Στο χωριό Αντρεάντων της Αμισού έλεγαν τον Αρχάγγελο Μιχαήλ «Κουρκουνά». Στην ποντιακή διάλεκτο «κουρκουνά» σημαίνει «χτυπά την πόρτα». Έτσι φαντάζονταν στο χωριό τον ερχομό του Μιχαήλ, όταν ήταν να πάρει την ψυχή ενός ανθρώπου.
Η νηστεία στα Κοτύωρα και το έθιμο της Τραπεζούντας
Στα Κοτύωρα, οι μεγαλύτερες γυναίκες νήστευαν από την πρώτη του Νοεμβρίου ως τη γιορτή των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, στις 8 Νοεμβρίου.
Όπως καταγράφεται στα Λαογραφικά Κοτυώρων του Ξενοφώντα Άκογλου, με τη νηστεία ζητούσαν από τον Μιχαήλ να πάρει την ψυχή τους δίχως βάσανα όταν θα ερχόταν η ώρα. Στο τέλος της νηστείας κοινωνούσαν.
Στην Τραπεζούντα, πάλι, ανήμερα της γιορτής οι μητέρες έπαιρναν τα παιδιά τους στην εκκλησία. Τύλιγαν γύρω από τον λαιμό τους την άκρη από το παραπέτασμα της Ωραίας Πύλης, πιστεύοντας πως έτσι θα τα προφύλασσαν από τον πονόλαιμο.
Πώς κουφάθηκε ο Χάρος
Σε μια ποντιακή διήγηση από το Καρς, που κατέγραψε ο Σάββας Πορφυρίου Παπαδόπουλος, ο Θεός έστειλε έναν άγγελο να πάρει την ψυχή μιας μάνας με μικρά παιδιά.
Ο άγγελος λυπήθηκε τα παιδιά που θα έμεναν ορφανά και γύρισε με άδεια χέρια. Ο Θεός τον χτύπησε στο αυτί κι από τότε ο Χάρος, λέει η ιστορία, έμεινε κουφός στα παρακάλια των ανθρώπων.
Η διήγηση είχε τίτλο «Πώς εκωφώθεν ο Χάρον».
