Προσωρινή αναστολή των διαδικασιών ασύλου, επιτάχυνση των επιστροφών και ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων προβλέπει η ελληνική πρόταση για Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Έκτακτης Ανάγκης στο Μεταναστευτικό, την οποία παρουσίασε ο Θάνος Πλεύρης στο Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ.
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, στόχος είναι η άμεση αντίδραση όταν οι αφίξεις αυξάνονται απότομα, οι δυνατότητες υποδοχής εξαντλούνται και υπάρχουν στοιχεία εργαλειοποίησης των ροών.
Η πρόταση δεν έχει εγκριθεί και δεν έχει ληφθεί ευρωπαϊκή απόφαση για τη θέσπιση ή την ενεργοποίηση του μηχανισμού.
Πότε θα ενεργοποιείται
Η ενεργοποίηση θα προϋποθέτει να συντρέχουν τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά κριτήρια, μεταξύ των οποίων:
• Υπερδιπλασιασμός των εβδομαδιαίων ή δεκαπενθήμερων αφίξεων σε συγκεκριμένη συνοριακή ζώνη, έναντι του μέσου όρου του προηγούμενου τριμήνου.
• Εξάντληση του 100% της τοπικής χωρητικότητας των δομών υποδοχής, ταυτοποίησης και φιλοξενίας μέσα σε 48-72 ώρες, με κίνδυνο για τη δημόσια υγεία ή τάξη.
• Διασταυρωμένα στοιχεία καθοδήγησης των ροών από τρίτη χώρα ή συνέργειας κρατικών παραγόντων με διακινητές, με ιδιαίτερη έμφαση σε αφίξεις που δεν συνδέονται με ανθρωπιστική κρίση.
• Μαζικές απόπειρες παραβίασης των συνόρων που καθιστούν αδύνατη την εφαρμογή των συνήθων ατομικών διαδικασιών υποδοχής και καταγραφής.
Τι μέτρα προτείνονται
Η πρόταση περιλαμβάνει εντατικοποίηση της φύλαξης και άμεση ανάπτυξη ομάδων ταχείας επέμβασης της Frontex.
Προβλέπει επίσης αναστολή της παραλαβής και εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας για όσους εισέρχονται παράτυπα κατά την περίοδο κρίσης. Οι εισερχόμενοι θα οδηγούνται σε κλειστές δομές προσωρινής κράτησης και ταυτοποίησης, με επιταχυνόμενες επιστροφές προς τη χώρα προέλευσης ή διέλευσης.
Για τις επιστροφές προτείνεται έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων από τη χώρα πρώτης εισόδου, με υποχρεωτική αποδοχή τους από τη χώρα επιστροφής, καθώς και ευρωπαϊκή πολιτική και οικονομική πίεση προς τρίτες χώρες για συνεργασία.
Η ενεργοποίηση θα κοινοποιείται στην Κομισιόν και στο Συμβούλιο υπουργών της ΕΕ. Η αρχική διάρκεια θα φτάνει έως τις 30 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν αξιολόγησης και έγκρισης.
