Χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία επί των συμπερασμάτων για το κρίσιμο ζήτημα της ενέργειας ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα της μαραθώνιας συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, με το κλίμα στις διαβουλεύσεις να παραμένει ιδιαίτερα τεταμένο.
Οι έντονες διαφωνίες γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2) οδήγησαν σε αδιέξοδο, υποχρεώνοντας τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων.
Από τη μία πλευρά, η Ιταλία και οι τέσσερις χώρες του Βίζεγκραντ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) πιέζουν για αναβολή της εφαρμογής του ETS2 έως το 2030 επικαλούμενες τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ ο συνασπισμός υπό τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία και τις σκανδιναβικές χώρες απορρίπτει περαιτέρω καθυστερήσεις.
Στο πεδίο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ), οι ηγέτες συζήτησαν τα βασικά στοιχεία για έναν ισορροπημένο συμβιβασμό, με βάση την επικαιροποιημένη διαπραγματευτική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Μάλιστα κάλεσαν τον Αντόνιο Κόστα να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις ώστε να υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του 2026, διασφαλίζοντας την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας εντός του 2027 και την απρόσκοπτη χρηματοδότηση από τον Ιανουάριο του 2028.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προανήγγειλε έκτακτη σύνοδο κορυφής για τις 26 Νοεμβρίου, ενώ εξέφρασε την πρόθεση να εξετάσει νέους «ίδιους πόρους», όπως τη φορολόγηση στα κρυπτονομίσματα, τον διαδικτυακό τζόγο και τους τεχνολογικούς κολοσσούς, αλλά και την ελληνική πρόταση για αξιοποίηση εσόδων από μελλοντικές πωλήσεις φάσματος 6G.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Αντόνιο Κόστα σημείωσε ότι οι συζητήσεις της πρώτης ημέρας έκλεισαν με τη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ και τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Όπως υπογράμμισε, εντός της εβδομάδας πραγματοποιήθηκαν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, επισημαίνοντας ότι η ενταξιακή πορεία προχωρά με οδηγό τις μεταρρυθμίσεις.
Την ίδια ώρα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, άσκησε αυστηρή κριτική στους Ευρωπαίους ηγέτες υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ δεν μπορεί να συμφωνεί σε φιλόδοξους στόχους και στη συνέχεια να περικόπτει τους απαραίτητους πόρους.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι το προσχέδιο των συμπερασμάτων δεν ανταποκρίνεται στην επείγουσα κατάσταση με τις τιμές της ενέργειας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, προτείνοντας τη χρήση των υπερεσόδων από τον πληθωρισμό για τη χρηματοδότηση επιδοτήσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
