Ήταν κόρη καλής οικογενείας και μεγαλωμένη στα σαλόνια. Και υπήρξε η δεύτερη εστεμμένη Ελληνίδα στα καλλιστεία της εποχής. Που, όπως θα διαβάσετε παρακάτω δεν είχαν καμία σχέση με τον διαγωνισμό ομορφιάς, όπως εξελίχτηκε στα μεταπολεμικά χρόνια και ειδικά μετά τη δεκαετία του ’70. Ο λόγος για την Αλίκη Διπλαράκου, μετέπειτα Λαίδη Ράσελ –λόγω του δεύτερου συζύγου της– που δεν κέρδισε μόνο τον τίτλο της ομορφότερης Ελληνίδας του 1930 αλλά λίγες μέρες μετά στεφόταν και Μις Ευρώπη.
Αλλά δεν είναι μόνο οι τίτλοι ομορφιάς που κέρδισε και ο αντίκτυπος που είχαν στην ελληνική κοινωνία της εποχής. Λίγο μετά τόλμησε κάτι πρωτόγνωρο: Μπήκε στο Άγιο Όρος. Φυσικά μεταμφιεσμένη σε άντρα. Μια ενέργεια που όπως ήταν φυσικό, τάραξε τη χώρα και που, σύμφωνα με την ίδια την Διπλαράκου το πλήρωσε με την υγεία της. Τελικά σώθηκε και έζησε μια ξεχωριστή ζωή, με μεγαλεία, δύο γάμους, τρία παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα. Και σαν σήμερα, το 2002, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.
Η από σπόντα νικήτρια
Το 1929 έγιναν για πρώτη φορά τα ελληνικά καλλιστεία. Νικήτρια είχε ανακηρυχθεί η 24χρονη Ασπασία Καρατζά εκ Πατρών. Η Ελληνίδα νικήτρια διαγωνίστηκε στο Μις Ευρώπη και ανάμεσα σε 20 καλλονές ήρθε δεύτερη μετά την Ουγγαρέζα Ελισάβετ Σιμόν. Λίγες μέρες μετά βέβαια ξέσπασε σκάνδαλο, καθώς σερβική εφημερίδα ισχυρίστηκε πως η Σιμόν ήταν συγγενής με τον διοργανωτή του διαγωνισμού, Μορίς ντε Βαλόφ. Όπως και να ‘ναι, όταν η Ασπασία Καρατζά επέστρεψε στην Ελλάδα, το Δημοτικό Συμβούλιο της Πάτρας της πρόσφερε δώρο δύο ακριβά βάζα, ενώ διοργανώθηκε και προς τιμήν της χοροεσπερίδα στον σύλλογο «Ερμής» στις 25 Ιανουαρίου 1929.
Και φτάνουμε στο 1930. Σύμφωνα με την Αλίκη Διπλαράκου και σε συνέντευξη που είχε δώσει το 1981 στον Φρέντυ Γερμανό και στην εκπομπή του Πρώτη σελίδα: «Ήμουν με τη μητέρα μου στο τσάι της Βρετανικής πρεσβείας, όταν κάποιος πρότεινε να πάμε να δούμε τον διαγωνισμό ομορφιάς σε ένα θέατρο. Κάποια στιγμή οι κριτές φώναξαν το όνομά μου· νόμισα ότι ήταν αστείο. Προσπάθησα να αρνηθώ, αλλά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλέξανδρος Ζαΐμης, που παρευρισκόταν στην εκδήλωση, μου είπε, ότι αυτό θα πρόβαλλε την Ελλάδα και να δεχθώ. Τρεις ημέρες μετά βρέθηκα στο Παρίσι, όπου κέρδισα στον Ευρωπαϊκό διαγωνισμό και έπρεπε να συνεχίσω στο Ρίο Ντε Τζανέιρο» . Εκεί γινόταν ο διαγωνισμός Μις Υφήλιος, όπου η Διπλαράκου τερμάτισε δεύτερη.
Σημειολογικά αξίζει να σημειώσουμε ότι και η Διπλαράκου, όπως και η προκάτοχός της ήταν από την Πελοπόννησο. Η καταγωγή της Διπλαράκου ήταν από την Μάνη. Μανιάτισσα είναι και η μοναδική Ελληνίδα που έχει κατακτήσει τον τίτλο της Μις Υφήλιος, η Κορίνα Τσοπέη το 1964.
Το φαινόμενο Διπλαράκου
«Η Αλίκη Διπλαράκου μας έβαλε μέσω πασαρέλας στην Ευρώπη, μισό αιώνα πριν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μας βάλει στην ΕΟΚ», είχε πει χαριτολογώντας ο Φρέντυ Γερμανός. Στην επεισοδιακή βραδιά των εγχώριων καλλιστείων, που έγιναν στο θέατρο «Ολύμπια», πρόεδρος της κριτικής επιτροπής ήταν ο τότε δήμαρχος της πόλης Σπύρος Μερκούρης και στην κριτική επιτροπή σπουδαία ονόματα όπως η Κυβέλη, η Μαρίκα Κοτοπούλη και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Πρωθυπουργός της χώρας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, το οικονομικό κραχ μόλις είχε αρχίσει να φαίνεται, στην Ιταλία ήταν δικτάτορας ο Μπενίτο Μουσολίνι και στη Γερμανία ανεβαίνει ο Αδόλφος Χίτλερ. Στην Ελλάδα το ενδιαφέρον του Τύπου πάντως κεντρίζει η ανάδειξη της ομορφότερης Ελληνίδας. Είναι λίγο σαν ηρεμία πριν ξεσπάσει η τραγωδία.
Ξαναγυρνάμε όμως στη βραδιά των καλλιστείων για την ανάδειξη της Μις Ελλάς 1930 (ο τίτλος της Σταρ Ελλάς ήρθε με την επαναφορά του θεσμού το 1952). Η Διπλαράκου διαγωνίζεται και τελικά κερδίζει τον επίζηλο τίτλο με 19 βαθμούς, έναντι 13 που συγκέντρωσε η δεύτερη που ήταν η «Μις Θεσσαλονίκη». Υπήρχε δε και η αιώνια κόντρα Αθήνας -Θεσσαλονίκης, οπότε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ξεχάστηκε ο κοσμικός χαρακτήρας της βραδιάς και έγινε ο κακός χαμός. Σκηνικό που τα επόμενα χρόνια του θεσμού, έχει επαναληφθεί άπειρες φορές, και όχι λόγω τοπικισμού.
«Αυτό που συνέβη ήταν τρομακτικό. Ο Σπύρος Μερκούρης φυγαδεύτηκε από την πίσω πόρτα», είχε πει στην εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού, η Ζέτα Στουρνάρα, η «Μις Μεσολόγγι» εκείνης της χρονιάς, που ήταν και από τα φαβορί.
Τελικά η Διπλαράκου εκπροσωπεί τη χώρα μας στα Μις Ευρώπη που γινόταν στο Παρίσι. Η Ελληνίδα καλλονή είχε πει πως πήγε στη γαλλική πρωτεύουσα με 40 πυρετό και με καμία ελπίδα για διάκριση. Έτσι αισθανόταν εκείνη. Μάλιστα μια γαλλική εφημερίδα της εποχής είχε ένα σκίτσο με τις φιναλίστ και την Ελληνίδα την παρουσίαζε λίγο σαν τέρας, όπως είχε πει η Διπλαράκου.
Και τελικά κερδίζει. Και σε αντίθεση με την ελληνική νίκη, η ευρωπαϊκή της έγινε μετά επαίνων και ζητοκραυγών. Η Διπλαράκου θυμόταν γελώντας ότι είχε και προτάσεις γάμου και μάλιστα οι περισσότερες από Γιαπωνέζους και Μαροκινούς!
Όσο για τον ελληνικό Τύπο της εποχής; Την εξυμνούν. Και την ίδια και τη νίκη της. Μια νίκη από μία μικρή χώρα που ως τότε οι μόνες αναφορές της στα διεθνή μέσα ήταν κυρίως για πολιτικές αναταράξεις και οικονομικές δυσκολίες. Ακόμα και ο πρωθυπουργός της χώρας, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, είχε αναφερθεί στη νίκη της Διπλαράκου λέγοντας: «Η ανακήρυξις αύτη αποτελεί αναμφισβητήτως μιαν ελληνικήν δόξαν, δια την οποίαν εκφράζω τη χαρά μου». «Μια φορά είδα τον Βενιζέλο, αλλά δεν τον ξέχασα. Ωραίος άντρας, ψηλός με το μουσάκι που του πήγαινε. Και όταν μας σύστησαν εκείνος με αποκάλεσε η ωραία κόρη της Ελλάδος», είχε πει η Διπλαράκου σε συνέντευξή της.
Δεν ήταν όμως η εθνική ανύψωση που έκανε την Αλίκη Διπλαράκου τόσο μοναδική. Ήταν και ταξικό το ζήτημα. Κακά τα ψέματα η θέση της γυναίκας σχεδόν έναν αιώνα πριν, δεν είχε καμία σχέση με τη σημερινή. Από την άλλη και ένας διαγωνισμός ομορφιάς ήταν κόκκινο πανί για τα ήθη της εποχής. Η συμμετοχή και η νίκη μιας κοπέλας από καλό σπίτι, έκανε τον θεσμό να μοιάζει λιγότερο προκλητικός και να νομιμοποιείται στην κοινωνία του τότε. Μάλιστα πολλοί μελετητές αργότερα έκαναν λόγο ακόμα και για «το φαινόμενο Διπλαράκου».
Μοναδική παραφωνία το παρακάτω γεγονός που εξομολογήθηκε η ίδια κατά την άφιξή της στο λιμάνι του Πειραιά (με το πλοίο «Ασπασία») στον δημοσιογράφο Ε. Θωμόπουλο για την εφημερίδα Ακρόπολις. Μεταξύ άλλων, ανέφερε πως οι τελωνειακοί ζήτησαν δασμούς ύψους 200.000 δραχμών για τα δώρα και τις τουαλέτες που μετέφερε, γεγονός που προκάλεσε την αντίδρασή της.
Λίγο αργότερα η Αλίκη Διπλαράκου συμμετέχει στον χορό στον Προμηθέα Δεσμώτη που ανέβασαν ο Άγγελος και η Εύα Σικελιανού εκείνη τη χρονιά στις Δεύτερες Δελφικές Εορτές.
Το Άγιο όρος και η «κατάρα»
Τον Μάιο του 1930 βρισκόταν σε κρουαζιέρα με τον τότε μνηστήρα της τον Γάλλο Μωράν. Τότε η θαλαμηγός αγκυροβόλησε κοντά στη Μονή Βατοπεδίου. Φυσικά γνώριζε ότι απαγορευόταν η είσοδος γυναικών στην αθωνική πολιτεία απαγορευόταν, αλλά αποφάσισε να το τολμήσει. Φόρεσε ναυτική στολή, μεταμορφώθηκε σε άντρα και μαζί με τον μνηστήρα της, περιηγήθηκε σε εκκλησίες και άλλους χώρους χωρίς να γίνει αντιληπτή.
Λίγους μήνες η Διπλαράκου βρισκόταν άρρωστη σε σανατόριο στο Νταβός. Τότε έστειλε επιστολή προς τους Αγιορείτες, όπου παραδεχόταν ότι είχε παραβιάσει το άβατο και ζητούσε συγχώρεση. Επίσης έγραφε:«Έκτοτε, Πατέρες μου έχασα την υγείαν μου και κατήντησα εδώ εις τα σανατόρια της Ελβετίας δια την σωτηρίαν μου, και δυστυχώς δεν βλέπω βελτίωσιν. Εγνώρισα όμως και το πιστεύω ακράδαντα ότι είναι τιμωρία εκ μέρους της Παναγίας προς την οποίαν ησέβησα, δεν έπρεπε εγώ μορφωμένη κοπέλα να κάμω αυτό που έκαμα, και μετανοώ τώρα παρακαλώντας την Παναγία μου να με συγχωρέσει. Παρακαλέσατε και σεις άγιοι Πατέρες».
Μαζί με την επιστολή φέρεται να απέστειλε και 5.000 δραχμές, ζητώντας να πραγματοποιηθούν λειτουργίες και παρακλήσεις για την υγεία της. Το περιεχόμενο της επιστολής αποδίδεται στον αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Διονυσιάτη, ο οποίος ήταν τότε αντιπρόσωπος της Μονής Διονυσίου στην Ιερά Κοινότητα στις Καρυές. Η σχετική μαρτυρία δημοσιεύτηκε στο έργο Το Άβατον του Αγίου Όρους, στο περιοδικό Ορθόδοξος Φιλόθεος Μαρτυρία, το 1990.
Ιστορικά η Αλίκη Διπλαράκου ήταν η τρίτη γυναίκα που καταπάτησε το άβατο του Αγίου Όρους. Πολλά χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το 1953, το περιοδικό Time αναφέρθηκε σε αυτήν και στον ρόλο των γυναικών στην ιστορία.
Οι δυο γάμοι και το ήρεμο φινάλε
Τα επόμενα χρόνια η Αλίκη Διπλαράκου βρίσκεται στις ΗΠΑ δίνοντας ομιλίες για τον αρχαίο και τον νεότερο ελληνικό πολιτισμό.
Το 1932 παντρεύτηκε τον Γάλλο βιομήχανο Πωλ-Λουί Βάιλερ, όπου απέκτησαν έναν γιο, τον Πωλ-Αννίκ Βάιλερ. Από τον γιο της απέκτησε μια εγγονή την Σίβυλλα Σάντρα Βάιλερ, που παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Γουλιέλμου του Λουξεμβούργου. Δυστυχώς ο γιος της πέθανε το 1998.
Μετά το διαζύγιο με τον Βάιλερ, παντρεύτηκε το 1945 με τον Βρετανό διπλωμάτη και πρέσβη Τζον Ράσελ, με τον οποίο απέκτησε άλλα δύο παιδιά, την Γεωργιάνα-Αλεξάνδρα και τον Αλέξανδρο-Κάρολο. Ο Ράσελ ήταν απόγονος του 6ου Δούκα του Μπέντφορντ και έτσι η Αλίκη απέκτησε τον τίτλο της «Λαίδης».
Όμως δεν ήταν μια πλούσια κοσμική, που επαναπαύτηκε στα πλούτη και στα κοσμικά της. Ως λάτρης της τέχνης αγαπούσε να πηγαίνει στα μουσεία και μάλιστα είχε δηλώσει πως όταν έβλεπε ελληνικά αγάλματα σε ξένο μουσείο γινόταν έξαλλη. Άλλωστε και η ίδια ασχολήθηκε με την γλυπτική. Τα καλοκαίρια τα πέρναγε στις Σπέτσες και όπου βρισκόταν έλεγε για την Ελληνική καταγωγή της.
Όπως γράψαμε, έφυγε σαν σήμερα το 2002, σε ηλικία 90 ετών. Κηδεύτηκε στο Λονδίνο από τον Oρθόδοξο Kαθεδρικό Nαό της Aγίας Σοφίας ως Λαίδη Άλις Pάσελ.
Σπύρος Δευτεραίος
