν ο Αναστάσης Τοσούνογλου δραπέτευσε από τα τάγματα εργασίας και έφτασε στην Αθήνα, αναζήτησε τους δικούς του. Εκεί έμαθε ότι η μητέρα και τα αδέλφια του είχαν περάσει στην Κύπρο με ένα μικρό εμπορικό πλοίο που μετέφερε περίπου 500 πρόσφυγες από την Αλάγια.
Η περιπέτειά του έγινε το θέμα του ντοκιμαντέρ Μνήμη Γλυκείας Πατρίδας, του Σταύρου Παπαγεωργίου. Η έρευνα για την ταινία οδήγησε στο βιβλίο και συνεχίζεται με ένα δεύτερο ντοκιμαντέρ, Η Πατρίδα Απέναντι.
Στις 768 σελίδες του τόμου, ο Χρυσάνθου συνδυάζει προσωπικές μαρτυρίες με έγγραφα και ανέκδοτες φωτογραφίες.
Ακολουθεί τους πρόσφυγες από τη ζωή τους στη Μικρά Ασία έως την καραντίνα στο λοιμοκαθαρτήριο της Δεκέλειας και την εγκατάστασή τους στην Κύπρο. Ανατρέχει επίσης στους δεσμούς που είχαν αναπτυχθεί ανάμεσα στο νησί και τις απέναντι ακτές μέσα από το εμπόριο, την εκπαίδευση και τη θρησκευτική ζωή.
Στη Λευκωσία ο συγγραφέας είπε ότι ήθελε να γράψει «ένα βιβλίο αγάπης και ελπίδας, συμφιλίωσης και ειρήνης», με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια.
Μαρτυρίες και μικρασιάτικα τραγούδια στη Λευκωσία
Στην αίθουσα βρέθηκαν απόγονοι Μικρασιατών προσφύγων και εκπρόσωποι των συλλόγων τους.
Ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, μιλώντας εκ μέρους του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, στάθηκε στα νέα στοιχεία που φέρνει η έκδοση για τις σχέσεις της Κύπρου με τη Μικρά Ασία.
Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο επίσκοπος Νεαπόλεως Πορφύριος, ο Λουκάς Χριστοδούλου, η Μόνα Σαββίδου-Θεοδούλου και ο Κωστής Κοκκινόφτας.
Οι συντελεστές πρόσφεραν στην Άννα Τοσούνογλου-Χριστοφή ένα έργο της Σουζάνας Πετρή αφιερωμένο στη ζωή του πατέρα της. Φωτογραφίες από τον τόμο προβλήθηκαν στην αίθουσα όσο η Χριστίνα Πολυκάρπου και ο Συμεών Μερκούρης τραγουδούσαν μικρασιάτικα τραγούδια.
Οι επόμενες παρουσιάσεις
• Λεμεσός, Κυριακή 22 Νοεμβρίου, 17:00 – Στους Χαρουπόμυλους Λανίτη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Λεμεσού.
• Αθήνα, Πέμπτη 26 Νοεμβρίου, 18:00 – Στο Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α, στο Σύνταγμα. Θα προβληθεί και το ντοκιμαντέρ Μνήμη Γλυκείας Πατρίδας. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
